
Η ηρωική αντίσταση του Αναγνώστη Στριφτόμπολα και η άφιξη ενισχύσεων υπό τον Δημήτριο Πλαπούτα οδηγούν σε νίκη που ανύψωσε το ηθικό των επαναστατημένων Ελλήνων
Σαν σήμερα, στις 14 Απριλίου 1821, σημειώνεται μία από τις πρώτες καθοριστικές συγκρούσεις της Ελληνικής Επανάστασης, η Μάχη στο Λεβίδι Αρκαδίας. Η αναμέτρηση αυτή δεν είχε μόνο στρατιωτική σημασία, αλλά αποτέλεσε κυρίως ψυχολογικό ορόσημο για τους Έλληνες επαναστάτες, ενισχύοντας την πίστη τους ότι η οθωμανική κυριαρχία μπορούσε να ανατραπεί.
Το Λεβίδι, χτισμένο στις ανατολικές πλαγιές του Μαινάλου, βρισκόταν σε στρατηγική θέση, καθώς απείχε μόλις 25 χιλιόμετρα από την Τριπολιτσά, το διοικητικό κέντρο των Οθωμανών στην Πελοπόννησο. Την περίοδο εκείνη είχε αρχίσει να εφαρμόζεται το σχέδιο του Θεόδωρου Κολοκοτρώνη για την απομόνωση και τελική κατάληψη της πόλης, με τη δημιουργία ελληνικών στρατοπέδων στην ευρύτερη περιοχή.
Ωστόσο, οι πρώτες επαφές με τις οθωμανικές δυνάμεις προκαλούσαν συχνά πανικό στους άπειρους και άτακτους Έλληνες, με αποτέλεσμα τη διάλυση πολλών στρατοπέδων. Στο Λεβίδι, όμως, η στάση υπήρξε διαφορετική. Παρά την είδηση ότι περίπου 3.000 Οθωμανοί πεζοί και ιππείς πλησίαζαν από την Τριπολιτσά, οι Έλληνες αποφάσισαν να αντισταθούν.
Το στρατόπεδο είχε συγκροτηθεί από ντόπιους οπλαρχηγούς και ενισχύθηκε από μορφές του Αγώνα, όπως οι Σωτήριος Χαραλάμπης, Σωτήριος Θεοχαρόπουλος και Νικόλαος Σολιώτης. Καθοριστική αποδείχθηκε η παρουσία του Αναγνώστη Στριφτόμπολα, ο οποίος, όταν μέρος των ανδρών υποχώρησε υπό το βάρος του φόβου, παρέμεινε με περίπου 70 πολεμιστές και οχυρώθηκε μέσα στα σπίτια του χωριού.
Οι συγκρούσεις υπήρξαν σφοδρές. Οι οθωμανικές δυνάμεις επιχείρησαν επανειλημμένες επιθέσεις, αλλά συνάντησαν σθεναρή αντίσταση. Η πιο κρίσιμη μάχη δόθηκε γύρω από το σπίτι όπου είχε ταμπουρωθεί ο Στριφτόμπολας. Εκεί σημειώθηκαν μεγάλες απώλειες και από τις δύο πλευρές, ενώ ο ίδιος ο οπλαρχηγός έπεσε μαχόμενος, καταγράφοντας μία από τις πρώτες ηρωικές θυσίες του Αγώνα.
Η έκβαση της μάχης κρίθηκε με την έγκαιρη άφιξη ενισχύσεων από τα γειτονικά στρατόπεδα, υπό τον Δημήτριο Πλαπούτα, τον Σταύρο Δημητρακόπουλο και άλλους οπλαρχηγούς. Οι Έλληνες πέρασαν στην αντεπίθεση, αναγκάζοντας τις οθωμανικές δυνάμεις σε άτακτη υποχώρηση, αφήνοντας πίσω τους σημαντικές απώλειες.
Η νίκη στο Λεβίδι αποτέλεσε μέχρι τότε το σημαντικότερο επίτευγμα των επαναστατών. Πέρα από τη στρατιωτική της αξία, λειτούργησε ως ισχυρό μήνυμα ότι οι έως τότε ραγιάδες μπορούσαν να σταθούν απέναντι σε έναν οργανωμένο στρατό και να επικρατήσουν, συμβάλλοντας καθοριστικά στην ενίσχυση του ηθικού και στη σταθεροποίηση της Επανάστασης στην Πελοπόννησο.


