
Σε πλήρη αποκλεισμό του WhatsApp προχώρησαν οι ρωσικές αρχές, επικαλούμενες τη μη συμμόρφωση της αμερικανικής εταιρείας Meta Platforms με τη ρωσική νομοθεσία. Το Κρεμλίνο επιβεβαίωσε την απόφαση, καλώντας τους πολίτες να στραφούν σε εναλλακτική εφαρμογή μηνυμάτων κρατικής υποστήριξης.
«Λόγω της απροθυμίας της Meta να συμμορφωθεί με τη ρωσική νομοθεσία, ελήφθη πράγματι μία τέτοια απόφαση και εφαρμόστηκε», δήλωσε ο εκπρόσωπος του Κρεμλίνου, Ντμίτρι Πεσκόφ, προτείνοντας τη χρήση της MAX, μιας κρατικής ιδιοκτησίας ρωσικής εφαρμογής. Όπως ανέφερε, η MAX αποτελεί «μια προσβάσιμη και αναπτυσσόμενη εθνική εφαρμογή μηνυμάτων», διαθέσιμη ως εναλλακτική για τους πολίτες.
Ωστόσο, επικριτές της ρωσικής κυβέρνησης υποστηρίζουν ότι η MAX λειτουργεί ως εργαλείο παρακολούθησης των χρηστών, ισχυρισμό που οι αρχές απορρίπτουν κατηγορηματικά, κάνοντας λόγο για ψευδείς αναφορές. Σύμφωνα με τη ρωσική πλευρά, η εφαρμογή έχει σχεδιαστεί για να ενσωματώνει κρατικές υπηρεσίες και να διευκολύνει την καθημερινότητα των πολιτών.
Η απόφαση για τον αποκλεισμό του WhatsApp αποτελεί την κορύφωση μιας εξάμηνης περιόδου πίεσης προς τη Meta και εντάσσεται σε μια ευρύτερη στρατηγική ενίσχυσης του ελέγχου των επικοινωνιών εντός της χώρας, σε περίοδο πολέμου. Οι ρωσικές αρχές επιδιώκουν τη διαμόρφωση μιας «κρατικής» ψηφιακής δομής, στην οποία οι ξένες τεχνολογικές εταιρείες καλούνται να συμμορφώνονται πλήρως με την τοπική νομοθεσία ή να αποχωρούν από την αγορά.
Υπενθυμίζεται ότι η Meta έχει χαρακτηριστεί «εξτρεμιστική οργάνωση» στη Ρωσία, ενώ η WhatsApp είχε καταγγείλει προσπάθεια πλήρους αποκλεισμού της από τη χώρα. Σε σχετική ανακοίνωσή της, η εταιρεία ανέφερε ότι «η ρωσική κυβέρνηση επιχείρησε να μπλοκάρει πλήρως το WhatsApp στην προσπάθεια να οδηγήσει τον κόσμο σε μια κρατικής ιδιοκτησίας εφαρμογή παρακολούθησης», υποστηρίζοντας πως ο αποκλεισμός άνω των 100 εκατομμυρίων χρηστών από ιδιωτική και ασφαλή επικοινωνία συνιστά οπισθοδρόμηση και ενδέχεται να μειώσει την ασφάλεια των πολιτών.
Τεχνικά, ο αποκλεισμός φαίνεται να υλοποιήθηκε μέσω της διαγραφής ορισμένων domain names που συνδέονται με το WhatsApp από το εθνικό μητρώο ιστοτόπων, με αποτέλεσμα οι συσκευές εντός Ρωσίας να μην λαμβάνουν πλέον τις αντίστοιχες διευθύνσεις IP. Η πρόσβαση στην εφαρμογή καθίσταται εφικτή μόνο μέσω εικονικών ιδιωτικών δικτύων (VPN).
Η Roskomnadzor, η ρωσική αρχή ρύθμισης των επικοινωνιών, δεν απάντησε άμεσα σε αιτήματα για σχόλιο. Πάντως, είχε ήδη από τον Αύγουστο ξεκινήσει να περιορίζει το WhatsApp και άλλες εφαρμογές, μπλοκάροντας τη δυνατότητα ολοκλήρωσης κλήσεων, κατηγορώντας τις ξένες πλατφόρμες ότι δεν συνεργάζονται επαρκώς με τις αρχές σε υποθέσεις απάτης και τρομοκρατίας.
Τον Δεκέμβριο, η Roskomnadzor ανακοίνωσε νέα μέτρα σταδιακού περιορισμού της εφαρμογής, υποστηρίζοντας ότι εξακολουθεί να παραβιάζει τη ρωσική νομοθεσία και ότι χρησιμοποιείται για την οργάνωση τρομοκρατικών ενεργειών, στρατολόγηση δραστών και διάπραξη απάτης. Ρωσικά δικαστήρια έχουν επιβάλει επανειλημμένα πρόστιμα στη WhatsApp για μη διαγραφή απαγορευμένου περιεχομένου, ενώ οι αρχές ζητούν τη λειτουργία τοπικού γραφείου εκπροσώπησης στη Ρωσία, αίτημα που η εταιρεία δεν έχει ικανοποιήσει.
Παρά τους περιορισμούς, πολλοί Ρώσοι χρήστες συνεχίζουν να έχουν πρόσβαση στο WhatsApp μέσω VPN, ενώ αρκετοί έχουν στραφεί σε ανταγωνιστικές εφαρμογές όπως το Telegram, το οποίο επίσης βρίσκεται υπό αυξημένη πίεση από τις αρχές για αντίστοιχους λόγους.



