Γερμανική έρευνα εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τις απαντήσεις υγείας που βλέπουν περίπου 2 δισ. χρήστες κάθε μήνα – ανησυχία για την υπεροχή της δημοφιλίας έναντι της ιατρικής αξιοπιστίας
Η λειτουργία αναζήτησης της Google AI Overviews, που εμφανίζει περιλήψεις παραγόμενες από τεχνητή νοημοσύνη στην κορυφή των αποτελεσμάτων, παραπέμπει συχνότερα στο YouTube παρά σε θεσμικά αξιόπιστους ιατρικούς ιστότοπους όταν απαντά σε ερωτήματα υγείας. Αυτό προκύπτει από νέα μελέτη γερμανικής βάσης, η οποία εγείρει ευρύτερα ερωτήματα για την αξιοπιστία ενός εργαλείου που χρησιμοποιούν περίπου 2 δισεκατομμύρια άνθρωποι κάθε μήνα.
Η Google έχει επανειλημμένα υποστηρίξει ότι τα AI Overviews είναι «αξιόπιστα» και ότι παραπέμπουν σε έγκυρες ιατρικές πηγές, όπως τα Κέντρα Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων (CDC) και η Mayo Clinic. Ωστόσο, η μελέτη της SE Ranking, πλατφόρμας βελτιστοποίησης μηχανών αναζήτησης, κατέληξε σε διαφορετικά συμπεράσματα.
Τα βασικά ευρήματα της έρευνας
Η μελέτη ανέλυσε 50.807 ερωτήματα και λέξεις-κλειδιά που σχετίζονται με την υγειονομική περίθαλψη, καταγεγραμμένα μέσω αναζητήσεων Google από το Βερολίνο. Τα AI Overviews εμφανίστηκαν σε πάνω από 82% των σχετικών αναζητήσεων.
Συνολικά εξετάστηκαν 465.823 παραπομπές πηγών. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα:
- YouTube: 20.621 παραπομπές (4,43%) – η συχνότερα αναφερόμενη πηγή
- NDR.de: 14.158 παραπομπές (3,04%)
- Msdmanuals.com: 9.711 παραπομπές (2,08%)
- Netdoktor.de: 7.519 παραπομπές (1,61%)
- Praktischarzt.de: 7.145 παραπομπές (1,53%)
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι κανένα δίκτυο νοσοκομείων, κρατική πύλη υγείας, ιατρικός σύλλογος ή ακαδημαϊκό ίδρυμα δεν πλησίασε το ποσοστό παραπομπών του YouTube.
«Το YouTube δεν είναι ιατρικός φορέας»
«Αυτό έχει σημασία, γιατί το YouTube δεν είναι ιατρικός φορέας», σημειώνουν οι συγγραφείς της μελέτης. «Πρόκειται για μια ανοιχτή πλατφόρμα, όπου μπορούν να ανεβάσουν περιεχόμενο τόσο πιστοποιημένοι γιατροί και νοσοκομεία, όσο και influencers ευεξίας ή δημιουργοί χωρίς καμία ιατρική εκπαίδευση».
Η επιλογή της Γερμανίας ως πεδίου έρευνας δεν ήταν τυχαία. Όπως εξηγούν οι ερευνητές, το γερμανικό σύστημα υγείας ρυθμίζεται αυστηρά από εθνικούς και ευρωπαϊκούς κανόνες. «Αν τα συστήματα τεχνητής νοημοσύνης βασίζονται σε μη ιατρικές ή μη αυθεντικές πηγές ακόμη και σε ένα τέτοιο περιβάλλον, τότε το πρόβλημα ενδέχεται να εκτείνεται πέρα από μία μόνο χώρα», τονίζουν.
Η απάντηση της Google
Σε δήλωσή της στον Guardian, η Google υποστήριξε ότι τα AI Overviews έχουν σχεδιαστεί ώστε να αναδεικνύουν περιεχόμενο υψηλής ποιότητας από αξιόπιστες πηγές, ανεξαρτήτως μορφής, και ότι πολλοί έγκυροι φορείς υγείας και αδειοδοτημένοι επαγγελματίες δημιουργούν περιεχόμενο στο YouTube. Παράλληλα, σημείωσε ότι τα ευρήματα δεν μπορούν να γενικευθούν, καθώς βασίζονται σε γερμανόφωνες αναζητήσεις στη Γερμανία.
Εκπρόσωπος της εταιρείας ανέφερε ακόμη ότι, σύμφωνα με τα στοιχεία της μελέτης, από τα 25 πιο συχνά παραπεμπόμενα βίντεο του YouTube, το 96% προερχόταν από ιατρικά κανάλια. Ωστόσο, οι ερευνητές αντέτειναν ότι τα συγκεκριμένα βίντεο αποτελούν λιγότερο από το 1% όλων των συνδέσμων YouTube που χρησιμοποιούνται στα AI Overviews για θέματα υγείας.
Κίνδυνοι για τη δημόσια υγεία
Η έρευνα έρχεται στον απόηχο προηγούμενης δημοσιογραφικής έρευνας του Guardian, σύμφωνα με την οποία χρήστες εκτέθηκαν σε επικίνδυνες ή παραπλανητικές πληροφορίες υγείας μέσω των AI Overviews. Σε μία χαρακτηριστική περίπτωση, η Google παρείχε λανθασμένες πληροφορίες για κρίσιμες εξετάσεις ηπατικής λειτουργίας, γεγονός που θα μπορούσε να οδηγήσει ασθενείς με σοβαρή ηπατική νόσο στο να θεωρήσουν εσφαλμένα ότι είναι υγιείς. Η εταιρεία αφαίρεσε στη συνέχεια τα AI Overviews για ορισμένες, αλλά όχι όλες, ιατρικές αναζητήσεις.
Η Χάνα βαν Κόλφσκούτεν, ερευνήτρια στο Πανεπιστήμιο της Βασιλείας με ειδίκευση στην τεχνητή νοημοσύνη, την υγεία και το δίκαιο, σχολίασε ότι τα ευρήματα δείχνουν πως «οι κίνδυνοι για την υγεία είναι δομικοί και όχι μεμονωμένα περιστατικά». Όπως σημείωσε, η έντονη εξάρτηση από το YouTube υποδηλώνει ότι η ορατότητα και η δημοφιλία, και όχι η ιατρική αξιοπιστία, αποτελούν βασικό παράγοντα διαμόρφωσης της γνώσης για την υγεία.
Παρά τις επιφυλάξεις ότι τα αποτελέσματα μπορεί να μεταβάλλονται ανάλογα με τον χρόνο, την περιοχή και τη διατύπωση των ερωτημάτων, η μελέτη της SE Ranking αναζωπυρώνει τη συζήτηση για τον ρόλο και τα όρια της τεχνητής νοημοσύνης στην ενημέρωση για ζητήματα δημόσιας υγείας.
(Πηγή: Guardian, ΕΡΤ)
About The Author
