
Η Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών «Δικαιοσύνη για την Πύλο» και η ΚΕΕΡΦΑ παρουσιάζουν το έργο του Θανάση Τριαρίδη με αφορμή το ναυάγιο της 13ης Ιουνίου 2023. Μετά την παράσταση θα ακολουθήσει συζήτηση με τον συγγραφέα και συνηγόρους των θυμάτων
Η Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών «Δικαιοσύνη για την Πύλο» σε συνεργασία με την Κίνηση Ενωμένοι Ενάντια στο Ρατσισμό και τη Φασιστική Απειλή παρουσιάζει το αντιρατσιστικό θεατρικό μονόπρακτο «Η ευθανασία της φάλαινας» του Θανάση Τριαρίδη, μια παράσταση εμπνευσμένη από το πολύνεκρο ναυάγιο της Πύλου της 13ης Ιουνίου 2023.
Η παράσταση θα παρουσιαστεί την Τρίτη 17 Μαρτίου στις 9 το βράδυ στο Ελεύθερο Αυτοδιαχειριζόμενο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ, στην οδό Ρήγα Παλαμήδου 2 στο Ψυρρή. Μετά το τέλος της παράστασης θα πραγματοποιηθεί συζήτηση με τη συμμετοχή του συγγραφέα καθώς και συνηγόρων υπεράσπισης των θυμάτων και των επιζώντων της Πύλου.
Στην παράσταση συμμετέχουν οι Αργύρης Μαντζαβέλας, Πέρσα Κατσανούλη, Άννα Παρλιάρα, Κυριάκος Μπάνος, Χρυσάνθη Λαλλά, Μαρία Χαλεπλή, Αλέξης Μαρτζούκος και Ευδοκία Κατερινιού. Ηχητική συμμετοχή έχει ο Ιάσονας Αποστολόπουλος. Το σκηνικό επιμελείται ο Νίκος Κουράκης, ενώ την αφίσα υπογράφει ο Παντελής Γαβριηλίδης.

Η αυτοοργανωμένη θεατρική παράσταση δρόμου «Η ευθανασία της φάλαινας – Πύλος 13/6/23», βασισμένη σε κείμενο του Θανάση Τριαρίδη, δημιουργήθηκε από την Πρωτοβουλία Καλλιτεχνών και Ακτιβιστών για «Δικαιοσύνη για την Πύλο» ως μια καλλιτεχνική και πολιτική απάντηση στο ναυάγιο που στοίχισε τη ζωή σε εκατοντάδες ανθρώπους. Οι δημιουργοί της παράστασης την περιγράφουν ως μια επείγουσα κινηματική ανάγκη έκφρασης, ένα θεατρικό ουρλιαχτό ενάντια στη σιωπή, που θυμίζει πανό σε γέφυρα, σύνθημα σε διαδήλωση και γκράφιτι σε τοίχο.
Σύμφωνα με τους διοργανωτές, το έργο επιχειρεί να φωτίσει τις πολιτικές και ηθικές διαστάσεις του ναυαγίου της Πύλου, το οποίο χαρακτηρίζουν ως ένα από τα μεγαλύτερα προαναγγελθέντα εγκλήματα στη σύγχρονη θαλάσσια ιστορία της χώρας. Όπως αναφέρουν, περισσότεροι από 650 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους στο ναυάγιο, πολλοί από αυτούς γυναίκες και παιδιά που βρίσκονταν κλεισμένοι στο αμπάρι του σκάφους.
Στο κείμενο του έργου, ο συγγραφέας χρησιμοποιεί σατιρικούς και σκοτεινούς χαρακτήρες που λειτουργούν ως αλληγορικές μορφές εξουσίας και προπαγάνδας. Μέσα από μια μορφή μαύρης επιθεώρησης αναδεικνύονται, σύμφωνα με τον ίδιο, οι μηχανισμοί συγκάλυψης και η υποκρισία της κρατικής ιεραρχίας. Το μονόπρακτο αποτελεί μέρος του ευρύτερου θεατρικού έργου «Πώς να πετάμε ένα μωρό στη θάλασσα και η Δημοκρατία να θριαμβεύει», στο οποίο ο συγγραφέας εξετάζει τη σχέση εξουσίας, προπαγάνδας και απανθρωπιάς απέναντι στους πρόσφυγες.
