Σοβαρούς κλυδωνισμούς στη Reform UK του Νάιτζελ Φάρατζ προκαλεί έρευνα με κρυφή κάμερα, η οποία φέρεται να κατέγραψε στενούς συνεργάτες του να συζητούν τρόπους διοχέτευσης χρημάτων από μη επιτρεπόμενο ξένο δωρητή προς το κόμμα.
Στο επίκεντρο βρίσκεται μία πιθανή δωρεά ύψους 500.000 λιρών από άνθρωπο που παρουσιαζόταν ως εύπορος Αμερικανός χρηματοδότης. Το ποσό δεν καταβλήθηκε. Σύμφωνα με το ρεπορτάζ, εξεταζόταν το ενδεχόμενο να δοθεί μέσω του γιου του, ο οποίος εμφανιζόταν ως κάτοικος του Ηνωμένου Βασιλείου.
Ο υποτιθέμενος γιος ήταν στην πραγματικότητα δημοσιογράφος της ερευνητικής ομάδας Verbatim, ενώ τον ρόλο του Αμερικανού πατέρα είχε αναλάβει ηθοποιός. Το υλικό ελέγχθηκε και μεταδόθηκε από το Channel 4 News.
Η δημοσιοποίηση της έρευνας οδήγησε στην προσωρινή αποχώρηση δύο στελεχών της Reform UK. Πρόκειται για τον Νταν Τζουκς, επί χρόνια στενό σύμβουλο του Φάρατζ σε θέματα επικοινωνίας και στρατηγικής, και τον Τζέιμς Ορ, επικεφαλής πολιτικής του κόμματος.
Η Reform UK ανακοίνωσε ότι οι δύο άνδρες αποχώρησαν από τις θέσεις τους μέχρι να ολοκληρωθεί η εσωτερική έρευνα. Επομένως, δεν πρόκειται κατ’ ανάγκη για οριστικές παραιτήσεις ούτε για παραδοχή παρανομίας. Ο Ορ δήλωσε ότι θα συνεργαστεί πλήρως με την κομματική διαδικασία, ενώ ο Τζουκς κατήγγειλε «παγίδευση» και επιλεκτική επεξεργασία του καταγεγραμμένου υλικού.
Στα πλάνα που μεταδόθηκαν εμφανίζεται ο Τζουκς να συζητά πώς θα μπορούσε η πιθανή δωρεά των 500.000 λιρών να περάσει μέσω του ανθρώπου που παρουσιαζόταν ως γιος του Αμερικανού χρηματοδότη. Ο ίδιος φέρεται στη συνέχεια να σύστησε τους δύο άνδρες στον Φάρατζ κατά τη διάρκεια γεύματος.
Ο ηγέτης της Reform UK ακούγεται να τους ευχαριστεί για την υποστήριξή τους. Ο ίδιος υποστηρίζει, ωστόσο, ότι είχε ενημερωθεί πως τα χρήματα θα προέρχονταν από οικογενειακό καταπίστευμα με έδρα το Λονδίνο και ότι ρώτησε εάν όλα ήταν νόμιμα.
Σε διαφορετικό τμήμα της έρευνας, ο Τζέιμς Ορ φέρεται να συζητά το ενδεχόμενο χρηματοδότησης δημοσκοπήσεων από αμερικανική εταιρεία. Το Channel 4 υποστήριξε ότι τρεις δημοσκοπήσεις, συνολικής αξίας περίπου 32.500 λιρών, χρηματοδοτήθηκαν με τρόπο που ενδέχεται να αποτελεί παροχή προς όφελος της Reform UK.
Η συγκεκριμένη καταγγελία έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η βρετανική εκλογική νομοθεσία δεν αντιμετωπίζει ως δωρεές μόνο τις απευθείας χρηματικές καταβολές. Αγαθά ή υπηρεσίες που παρέχονται δωρεάν ή με μη εμπορικούς όρους και ξεπερνούν τις 500 λίρες μπορούν επίσης να θεωρηθούν πολιτικές δωρεές.
Ο Φάρατζ απέρριψε τις κατηγορίες, χαρακτηρίζοντας τις επίμαχες συνομιλίες των συνεργατών του «χαλαρή κουβέντα σε παμπ». Υποστήριξε ότι η Reform UK δεν έλαβε παράνομα χρήματα και ότι οι εσωτερικοί έλεγχοι του κόμματος θα εμπόδιζαν την αποδοχή δωρεάς από μη επιτρεπόμενη πηγή. Κατηγόρησε επίσης τους δημοσιογράφους ότι επιχείρησαν να παγιδεύσουν τα στελέχη του. Τις θέσεις του κόμματος και τις απαντήσεις των εμπλεκομένων κατέγραψε αναλυτικά το Associated Press.
Σύμφωνα με τους κανόνες της βρετανικής Electoral Commission, ένα κόμμα μπορεί να αποδεχτεί δωρεές από ιδιώτες που είναι εγγεγραμμένοι στους εκλογικούς καταλόγους του Ηνωμένου Βασιλείου και από συγκεκριμένες βρετανικές εταιρείες ή οργανισμούς. Δεν αρκεί, επομένως, ένας ενδιάμεσος να βρίσκεται στη Βρετανία, εάν η πραγματική πηγή των χρημάτων είναι διαφορετική.
Όταν κάποιος μεταφέρει χρήματα για λογαριασμό τρίτου, πρέπει να δηλώνεται η ταυτότητα του πραγματικού δωρητή. Κάθε κόμμα οφείλει να ελέγχει την προέλευση δωρεάς άνω των 500 λιρών και, εάν αυτή δεν είναι επιτρεπτή, να την επιστρέφει εντός 30 ημερών. Η απόπειρα παράκαμψης των σχετικών ελέγχων μπορεί να αποτελέσει αδίκημα, όπως διευκρινίζεται στις επίσημες οδηγίες της Electoral Commission.
Το Εργατικό Κόμμα και οι Φιλελεύθεροι Δημοκράτες ζήτησαν αστυνομική διερεύνηση. Η Μητροπολιτική Αστυνομία του Λονδίνου ανακοίνωσε αρχικά ότι αξιολογεί τις πληροφορίες χωρίς να έχει ακόμη αρχίσει επίσημη ποινική έρευνα. Παράλληλα, η Electoral Commission δήλωσε ότι εξετάζει το διαθέσιμο υλικό και βρίσκεται σε επικοινωνία με την αστυνομία, σύμφωνα με το ITV News.
Σε περίπτωση που αποδειχθεί παράβαση, οι πιθανές συνέπειες περιλαμβάνουν επιστροφή ή δικαστική δήμευση χρημάτων, διοικητικά πρόστιμα και, για σοβαρότερα αδικήματα, ποινική διαδικασία. Μέχρι στιγμής, όμως, δεν έχει εκδοθεί απόφαση που να διαπιστώνει παρανομία από τη Reform UK, τον Φάρατζ ή τους δύο συνεργάτες του.
Η υπόθεση δημιουργεί σημαντικό πρόβλημα πολιτικής αξιοπιστίας για το κόμμα, επειδή αφορά την προέλευση της χρηματοδότησης και τη δυνατότητα ξένων παραγόντων να επηρεάζουν τη βρετανική πολιτική. Τα επόμενα κρίσιμα βήματα θα είναι η ολοκλήρωση της εσωτερικής έρευνας, η αξιολόγηση του υλικού από την Electoral Commission και η απόφαση της Μητροπολιτικής Αστυνομίας για το αν συντρέχουν λόγοι επίσημης έρευνας.
