Οι ελληνικές δυνάμεις υπό τον Κωνσταντίνο Σμολένσκη πετυχαίνουν τη μοναδική νίκη τους στον Ελληνοτουρκικό Πόλεμο, σε μια κατά τα άλλα αποτυχημένη εκστρατεία
Σαν σήμερα, στις 17 Απριλίου 1897, καταγράφεται η Μάχη του Βελεστίνου, η σημαντικότερη και ουσιαστικά μοναδική νίκη του Ελληνικού Στρατού κατά τη διάρκεια του Ελληνοτουρκικού Πολέμου του 1897. Η σύγκρουση έλαβε χώρα στη Θεσσαλία, με τις ελληνικές δυνάμεις να αποκρούουν επιτυχώς τις επιθέσεις των Οθωμανών, υπό την καθοδήγηση του συνταγματάρχη Σμολένσκη, σε μια περίοδο όπου το γενικότερο μέτωπο κατέρρεε.
Ο πόλεμος μεταξύ του Βασιλείου της Ελλάδας και της Οθωμανικής Αυτοκρατορίας είχε ξεσπάσει με αφορμή το Κρητικό Ζήτημα, δηλαδή την εξέγερση των Ελλήνων της Κρήτης κατά της οθωμανικής κυριαρχίας. Οι συγκρούσεις ξεκίνησαν στις 6 Απριλίου και έληξαν στις 8 Μαΐου 1897, με σαφή ήττα της Ελλάδας.
Την περίοδο εκείνη, την ελληνική κυβέρνηση ηγείτο ο Θεόδωρος Δηλιγιάννης, ο οποίος βρέθηκε αντιμέτωπος τόσο με σοβαρά οικονομικά προβλήματα όσο και με την κλιμακούμενη κρίση στην Κρήτη. Οι σφαγές χριστιανών και η ένταση στο νησί οδήγησαν τελικά την Ελλάδα στην αποστολή στρατευμάτων, γεγονός που αποτέλεσε την αφορμή για την κήρυξη πολέμου από τον Σουλτάνο Αμπντούλ Χαμίτ Β΄.
Στο πεδίο των επιχειρήσεων, οι Οθωμανοί διέθεταν σαφή αριθμητική και οργανωτική υπεροχή, ενώ οι ελληνικές δυνάμεις, με επικεφαλής τον διάδοχο Κωνσταντίνο, αντιμετώπιζαν σοβαρά προβλήματα ετοιμότητας και συντονισμού. Η προέλαση των Οθωμανών ήταν ταχεία, με την κατάληψη της Λάρισας και τη διάσπαση των ελληνικών γραμμών να οδηγούν σε διαδοχικές υποχωρήσεις.
Μέσα σε αυτό το δυσμενές πλαίσιο, η άμυνα στο Βελεστίνο αποτέλεσε εξαίρεση. Οι δυνάμεις του Σμολένσκη κατόρθωσαν να αναχαιτίσουν τις επιθέσεις και να διατηρήσουν τις θέσεις τους, επιτυγχάνοντας μια νίκη με ιδιαίτερη σημασία για το ηθικό του στρατού.
Ωστόσο, η γενική εικόνα του πολέμου παρέμεινε αρνητική για την Ελλάδα. Οι ήττες που ακολούθησαν οδήγησαν σε κατάρρευση της άμυνας, ενώ η προέλαση των Οθωμανών ανακόπηκε τελικά μετά από παρέμβαση των Μεγάλων Δυνάμεων. Η ανακωχή υπογράφηκε στις 8 Μαΐου 1897, ενώ η τελική ειρηνευτική συμφωνία ολοκληρώθηκε λίγους μήνες αργότερα στην Κωνσταντινούπολη.
Παρά τη στρατιωτική ήττα, η Ελλάδα διατήρησε τελικά τη Θεσσαλία, αλλά υποχρεώθηκε να καταβάλει βαριά πολεμική αποζημίωση και να τεθεί υπό Διεθνή Οικονομικό Έλεγχο. Την ίδια στιγμή, η έκβαση του πολέμου συνέβαλε στην αποχώρηση των Οθωμανών από την Κρήτη και στην εγκαθίδρυση καθεστώτος αυτονομίας το 1898, που άνοιξε τον δρόμο για την ένωση του νησιού με την Ελλάδα το 1913.
Η Μάχη του Βελεστίνου παραμένει ένα από τα ελάχιστα θετικά επεισόδια μιας αποτυχημένης εκστρατείας, αναδεικνύοντας τόσο τις δυνατότητες όσο και τις αδυναμίες του ελληνικού κράτους στα τέλη του 19ου αιώνα.
About The Author