Οι δημιουργοί της παράστασης σημειώνουν ότι το έργο γράφτηκε ειδικά για το ναυάγιο της Πύλου και αποτέλεσε αφετηρία για τη συγκρότηση μιας συλλογικής καλλιτεχνικής πρωτοβουλίας που ένωσε ακτιβιστές, καλλιτέχνες και εργαζόμενους από διαφορετικούς χώρους. Στόχος τους ήταν να δημιουργήσουν ένα κινηματικό θεατρικό δρώμενο που να μπορεί να παρουσιάζεται σε διαδηλώσεις, πλατείες, σχολές, σχολεία και κοινωνικούς χώρους, μεταφέροντας το αίτημα για δικαιοσύνη για τα θύματα.
Η ομάδα που συμμετέχει στο εγχείρημα αποτελείται κυρίως από γυναίκες και περιλαμβάνει επαγγελματίες και ερασιτέχνες ηθοποιούς, εργαζόμενους, φοιτητές, συνταξιούχους, εκπαιδευτικούς, ακτιβιστές του αντιρατσιστικού και αντιφασιστικού κινήματος, καθώς και μέλη του ΛΟΑΤΚΙ κινήματος και του συνδικαλιστικού χώρου. Όπως σημειώνουν, η δημιουργία της παράστασης προέκυψε μέσα από πολύμηνη συλλογική εργασία και πρόβες.
Σημαντική έμπνευση για την ομάδα αποτέλεσαν οι επιζώντες του ναυαγίου και οι δικηγόροι που έχουν αναλάβει την υπεράσπισή τους, ιδιαίτερα μετά την έναρξη των διώξεων στο Ναυτοδικείο, μια εξέλιξη που χαρακτηρίζεται από τους διοργανωτές ως ιδιαίτερα σημαντική για την απόδοση ευθυνών.
Ο ίδιος ο συγγραφέας έχει τονίσει σε σημειώσεις του ότι στο πολιτικό θέατρο προτεραιότητα έχει το μήνυμα και όχι η τεχνική αρτιότητα της παράστασης. Όπως αναφέρει, θα ήθελε οι θεατές μετά το τέλος του έργου να μην συζητούν για την ποιότητα της σκηνοθεσίας ή των ερμηνειών, αλλά να θυμούνται ότι την ίδια στιγμή συνεχίζονται θάνατοι ανθρώπων στη θάλασσα.
Οι διοργανωτές συνδέουν το έργο με τη συνεχιζόμενη συζήτηση για τις πολιτικές αποτροπής προσφύγων και τις πρακτικές επαναπροωθήσεων στο Αιγαίο, υποστηρίζοντας ότι τα γεγονότα της Πύλου δεν αποτελούν μεμονωμένο περιστατικό αλλά μέρος μιας ευρύτερης πολιτικής διαχείρισης των μεταναστευτικών ροών.
Η παράσταση στο Θέατρο ΕΜΠΡΟΣ αποτελεί την πρεμιέρα της συγκεκριμένης εκδοχής του έργου, ενώ στη συνέχεια προγραμματίζονται παρουσιάσεις σε γειτονιές, κοινωνικούς χώρους και κινητοποιήσεις με στόχο τη διάδοση του αιτήματος για απόδοση ευθυνών για το ναυάγιο της Πύλου.
Παράλληλα, η πρωτοβουλία καλεί σε συμμετοχή στις κινητοποιήσεις που προγραμματίζονται στις 28 Μαρτίου στο πλαίσιο του παγκόσμιου αντιρατσιστικού, αντιφασιστικού και αντιπολεμικού συντονισμού, με κεντρική διαδήλωση στην Αθήνα στο Σύνταγμα στις 3 το μεσημέρι. Την κινητοποίηση καλούν, μεταξύ άλλων, η ΑΔΕΔΥ, το Εργατικό Κέντρο Αθήνας και δεκάδες σωματεία, συλλογικότητες και οργανώσεις.
Οι διοργανωτές τονίζουν ότι η τέχνη και το θέατρο αποτελούν εργαλεία κατανόησης, πολιτικής στράτευσης και συλλογικής δράσης, υπογραμμίζοντας την ανάγκη να συνεχιστεί η στήριξη των επιζώντων του ναυαγίου και των οικογενειών των θυμάτων, με στόχο την απόδοση δικαιοσύνης.



