Η 14η Μαΐου είναι αφιερωμένη στην ενημέρωση και την ευαισθητοποίηση για την παιδική απραξία λόγου, μια νευρολογική διαταραχή που δυσκολεύει τον συντονισμό της ομιλίας, επηρεάζοντας την καθημερινή επικοινωνία των παιδιών και των οικογενειών τους
Η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απραξία (Apraxia Awareness Day) τιμάται κάθε χρόνο στις 14 Μαΐου, στο πλαίσιο του Μήνα Ευαισθητοποίησης για την Απραξία, με στόχο την ενημέρωση του κοινού γύρω από την παιδική απραξία λόγου, μια σπάνια αλλά σοβαρή διαταραχή της ομιλίας που επηρεάζει την ικανότητα ενός ατόμου να εκφραστεί λεκτικά.
Η παιδική απραξία λόγου είναι μια νευρολογική κατάσταση κατά την οποία το παιδί δυσκολεύεται να προφέρει σωστά ήχους, συλλαβές και λέξεις, όχι επειδή οι μύες του στόματος είναι αδύναμοι, αλλά επειδή ο εγκέφαλος δεν μπορεί να προγραμματίσει και να συντονίσει αποτελεσματικά τις κινήσεις που απαιτούνται για την ομιλία. Οι κινήσεις των χειλιών, της γλώσσας και της γνάθου δεν συγχρονίζονται με ακρίβεια, με αποτέλεσμα η λεκτική επικοινωνία να γίνεται ιδιαίτερα δύσκολη.
Παρότι η διαταραχή θεωρείται σπάνια και επηρεάζει λιγότερο από το 1% των παιδιών, η επίδρασή της στην ανάπτυξη και στην κοινωνική ζωή των παιδιών μπορεί να είναι σημαντική. Η ακριβής αιτία της απραξίας παραμένει άγνωστη, ωστόσο οι ειδικοί εκτιμούν ότι υπάρχει γενετικό υπόβαθρο. Παράλληλα, η διαταραχή μπορεί να εμφανιστεί και σε συνδυασμό με άλλες νευροαναπτυξιακές ή γενετικές καταστάσεις, όπως ο αυτισμός, η επιληψία, η γαλακτοζαιμία και το σύνδρομο εύθραυστου χρωμοσώματος Χ.
Τα παιδιά με απραξία συνήθως κατανοούν πλήρως όσα τους λένε και γνωρίζουν τι θέλουν να εκφράσουν, όμως δυσκολεύονται να μετατρέψουν τη σκέψη τους σε λόγο. Συχνά αρχίζουν να μιλούν αργότερα από συνομήλικά τους παιδιά και η ομιλία τους παρουσιάζει χαρακτηριστικά που βοηθούν τους λογοθεραπευτές να εντοπίσουν τη διαταραχή. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται οι ασυνέπειες στα λάθη της προφοράς, η δυσκολία στη μετάβαση από ήχο σε ήχο ή από συλλαβή σε συλλαβή, καθώς και ο ασυνήθιστος ρυθμός και η μελωδία της ομιλίας, γνωστά συνολικά ως προβλήματα προσωδίας.
Μέχρι σήμερα δεν υπάρχει οριστική θεραπεία για την παιδική απραξία λόγου, ούτε η κατάσταση υποχωρεί αυτόματα με την ηλικία. Ωστόσο, η έγκαιρη και συστηματική παρέμβαση μέσω λογοθεραπείας μπορεί να βελτιώσει σημαντικά την ικανότητα επικοινωνίας των παιδιών. Οι ειδικοί τονίζουν ότι η θεραπεία πρέπει να είναι εξατομικευμένη, σταθερή και εντατική, προκειμένου να επιτευχθούν ουσιαστικά αποτελέσματα.
Βασικός στόχος της θεραπευτικής παρέμβασης είναι τα παιδιά να μάθουν, μέσω συνεχούς επανάληψης, τα κινητικά μοτίβα που απαιτούνται για την παραγωγή της ομιλίας. Η διαδικασία αυτή περιλαμβάνει επαναλήψεις λέξεων και φράσεων ώστε να βελτιωθεί σταδιακά η καθαρότητα της ομιλίας. Παράλληλα, σε αρκετές περιπτώσεις χρησιμοποιούνται και εναλλακτικοί τρόποι επικοινωνίας, όπως συσκευές επικοινωνίας ή νοηματική γλώσσα, μέχρι να υπάρξει μεγαλύτερη λεκτική ευχέρεια. Η αποτελεσματικότητα της θεραπείας εξαρτάται από πολλούς παράγοντες, όπως η σοβαρότητα της διαταραχής, η ύπαρξη άλλων συνοδών δυσκολιών και η συχνότητα των συνεδριών.
Η Ημέρα Ευαισθητοποίησης για την Απραξία δημιουργήθηκε αρχικά στον Καναδά με σκοπό να καταρρίψει μύθους, να ενημερώσει την κοινωνία και να στηρίξει τις οικογένειες παιδιών που ζουν με τη διαταραχή. Ο πρώτος επίσημος εορτασμός πραγματοποιήθηκε στις 14 Μαΐου 2012 και από τότε η πρωτοβουλία έχει εξελιχθεί σε μια διεθνή εκστρατεία ενημέρωσης και ευαισθητοποίησης, με τη συμμετοχή οργανισμών, θεραπευτών και οικογενειών από πολλές χώρες του κόσμου.
