Τρία διαφορετικά διπλωματικά μέτωπα βρέθηκαν ταυτόχρονα στο επίκεντρο της ρωσικής εξωτερικής πολιτικής: η νέα αντιπαράθεση ανάμεσα στον Βλαντίμιρ Πούτιν και τον Βολοντίμιρ Ζελένσκι, η κατηγορία του Βερολίνου για απόπειρα επίθεσης με drone στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε και η πρόθεση της Αρμενίας να προετοιμάσει αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση.
Οι τρεις εξελίξεις δεν συνδέονται άμεσα μεταξύ τους. Αποτυπώνουν, όμως, την αυξανόμενη πίεση που δέχεται η Μόσχα στις σχέσεις της με την Ουκρανία, τη Γερμανία και μία παραδοσιακή σύμμαχό της στον Νότιο Καύκασο.
Η νέα αντιπαράθεση ξέσπασε μετά την προειδοποίηση του Ζελένσκι προς τις αεροπορικές εταιρείες και τις ασφαλιστικές επιχειρήσεις ότι ο ρωσικός εναέριος χώρος γίνεται ολοένα πιο επικίνδυνος εξαιτίας της αυξημένης δραστηριότητας ουκρανικών drones.
Ο Ουκρανός πρόεδρος υποστήριξε ότι ο πόλεμος που ξεκίνησε η Ρωσία οδηγεί σταδιακά στο κλείσιμο και του δικού της εναέριου χώρου. Διευκρίνισε, πάντως, ότι η Ουκρανία δεν απειλεί σκόπιμα πολιτικά αεροσκάφη.
Ο Πούτιν χαρακτήρισε τις δηλώσεις του Ζελένσκι «αίτημα για κρατική τρομοκρατία» και δήλωσε ότι η Μόσχα δεν διαπραγματεύεται με τρομοκράτες. Η τοποθέτησή του έγινε έπειτα από έξι συνεχόμενες ημέρες σφοδρών ρωσικών επιθέσεων στην Ουκρανία, με το Κίεβο να δέχεται πολύωρο βομβαρδισμό από πυραύλους και drones. Associated Press
Η φραστική αντιπαράθεση περιορίζει ακόμη περισσότερο τις πιθανότητες άμεσης επανέναρξης ουσιαστικών διαπραγματεύσεων. Δεν αποτελεί, ωστόσο, από μόνη της ανακοίνωση νέας στρατιωτικής ή διπλωματικής πολιτικής.
Ξεχωριστή υπόθεση αποτελεί το περιστατικό της 4ης Αυγούστου στο αεροδρόμιο Λειψίας/Χάλε. Οι γερμανικές αρχές ανακοίνωσαν ότι ένα drone φορτωμένο με εκρηκτικά εντοπίστηκε σε ασφαλισμένη περιοχή εμπορευματικών μεταφορών, κοντά σε ουκρανικό αεροσκάφος. Ο μηχανισμός εξουδετερώθηκε προτού προκαλέσει έκρηξη ή θύματα.
Την 1η Σεπτεμβρίου, η γερμανική κυβέρνηση απέδωσε επίσημα στη Ρωσία την ευθύνη για την απόπειρα επίθεσης. Το Βερολίνο επικαλέστηκε τα τεχνικά χαρακτηριστικά, την οργάνωση της επιχείρησης και ομοιότητες με άλλες ενέργειες υβριδικού πολέμου. Η Μόσχα απορρίπτει την κατηγορία. Associated Press
Ως αντίδραση, η Γερμανία ανακοίνωσε, μεταξύ άλλων, το κλείσιμο ρωσικού προξενείου. Η επικεφαλής της ευρωπαϊκής διπλωματίας Κάγια Κάλας δήλωσε ότι η υπόθεση παρουσιάζει χαρακτηριστικά κρατικά υποστηριζόμενης τρομοκρατίας, ενώ οι χώρες της ΕΕ εξετάζουν την απάντησή τους. Associated Press
Ο Πούτιν χαρακτήρισε τη γερμανική αντίδραση σοβαρό λάθος, υποστηρίζοντας ότι στρέφεται εναντίον των συμφερόντων του γερμανικού λαού. Η υπόθεση αναμένεται να επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις ήδη τεταμένες σχέσεις Μόσχας και Βερολίνου, ιδιαίτερα στους τομείς της ασφάλειας, των πληροφοριών και της προστασίας κρίσιμων υποδομών.
Η Αρμενία δεν έχει ακόμη καταθέσει επίσημη αίτηση ένταξης στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Ο πρωθυπουργός Νικόλ Πασινιάν ανακοίνωσε ότι η κυβέρνησή του θα αρχίσει σύντομα την προετοιμασία για την υποβολή της.
Το Ερεβάν έχει ήδη υιοθετήσει από το 2025 νόμο για την έναρξη της ευρωπαϊκής πορείας, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι η χώρα έχει αποκτήσει καθεστώς υποψήφιου μέλους. Ο Πασινιάν έχει δηλώσει ότι πρέπει πρώτα να κατατεθεί η επίσημη αίτηση, να αξιολογηθεί η προοπτική ένταξης και να διαμορφωθεί ένας ρεαλιστικός οδικός χάρτης μεταρρυθμίσεων. Στη συνέχεια, το ζήτημα θα μπορούσε να τεθεί σε δημοψήφισμα. Γραφείο του πρωθυπουργού της Αρμενίας
Ο Πούτιν αναγνώρισε ότι η ευρωπαϊκή επιλογή αποτελεί κυριαρχικό δικαίωμα της Αρμενίας, ζήτησε όμως από τον Πασινιάν να ξεκαθαρίσει το συντομότερο τις προθέσεις του. Η Ρωσία υποστηρίζει ότι η πλήρης ένταξη της Αρμενίας στην ΕΕ δεν μπορεί να συνδυαστεί με την παραμονή της στην Ευρασιατική Οικονομική Ένωση, επειδή οι δύο οργανισμοί διαθέτουν διαφορετικούς τελωνειακούς κανόνες και τεχνικά πρότυπα. EFE
Η υποβολή αίτησης θα αποτελούσε μόνο το πρώτο βήμα μιας μακράς διαδικασίας. Θα ακολουθούσαν η αξιολόγηση από την Ευρωπαϊκή Επιτροπή, η απόφαση των κρατών-μελών για την υποψηφιότητα, οι διαπραγματεύσεις και η προσαρμογή της αρμενικής νομοθεσίας στο ευρωπαϊκό κεκτημένο. Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Οι δηλώσεις Πούτιν προς τον Ζελένσκι αποτελούν μέρος της πολεμικής αντιπαράθεσης και της μάχης των πολιτικών αφηγημάτων. Η υπόθεση του drone στη Λειψία είναι μία σοβαρή γερμανική καταγγελία για απόπειρα υβριδικής επίθεσης, η οποία βρίσκεται στο επίκεντρο ευρωπαϊκών διαβουλεύσεων. Η ευρωπαϊκή πορεία της Αρμενίας, τέλος, είναι μία κυριαρχική πολιτική επιλογή που μπορεί να μεταβάλει τις ισορροπίες στον Νότιο Καύκασο.
Κοινός παρονομαστής είναι η προσπάθεια της Μόσχας να διατηρήσει την επιρροή και τα περιθώρια κινήσεών της, την ώρα που ο πόλεμος στην Ουκρανία, οι κατηγορίες για υβριδικές επιχειρήσεις στην Ευρώπη και η απομάκρυνση παλαιών συμμάχων δημιουργούν νέα διπλωματικά μέτωπα.
