Το Νόμπελ Ειρήνης 2026 απονέμεται στη Ναβανέθεμ «Νάβι» Πιλάι, για τις προσπάθειές της να προωθήσει την ειρήνη και το διεθνές δίκαιο. Η Νορβηγική Επιτροπή Νόμπελ ανακοίνωσε την απόφασή της την Παρασκευή 9 Οκτωβρίου 2026. Τη βράβευση επιβεβαιώνει και ο Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.
Γιατί επελέγη η Πιλάι
Η Επιτροπή συνδέει τη διάκριση με τη μακρά συμβολή της νομικού στη συγκρότηση μιας διεθνούς έννομης τάξης. Στην ανακοίνωσή της δίνει ιδιαίτερο βάρος στον ρόλο της στην προώθηση της δίωξης εγκλημάτων πολέμου, εγκλημάτων κατά της ανθρωπότητας και γενοκτονίας.
Πρόκειται για αναγνώριση μιας επαγγελματικής διαδρομής που ξεκίνησε στη Νότια Αφρική του απαρτχάιντ και συνεχίστηκε σε διεθνή δικαστήρια και θεσμούς προστασίας των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Η Επιτροπή αναφέρεται στο θάρρος, την ακεραιότητα και την προσήλωσή της σε καθολικές αρχές δικαίου.
Από το απαρτχάιντ στα διεθνή δικαστήρια
Σύμφωνα με το βιογραφικό του ΟΗΕ, η Πιλάι γεννήθηκε στο Ντέρμπαν το 1941. Το 1967 έγινε η πρώτη γυναίκα που ίδρυσε δικηγορικό γραφείο στην επαρχία Νατάλ, υπερασπιζόμενη ανθρώπους που αντιστέκονταν στο απαρτχάιντ και τα δικαιώματα πολιτικών κρατουμένων.
Το 1995 διορίστηκε στο Ανώτατο Δικαστήριο της Νότιας Αφρικής και την ίδια χρονιά εντάχθηκε στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο για τη Ρουάντα. Παρέμεινε εκεί οκτώ χρόνια, τέσσερα από τα οποία ως πρόεδρός του. Στη συνέχεια υπηρέτησε ως δικαστής στο Διεθνές Ποινικό Δικαστήριο από το 2003 έως το 2008.
Η θητεία στον ΟΗΕ και η έρευνα για τα παλαιστινιακά εδάφη
Από το 2008 μέχρι το 2014 διετέλεσε Ύπατη Αρμοστής του ΟΗΕ για τα Ανθρώπινα Δικαιώματα. Αργότερα, την περίοδο 2021–2025, προήδρευσε της ανεξάρτητης διεθνούς εξεταστικής επιτροπής του ΟΗΕ για τα κατεχόμενα παλαιστινιακά εδάφη, συμπεριλαμβανομένης της Ανατολικής Ιερουσαλήμ, και το Ισραήλ, όπως καταγράφει ο επίσημος κατάλογος των βραβευμένων.
Η φετινή διάκριση επαναφέρει στο επίκεντρο τη σχέση της ειρήνης με τη διεθνή δικαιοσύνη και τη λογοδοσία για σοβαρές παραβιάσεις. Η ανακοίνωση της Επιτροπής παρουσιάζει το έργο της Πιλάι ως συνέχεια της ίδιας δέσμευσης, από την αντιμετώπιση των φυλετικών διακρίσεων μέχρι τη δικαστική εξέταση διεθνών εγκλημάτων.
Στη φετινή σειρά βραβείων, διαβάστε επίσης για το Νόμπελ Λογοτεχνίας 2026 στην Αν Κάρσον.
