Ο άνθρωπος που, δίπλα στον Όλιβερ Χάρντι, αποτέλεσε το πιο διάσημο κωμικό δίδυμο στην ιστορία της μεγάλης οθόνης
Σαν σήμερα, στις 16 Ιουνίου 1890, γεννήθηκε στο Άλβερστον του Λάνκασαϊρ της Αγγλίας ο Άρθουρ Στάνλεϊ Τζέφερσον, ο άνθρωπος που έμελλε να μείνει στην ιστορία του παγκόσμιου κινηματογράφου ως Σταν Λόρελ. Μαζί με τον Όλιβερ Χάρντι δημιούργησαν το θρυλικό δίδυμο «Χονδρός και Λιγνός», προσφέροντας μερικές από τις πιο αγαπημένες στιγμές γέλιου του 20ού αιώνα και επηρεάζοντας καθοριστικά την εξέλιξη της κινηματογραφικής κωμωδίας.
Γεννημένος σε οικογένεια θεατρικών ανθρώπων, ο Λόρελ ήρθε σε επαφή με τη σκηνή από πολύ μικρή ηλικία. Ο πατέρας του ήταν ηθοποιός, συγγραφέας και θεατρικός επιχειρηματίας, ενώ και η μητέρα του εργαζόταν στο θέατρο. Από τα πρώτα του βήματα έδειξε ιδιαίτερη κλίση στη μιμική και στην κωμική έκφραση, εμφανιζόμενος σε παραστάσεις μιούζικ χολ και βαριετέ.
Η μεγάλη ευκαιρία ήρθε το 1910, όταν εντάχθηκε στον περίφημο θίασο του Φρεντ Κάρνο, έναν από τους σημαντικότερους θιάσους ποικιλιών της εποχής. Εκεί συνεργάστηκε με έναν ακόμη ανερχόμενο κωμικό, τον Τσάρλι Τσάπλιν. Μάλιστα, σε μία από τις περιοδείες του θιάσου στις Ηνωμένες Πολιτείες, ο Λόρελ αντικατέστησε τον Τσάπλιν, ενώ για ένα διάστημα οι δύο άνδρες συγκατοίκησαν. Παρά τη μετέπειτα παγκόσμια φήμη του Τσάπλιν, ο Λόρελ δεν έπαψε ποτέ να μιλά με θαυμασμό για εκείνον, χαρακτηρίζοντάς τον «τον μεγαλύτερο κωμικό στον κόσμο».
Στα μέσα της δεκαετίας του 1910 εγκαταστάθηκε μόνιμα στην Αμερική και ξεκίνησε να εργάζεται στον κινηματογράφο, υιοθετώντας το καλλιτεχνικό όνομα Σταν Λόρελ. Συνεργάστηκε με τη Universal και πρωταγωνίστησε σε δεκάδες βωβές κωμωδίες, αναπτύσσοντας σταδιακά το ιδιαίτερο υποκριτικό του ύφος. Παράλληλα, έδειχνε έντονο ενδιαφέρον για τη συγγραφή, τη σκηνοθεσία και τη συνολική διαδικασία παραγωγής των ταινιών.
Η καθοριστική στιγμή της καριέρας του ήρθε το 1926, όταν στα στούντιο του παραγωγού Χαλ Ρόουτς γνώρισε τον αμερικανό κωμικό Όλιβερ Χάρντι. Οι δυο τους είχαν ήδη εμφανιστεί μαζί στην ταινία «The Lucky Dog» το 1921, ωστόσο η συστηματική συνεργασία τους ξεκίνησε στα τέλη της δεκαετίας του 1920. Ο Ρόουτς και ο σκηνοθέτης Λίο Μακ Κάρεϊ διέκριναν αμέσως τη χημεία ανάμεσά τους και δημιούργησαν το δίδυμο που θα γινόταν γνωστό σε ολόκληρο τον κόσμο.
