Τα πρόσφατα περιστατικά σαλμονέλωσης που καταγράφηκαν στη Λαμία, την Καστοριά και το Περιστέρι επαναφέρουν στο προσκήνιο την ανάγκη για αυστηρή τήρηση των κανόνων ασφάλειας των τροφίμων, ιδιαίτερα κατά τους θερινούς μήνες.
Στο Περιστέρι, εννέα άνθρωποι που είχαν καταναλώσει φαγητό από το ίδιο κατάστημα μεταφέρθηκαν στο νοσοκομείο και έλαβαν εξιτήριο μετά τη χορήγηση αγωγής, ενώ οι αρμόδιες υπηρεσίες διερευνούν τις συνθήκες του περιστατικού.
Η ζέστη δεν δημιουργεί από μόνη της τη σαλμονέλα, επιταχύνει όμως τον πολλαπλασιασμό των βακτηρίων όταν ένα μολυσμένο τρόφιμο δεν ψύχεται ή δεν μαγειρεύεται σωστά.
Ποια τρόφιμα χρειάζονται προσοχή
Η σαλμονέλα συνδέεται συχνότερα με:
- ωμά ή ανεπαρκώς ψημένα πουλερικά και κρέατα,
- αυγά και παρασκευάσματα με ωμό αυγό,
- μη παστεριωμένο γάλα και γαλακτοκομικά προϊόντα,
- φρούτα, λαχανικά και φύτρα που έχουν μολυνθεί,
- έτοιμα τρόφιμα που ήρθαν σε επαφή με ωμά προϊόντα ή μολυσμένα σκεύη.
Ένα μολυσμένο τρόφιμο μπορεί να έχει φυσιολογική εμφάνιση, γεύση και μυρωδιά. Επομένως, ο κίνδυνος δεν μπορεί να εντοπιστεί μόνο με τις αισθήσεις.
Τα συμπτώματα της σαλμονέλωσης
Σύμφωνα με τον ΕΟΔΥ, τα συμπτώματα εμφανίζονται συνήθως μέσα σε 6 έως 72 ώρες από την έκθεση, με τους περισσότερους ασθενείς να νοσούν σε διάστημα 12 έως 36 ωρών.
Τα συχνότερα συμπτώματα είναι:
- διάρροια,
- πυρετός,
- κοιλιακός πόνος και κράμπες,
- ναυτία και έμετος,
- πονοκέφαλος και μυϊκοί πόνοι.
Οι περισσότεροι ασθενείς αναρρώνουν χωρίς ειδική θεραπεία μέσα σε τέσσερις έως επτά ημέρες. Μεγαλύτερο κίνδυνο σοβαρής νόσησης ή αφυδάτωσης αντιμετωπίζουν τα μικρά παιδιά, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα. ΕΟΔΥ
Γιατί ο κίνδυνος αυξάνεται το καλοκαίρι
Τα βακτήρια πολλαπλασιάζονται γρήγορα όταν τα ευπαθή τρόφιμα παραμένουν στη λεγόμενη «ζώνη κινδύνου», μεταξύ 4 και 60 βαθμών Κελσίου.
Το καλοκαίρι, ένα μαγειρεμένο φαγητό, ένα σάντουιτς ή ένα γαλακτοκομικό προϊόν μπορεί να μείνει για αρκετή ώρα μέσα σε ζεστό αυτοκίνητο, σε παραλία ή σε υπαίθριο τραπέζι. Τα ευπαθή τρόφιμα πρέπει να τοποθετούνται στο ψυγείο μέσα σε δύο ώρες. Όταν η θερμοκρασία του περιβάλλοντος ξεπερνά τους 32 βαθμούς, το ασφαλές χρονικό περιθώριο μειώνεται στη μία ώρα. FoodSafety.gov
Γιατί δεν πρέπει να πλένουμε το ωμό κοτόπουλο
Το πλύσιμο του ωμού κοτόπουλου δεν εξουδετερώνει αποτελεσματικά τα βακτήρια. Αντιθέτως, το νερό μπορεί να εκτοξεύσει μολυσμένα σταγονίδια στον νεροχύτη, στον πάγκο, στα σκεύη και σε άλλα τρόφιμα.
Το ωμό κοτόπουλο πρέπει:
- να φυλάσσεται σε κλειστό δοχείο, στο χαμηλότερο ράφι του ψυγείου,
- να προετοιμάζεται σε ξεχωριστή επιφάνεια κοπής,
- να μην έρχεται σε επαφή με σαλάτες ή έτοιμα φαγητά,
- να ψήνεται μέχρι το εσωτερικό του να φτάσει τους 74 βαθμούς Κελσίου.
Η ασφαλής θερμοκρασία δεν μπορεί να διαπιστωθεί με βεβαιότητα από το χρώμα του κρέατος· ο ακριβέστερος έλεγχος γίνεται με θερμόμετρο τροφίμων.
Οι τέσσερις βασικοί κανόνες προστασίας
Η πρόληψη στηρίζεται σε τέσσερις κινήσεις: καθαριότητα, διαχωρισμό, καλό μαγείρεμα και άμεση ψύξη.
Τα χέρια πρέπει να πλένονται με σαπούνι και τρεχούμενο νερό για τουλάχιστον 20 δευτερόλεπτα πριν από την προετοιμασία του φαγητού και μετά την επαφή με ωμό κρέας ή αυγά.
Διαφορετικά μαχαίρια, πιάτα και επιφάνειες κοπής πρέπει να χρησιμοποιούνται για τα ωμά και τα έτοιμα προς κατανάλωση τρόφιμα. Ένα συχνό λάθος στο μπάρμπεκιου είναι η τοποθέτηση του ψημένου κρέατος στο ίδιο πιάτο όπου βρισκόταν προηγουμένως ωμό.
Το ψυγείο πρέπει να λειτουργεί στους 4 βαθμούς Κελσίου ή χαμηλότερα και η κατάψυξη στους −18 βαθμούς. Η απόψυξη πρέπει να γίνεται στο ψυγείο, σε κρύο νερό ή στον φούρνο μικροκυμάτων και όχι πάνω στον πάγκο.
Πότε χρειάζεται επικοινωνία με γιατρό
Ιατρική αξιολόγηση χρειάζεται όταν υπάρχει αιματηρή διάρροια, υψηλός πυρετός, επίμονος έμετος που δεν επιτρέπει τη λήψη υγρών ή συμπτώματα αφυδάτωσης, όπως ελάχιστη ούρηση, έντονη δίψα, ξηροστομία και ζάλη.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται όταν τα συμπτώματα αφορούν μικρά παιδιά, ηλικιωμένους ή ανθρώπους με εξασθενημένο ανοσοποιητικό σύστημα.
Το σημαντικότερο μέτρο προστασίας παραμένει η πρόληψη: καθαρά χέρια και σκεύη, αυστηρός διαχωρισμός των ωμών τροφίμων, επαρκές ψήσιμο και γρήγορη επιστροφή των ευπαθών προϊόντων στο ψυγείο.
