Οι αυτοοργανωμένοι κατασκηνωτές καταγγέλλουν επιλεκτική εφαρμογή της νομιμότητας και ζητούν αναστολή των κατεδαφίσεων
Στην υλοποίηση εκτεταμένου προγράμματος κατεδαφίσεων αυθαίρετων κατασκευών σε όλη την Κρήτη προχωρά η Αποκεντρωμένη Διοίκηση Κρήτης, με τις πρώτες παρεμβάσεις –σύμφωνα με πληροφορίες– να ξεκινούν από τη Γαύδο, προκαλώντας ήδη έντονες αντιδράσεις από παραθεριστές και κατοίκους των παραλιών του νησιού.
Η σχετική εργολαβική σύμβαση υπεγράφη τον Ιανουάριο από τη Γραμματέα της Αποκεντρωμένης Διοίκησης και τον νόμιμο εκπρόσωπο της αναδόχου εταιρείας ΤΑΛΩΣ ΑΤΕ. Το έργο φέρει τον τίτλο: «Κατεδαφίσεις αυθαιρέτων κατασκευών που βρίσκονται σε ζώνες αιγιαλού και παραλίας, σε δασικές και αναδασωτέες εκτάσεις περιφέρειας Κρήτης, σε εκτέλεση πρωτοκόλλων κατεδάφισης των οικείων Κτηματικών Υπηρεσιών και αποφάσεων κατεδάφισης των αρμόδιων Δασικών Υπηρεσιών».
Σύμφωνα με την Αποκεντρωμένη Διοίκηση, το έργο αφορά αποκλειστικά την εφαρμογή τελεσίδικων πρωτοκόλλων και αποφάσεων κατεδάφισης σε περιβαλλοντικά ευαίσθητες περιοχές, όπως ο αιγιαλός, οι παραλίες και οι δασικές ή αναδασωτέες εκτάσεις, στο πλαίσιο της περιβαλλοντικής και πολεοδομικής νομοθεσίας.
Η αντίδραση της συλλογικότητας
Η πληροφορία ότι η επιχείρηση θα ξεκινήσει από τη Γαύδο προκάλεσε την έντονη αντίδραση της «Συλλογικότητας για τη φροντίδα του φυσικού και κοινωνικού οικοσυστήματος της Γαύδου – Gavdos SeaFront Collective». Σε εκτενή ανακοίνωσή της στα κοινωνικά δίκτυα, η συλλογικότητα κάνει λόγο για «νομικό παραλογισμό» και «παρανόηση της έννοιας της οικολογίας», υποστηρίζοντας ότι στο στόχαστρο βρίσκονται λιγοστές καλύβες από φυσικά υλικά –ξύλα που ξεβράζει η θάλασσα, καλάμια και ξερά κλαδιά– τις οποίες χαρακτηρίζει ως «αρχιτεκτονική μηδενικού αποτυπώματος».
Κατά τη συλλογικότητα, οι συγκεκριμένες πρόχειρες κατασκευές δεν αλλοιώνουν το τοπίο ούτε αφήνουν μόνιμο περιβαλλοντικό αποτύπωμα, ενώ αποτελούν μέρος της πολιτισμικής ταυτότητας του νησιού. Υποστηρίζεται, επίσης, ότι η αυστηρή εφαρμογή της νομοθεσίας στη Γαύδο έρχεται σε αντίθεση με πρακτικές που, όπως σημειώνεται, παρατηρούνται σε άλλες περιοχές της Κρήτης, όπου αυθαίρετες παρεμβάσεις σε αιγιαλούς και παραλιακές ζώνες παραμένουν για χρόνια χωρίς κατεδάφιση.
Η ανακοίνωση συνδέει την επιχείρηση κατεδαφίσεων με μια ευρύτερη τάση «τουριστικής εξευγένισης», εκφράζοντας την ανησυχία ότι η Γαύδος ενδέχεται να μετατραπεί σε «τουριστικό πάρκο», αλλοιώνοντας τον εναλλακτικό και ελευθεριακό χαρακτήρα που –όπως αναφέρεται– τη συνοδεύει ιστορικά.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στον ρόλο που, σύμφωνα με τη συλλογικότητα, διαδραματίζουν οι κάτοικοι των παραλιών: καθαρισμός απορριμμάτων και πλαστικών που μεταφέρουν τα θαλάσσια ρεύματα, απομάκρυνση πίσσας από απομακρυσμένες ακτές, τοποθέτηση ενημερωτικών πινακίδων, πρόληψη πυρκαγιών με ίδια μέσα και πυροσβεστήρες, καθώς και άτυπη επιτήρηση του κεδροδάσους και των αμμοθινών.
Όπως υποστηρίζεται, η παρουσία οργανωμένης κοινότητας με οικολογική συνείδηση λειτουργεί αποτρεπτικά σε φαινόμενα ανεξέλεγκτης τουριστικής πίεσης, ιδίως σε ένα νησί με ελάχιστους μόνιμους κατοίκους και περιορισμένους πόρους. Η συλλογικότητα ζητά την άμεση αναστολή του σχεδίου κατεδαφίσεων, την αναγνώριση του κοινωνικού και περιβαλλοντικού ρόλου της κοινότητας και έναν συνολικό, δίκαιο σχεδιασμό για την αντιμετώπιση των αυθαιρέτων σε όλη τη χώρα.
Η θέση του Δήμου Γαύδου
Από την πλευρά του, ο Δήμος Γαύδου, σε πρόσφατη δημόσια τοποθέτησή του, τονίζει ότι η διοίκηση του νησιού ασκείται θεσμικά και όχι μέσω διαδικτυακών παρεμβάσεων. Υπογραμμίζει ότι έχει υποχρέωση να προστατεύει το φυσικό περιβάλλον, τον αρχαιολογικό πλούτο, τη δημόσια ασφάλεια και τη νομιμότητα, όπως κάθε δήμος της χώρας.
Ειδική αναφορά γίνεται στην περιοχή του Λαυρακά, η οποία –όπως επισημαίνεται– αποτελεί θεσμικά προστατευόμενη αρχαιολογική ζώνη. Ο Δήμος ξεκαθαρίζει ότι το γεγονός πως μια έκταση δεν ανήκει σε ιδιώτη δεν συνεπάγεται δυνατότητα αυθαίρετης κατάληψης ή δόμησης, τονίζοντας την ανάγκη τήρησης του νομικού πλαισίου.
Μια σύγκρουση νομιμότητας και ταυτότητας
Η υπόθεση των κατεδαφίσεων στη Γαύδο αναδεικνύει μια σύνθετη σύγκρουση ανάμεσα στην εφαρμογή της νομοθεσίας για την προστασία αιγιαλού, δασών και αρχαιολογικών ζωνών και στην ιδιαίτερη κοινωνική και πολιτισμική φυσιογνωμία του νοτιότερου άκρου της Ευρώπης.
Με το έργο να βρίσκεται πλέον σε τροχιά υλοποίησης, το επόμενο διάστημα αναμένεται να κρίνει αν θα υπάρξει περιθώριο διαλόγου και ειδικής διαχείρισης για τη Γαύδο ή αν οι κατεδαφίσεις θα προχωρήσουν κανονικά, ανοίγοντας έναν νέο κύκλο αντιπαράθεσης για το μέλλον του νησιού και το μοντέλο ανάπτυξης που θα επικρατήσει.
About The Author