Ο «Χονδρός και Λιγνός» δεν ήταν απλώς δύο κωμικοί χαρακτήρες. Αντιπροσώπευαν δύο καθημερινούς ανθρώπους που προσπαθούσαν διαρκώς να βελτιώσουν τη ζωή τους, μόνο που η αδεξιότητα, οι παρεξηγήσεις και η αφέλειά τους οδηγούσαν πάντοτε σε καταστροφικές αλλά ξεκαρδιστικές καταστάσεις. Ο Λιγνός, με το χαρακτηριστικό αμήχανο βλέμμα, το ξύσιμο του κεφαλιού και το παιδικό κλάμα του, έγινε μία από τις πιο αναγνωρίσιμες φιγούρες στην ιστορία της κωμωδίας.
Κατά τη διάρκεια της συνεργασίας τους γύρισαν περισσότερες από εκατό ταινίες, ανάμεσά τους κλασικά έργα όπως τα «The Music Box», «Sons of the Desert», «Way Out West», «Swiss Miss», «Fra Diavolo», «Bonnie Scotland» και «Βάρδα Φουρνέλο». Οι ταινίες τους συνδύαζαν το σωματικό χιούμορ, τα ευρηματικά γκαγκ και τη βαθιά ανθρώπινη φιλία των δύο ηρώων, στοιχεία που τις διατηρούν διαχρονικές μέχρι σήμερα.
Παρότι το κοινό έβλεπε τον Χάρντι ως την πιο επιβλητική παρουσία του διδύμου, πολλοί ιστορικοί του κινηματογράφου αναγνωρίζουν πως ο Λόρελ αποτελούσε τη βασική δημιουργική δύναμη πίσω από την επιτυχία τους. Συμμετείχε ενεργά στη συγγραφή, στη σκηνοθετική προσέγγιση και στη διαμόρφωση των κωμικών σκηνών, επηρεάζοντας καθοριστικά το τελικό αποτέλεσμα κάθε παραγωγής.
Το 1941 οι δύο κωμικοί αποχώρησαν από τα στούντιο του Χαλ Ρόουτς και συνέχισαν την καριέρα τους σε άλλες εταιρείες παραγωγής, χωρίς όμως να καταφέρουν να επαναλάβουν τη μεγάλη επιτυχία της προηγούμενης δεκαετίας. Η τελευταία τους κινηματογραφική εμφάνιση πραγματοποιήθηκε στις αρχές της δεκαετίας του 1950, όταν πλέον η υγεία και των δύο είχε αρχίσει να επιβαρύνεται.
Η φιλία τους παρέμεινε ισχυρή μέχρι το τέλος. Όταν ο Όλιβερ Χάρντι πέθανε το 1957, ο Λόρελ αρνήθηκε να εμφανιστεί ξανά μπροστά στην κάμερα. Παρέμεινε απομονωμένος από τα κινηματογραφικά δρώμενα, διατηρώντας όμως αλληλογραφία με θαυμαστές και νέους κωμικούς που τον θεωρούσαν πρότυπο.
Το 1961 τιμήθηκε με τιμητικό Όσκαρ για τη συνολική προσφορά του στον κινηματογράφο, ενώ την ίδια χρονιά απέκτησε το δικό του αστέρι στο Πεζοδρόμιο της Δόξας στο Χόλιγουντ. Η αναγνώριση αυτή επιβεβαίωσε τη θέση του ανάμεσα στις σημαντικότερες μορφές της παγκόσμιας κωμωδίας.
Ο Σταν Λόρελ πέθανε στις 23 Φεβρουαρίου 1965 στη Σάντα Μόνικα της Καλιφόρνιας, σε ηλικία 74 ετών. Μέχρι την τελευταία στιγμή διατήρησε το χαρακτηριστικό του χιούμορ. Λίγο πριν φύγει από τη ζωή, όταν μια νοσοκόμα τον ρώτησε αν του άρεσε το σκι, εκείνος απάντησε: «Όχι, αλλά θα το προτιμούσα από αυτό που κάνω τώρα».
Περισσότερο από μισό αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Σταν Λόρελ εξακολουθεί να θεωρείται μία από τις σημαντικότερες προσωπικότητες στην ιστορία της κωμωδίας. Μαζί με τον Όλιβερ Χάρντι απέδειξαν ότι το γέλιο μπορεί να είναι ταυτόχρονα απλό, ανθρώπινο και παγκόσμιο, χαρίζοντας σε γενιές θεατών στιγμές που παραμένουν αξεπέραστες.
About The Author
