Η γνωστή ιστορία για τον ακρωτηριασμό των γιατρών δεν προέρχεται από την αρχαία Αίγυπτο, αλλά από τον βαβυλωνιακό Κώδικα του Χαμουραμπί
Σύμφωνα με έναν διαδεδομένο ιστορικό μύθο, στην αρχαία Αίγυπτο ένας γιατρός έχανε και τα δύο του χέρια εάν ο ασθενής πέθαινε κατά τη διάρκεια εγχείρησης. Ωστόσο, δεν υπάρχουν αξιόπιστα στοιχεία που να επιβεβαιώνουν ότι αυτός ήταν κανόνας της αιγυπτιακής ιατρικής.
Η σχετική ποινή καταγράφεται στον Κώδικα του Χαμουραμπί, ο οποίος συντάχθηκε στη Βαβυλώνα τον 18ο αιώνα π.Χ.
Το άρθρο 218 προέβλεπε ότι, εάν ένας γιατρός πραγματοποιούσε σοβαρή επέμβαση σε έναν ελεύθερο άνδρα με χάλκινο χειρουργικό εργαλείο και προκαλούσε τον θάνατό του ή την απώλεια του ματιού του, έπρεπε να του ακρωτηριαστεί το χέρι. Ορισμένες παλαιότερες μεταφράσεις χρησιμοποιούν τον πληθυντικό «χέρια», αλλά το αρχαίο κείμενο αποδίδεται συχνότερα στον ενικό.
Η ποινή άλλαζε ανάλογα με την κοινωνική τάξη
Οι προβλέψεις του Κώδικα δεν εφαρμόζονταν με τον ίδιο τρόπο σε όλους. Εάν ο ασθενής ήταν δούλος, ο γιατρός δεν ακρωτηριαζόταν, αλλά υποχρεωνόταν να αποζημιώσει τον ιδιοκτήτη, συνήθως αντικαθιστώντας τον δούλο.
Η διαφορετική αντιμετώπιση αποτυπώνει την αυστηρή κοινωνική ιεραρχία της Βαβυλώνας. Ακόμη και η αμοιβή του γιατρού καθοριζόταν από την κοινωνική θέση του ασθενούς.
Δεν είναι επίσης βέβαιο πόσο συχνά οι συγκεκριμένες ποινές εφαρμόζονταν στην πράξη, καθώς ο Κώδικας αποτελεί νομικό κείμενο και όχι αρχείο πραγματικών δικαστικών αποφάσεων.
Τι γνωρίζουμε για τους γιατρούς της αρχαίας Αιγύπτου
Η αιγυπτιακή ιατρική ακολουθούσε διαφορετική παράδοση. Ο Πάπυρος Έντουιν Σμιθ, ένα από τα σημαντικότερα σωζόμενα ιατρικά κείμενα, παρουσιάζει 48 περιπτώσεις τραυματισμών με οργανωμένη εξέταση, διάγνωση, πρόγνωση και θεραπεία.
Οι περιπτώσεις κατατάσσονταν σε τρεις κατηγορίες: παθήσεις που μπορούσαν να θεραπευτούν, παθήσεις τις οποίες ο γιατρός θα προσπαθούσε να αντιμετωπίσει και περιστατικά για τα οποία δεν υπήρχε αποτελεσματική θεραπεία.
Επομένως, ο ακρωτηριασμός του γιατρού σε περίπτωση θανάτου του ασθενούς πρέπει να συνδέεται με τη βαβυλωνιακή νομοθεσία και όχι με την αρχαία Αίγυπτο.
