Μια εξαιρετικά ισχυρή ηλεκτρική εκκένωση πάνω από την Αδριατική Θάλασσα χάρισε στην επιστήμη –και στη φωτογραφία– ένα σπάνιο στιγμιότυπο, καταγράφοντας δύο από τα πιο εντυπωσιακά και σπάνια ατμοσφαιρικά φαινόμενα ταυτόχρονα.
Το φαινόμενο σημειώθηκε λίγες εβδομάδες πριν, όταν ένας ιδιαίτερα δυνατός κεραυνός εκδηλώθηκε ανάμεσα στην Ιταλία και τα Βαλκάνια. Το ηλεκτρομαγνητικό πεδίο που δημιουργήθηκε εξαπλώθηκε σε τεράστια απόσταση, ενεργοποιώντας φαινόμενα που εκδηλώνονται πολύ ψηλότερα από τους συνηθισμένους κεραυνούς.
Το εντυπωσιακό καρέ τραβήχτηκε πάνω από την πόλη Ποσσάνιο, στη βόρεια Ιταλία, από τον βραβευμένο φωτογράφο Βάλτερ Μπινότο, γνωστό και για τη διάκρισή του στον θεσμό Wildlife Photographer of the Year.
Τι είναι τα Sprites και τα ELVEs
Στη φωτογραφία διακρίνεται μια κόκκινη δομή που μοιάζει με μέδουσα, με χαρακτηριστικά «πλοκάμια». Πρόκειται για ένα sprite, μια ηλεκτρική εκκένωση που, αντί να κατευθύνεται προς το έδαφος, εκδηλώνεται προς την ανώτερη ατμόσφαιρα.
Γύρω του σχηματίζεται ένας κόκκινος κυκλικός δίσκος, γνωστός ως ELVE (Emission of Light and Very low-frequency perturbations due to Electromagnetic pulse sources). Τα ELVEs θεωρούνται από τα ταχύτερα και πιο σπάνια παροδικά φωτεινά φαινόμενα που έχουν καταγραφεί.
Όπως ανέφερε και ο ίδιος ο φωτογράφος, πρόκειται για έναν εξαιρετικά σπάνιο συνδυασμό, καθώς η ταυτόχρονη εμφάνιση sprite και ELVE είναι ιδιαίτερα ασυνήθιστη.
Παροδικά φώτα της καταιγίδας
Τα δύο φαινόμενα ανήκουν στην κατηγορία των Transient Luminous Events (TLEs) – παροδικά φωτεινά φαινόμενα που σχετίζονται με καταιγίδες, αλλά εμφανίζονται σε ύψη δεκάδων χιλιομέτρων πάνω από τη Γη.
Δεν είναι τυχαίο ότι πολλά από αυτά φέρουν ονόματα που θυμίζουν μυθικά πλάσματα, όπως sprites, elves, trollsή pixies. Η μελέτη τους παραμένει δύσκολη, καθώς διαρκούν μόλις χιλιοστά του δευτερολέπτου.
Γιατί έχουν κόκκινο χρώμα;
Η χαρακτηριστική κόκκινη λάμψη οφείλεται στη διέγερση των μορίων αζώτου στην ανώτερη ατμόσφαιρα. Παρόμοιες αποχρώσεις παρατηρούνται και σε ορισμένα τμήματα του σέλαος, αν και εκεί η ενέργεια προέρχεται από το διάστημα.
Τα ELVEs δημιουργούνται όταν ένας εξαιρετικά ισχυρός κεραυνός παράγει έντονο ηλεκτρομαγνητικό παλμό, ο οποίος «χτυπά» την ιονόσφαιρα και εξαπλώνεται κυκλικά για εκατοντάδες χιλιόμετρα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα ELVEs εντοπίστηκαν για πρώτη φορά το 1990 από πλήρωμα του διαστημικού λεωφορείου Discovery, ενώ τα sprites φωτογραφήθηκαν πρώτη φορά το 1989.
