Ξημερώματα 8ης Δεκεμβρίου 1966, το επιβατηγό–οχηματαγωγό «Ηράκλειον» βυθίζεται στο Μυρτώο Πέλαγος, κοντά στη βραχονησίδα Φαλκονέρα. Μέσα σε λίγα λεπτά, εκατοντάδες ζωές χάνονται και η χώρα βυθίζεται σε ένα από τα πιο σκοτεινά κεφάλαια της μεταπολεμικής της ιστορίας.

Η τραγωδία αυτή δεν αποτέλεσε μόνο ένα πολύνεκρο ναυάγιο, αλλά και ένα ηχηρό καμπανάκι για τις παθογένειες της ελληνικής ακτοπλοΐας της εποχής.

Το μοιραίο δρομολόγιο από τη Σούδα στον Πειραιά

Το «Ηράκλειον» ανήκε στην εταιρεία Αδελφών Τυπάλδου και εκτελούσε το δρομολόγιο Κρήτη – Πειραιάς. Το βράδυ της 7ης Δεκεμβρίου 1966 απέπλευσε από τη Σούδα μεταφέροντας επιβάτες, οχήματα και εμπορεύματα. Παρότι ο καιρός ήταν ήδη επιβαρυμένος, δεν υπήρχε επίσημη απαγόρευση απόπλου.

Το πλοίο κατευθυνόταν προς το Μυρτώο Πέλαγος, χωρίς κανείς να γνωρίζει ότι λίγες ώρες αργότερα θα μετατρεπόταν σε υγρό τάφο.

Η βύθιση σε χρόνο μηδέν

Λίγο μετά τις 02:30 τα ξημερώματα, κοντά στη Φαλκονέρα, το «Ηράκλειον» αρχίζει να χάνει την ευστάθειά του. Όπως διαπιστώθηκε αργότερα από την Ανωτάτη Επιτροπή Ναυτικών Ατυχημάτων, ο δεξιός καταπέλτης υπέστη ρήγμα, επιτρέποντας την αθρόα είσοδο θαλασσινού νερού στο γκαράζ.

Το πλοίο πήρε επικίνδυνη κλίση και μέσα σε ελάχιστα λεπτά ανατράπηκε και βυθίστηκε. Οι θυελλώδεις άνεμοι και τα τεράστια κύματα κατέστησαν σχεδόν αδύνατη οποιαδήποτε άμεση επιχείρηση διάσωσης.

Το φορτηγό–ψυγείο που έγειρε την «πλάστιγγα»

Καθοριστικό ρόλο στην τραγωδία φέρεται να έπαιξε ένα υπέρβαρο φορτηγό–ψυγείο, το οποίο είχε φορτωθεί τελευταίο και χωρίς σωστή ασφάλιση. Με τους ισχυρούς κλυδωνισμούς, το όχημα άρχισε να μετακινείται ανεξέλεγκτα, χτυπώντας τις θύρες του πλοίου.

Οι μαρτυρίες αναφέρουν πως τελικά διέλυσε τον δεξιό καταπέλτη και παρασύρθηκε στη θάλασσα, αφήνοντας ένα τεράστιο άνοιγμα απ’ όπου εισέβαλαν τα νερά, οδηγώντας με μαθηματική ακρίβεια στη βύθιση.

Θύματα, επιζώντες και αριθμοί που στοιχειώνουν

Μόλις 47 άνθρωποι καταφέρνουν να σωθούν. Οι σοροί που εντοπίζονται τις επόμενες ημέρες είναι δεκάδες, όμως ο ακριβής αριθμός των θυμάτων παραμένει μέχρι σήμερα αβέβαιος.

Οι επίσημες εκτιμήσεις κάνουν λόγο για 217 έως και πάνω από 270 νεκρούς, ενώ αρκετοί υποστηρίζουν πως τα πραγματικά θύματα ήταν ακόμη περισσότερα, καθώς στο πλοίο επέβαιναν και επιβάτες χωρίς επίσημη καταγραφή. Για πολλές οικογένειες, η Φαλκονέρα δεν απέκτησε ποτέ τάφο – μόνο μνήμες απώλειας.

Δίκες, ευθύνες και σκιές

Η έρευνα αποκάλυψε σοβαρές παρατυπίες στη μετασκευή και την πιστοποίηση του πλοίου. Το «Ηράκλειον» είχε μετατραπεί σε φέρι μποτ με προβληματικές προδιαγραφές και, σύμφωνα με τα στοιχεία, συνέχιζε να ταξιδεύει με ελλιπή ή παραποιημένα πιστοποιητικά αξιοπλοΐας.

Το 1968 ξεκίνησε η μεγάλη δίκη στο Κακουργιοδικείο Πειραιά, με στελέχη της εταιρείας Τυπάλδου να καταδικάζονται. Ωστόσο, όταν ο φάκελος έκλεισε οριστικά το 1969, μεγάλο μέρος της κοινής γνώμης θεωρούσε πως δεν αποδόθηκαν όλες οι ευθύνες.

Ο «Τιτανικός της Κρήτης»

Το ναυάγιο του «Ηράκλειον» έμεινε στην Ιστορία ως ο «Τιτανικός της Κρήτης». Μια τραγωδία που αποκάλυψε με τον πιο σκληρό τρόπο τα κενά στην ασφάλεια, την αδιαφορία και τις επικίνδυνες πρακτικές της εποχής.

Σχεδόν 60 χρόνια μετά, η μνήμη των θυμάτων παραμένει ζωντανή και υπενθυμίζει ότι η ανθρώπινη ζωή δεν πρέπει ποτέ να μπαίνει στη ζυγαριά του κόστους και του κέρδους.