Η πολύ μικρή ή υπερβολική διάρκεια ύπνου ενδέχεται να επιταχύνει τη βιολογική γήρανση σε βασικά όργανα του σώματος, όπως ο εγκέφαλος, η καρδιά, οι πνεύμονες και το ανοσοποιητικό σύστημα, σύμφωνα με νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Nature
Η έρευνα, υπό την καθοδήγηση του Κολεγίου Ιατρών και Χειρουργών του Πανεπιστημίου Κολούμπια, ανέπτυξε «ψηφιακά βιολογικά ρολόγια» με χρήση τεχνητής νοημοσύνης, τα οποία εκτιμούν τη βιολογική ηλικία επιμέρους οργάνων με βάση δεδομένα υγείας. Για την ανάλυση αξιοποιήθηκαν στοιχεία από περίπου 500.000 συμμετέχοντες της βάσης UK Biobank, καθώς και 23 μοντέλα γήρανσης για 17 διαφορετικά όργανα.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι τόσο ο σύντομος ύπνος (κάτω από έξι ώρες) όσο και ο παρατεταμένος (πάνω από οκτώ ώρες) συνδέονται με επιταχυνόμενη γήρανση. Η πιο «ευνοϊκή» βιολογική εικόνα εντοπίστηκε σε άτομα που κοιμόντουσαν περίπου 6,4 έως 7,8 ώρες ημερησίως. Οι ερευνητές, ωστόσο, διευκρινίζουν ότι η διάρκεια ύπνου δεν αποτελεί από μόνη της αιτιώδη παράγοντα, αλλά πιθανό δείκτη συνολικής υγείας.
Η μελέτη καταγράφει επίσης ισχυρές συσχετίσεις μεταξύ ανεπαρκούς ύπνου και ψυχικών διαταραχών όπως η κατάθλιψη και το άγχος, καθώς και μεταβολικών και καρδιαγγειακών νοσημάτων, όπως παχυσαρκία, διαβήτης τύπου 2 και υπέρταση. Αντίστοιχα, τόσο ο λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος συνδέθηκαν με αναπνευστικές και γαστρεντερικές παθήσεις.
Τέλος, οι ερευνητές επισημαίνουν ότι διαφορετικοί βιολογικοί μηχανισμοί ενδέχεται να εξηγούν γιατί τόσο ο πολύ λίγος όσο και ο υπερβολικός ύπνος σχετίζονται με αυξημένο κίνδυνο κατάθλιψης στην τρίτη ηλικία, μέσω επιδράσεων στη γήρανση εγκεφάλου και λιπώδους ιστού.
