Σαν σήμερα, 6 Νοεμβρίου 1901, η Αθήνα βρέθηκε στο επίκεντρο μιας από τις πιο έντονες κοινωνικές και θρησκευτικές κρίσεις της νεότερης ιστορίας της. Πρόκειται για τα γνωστά «Ευαγγελικά», μια σειρά από αιματηρές ταραχές που ξέσπασαν με αφορμή τη μετάφραση του Ευαγγελίου στη δημοτική γλώσσα.
📖 Η αφορμή: Η μετάφραση του ιερού κειμένου
Η σπίθα άναψε όταν η Αλεξάνδρα Παλατίνα, σύζυγος του τότε βασιλιά Γεωργίου Α΄, ανέθεσε τη μετάφραση του Ευαγγελίου στα νέα ελληνικά. Η μετάφραση δημοσιευόταν σε συνέχειες στην εφημερίδα «Ακρόπολις», με στόχο να γίνει το ιερό κείμενο πιο προσιτό στους απλούς πιστούς.
Ωστόσο, η πρωτοβουλία αυτή θεωρήθηκε προσβολή προς την πίστη και την Εκκλησία, καθώς η θρησκευτική και πανεπιστημιακή κοινότητα αντιτάχθηκαν σφοδρά, υποστηρίζοντας ότι το Ευαγγέλιο είναι «θείο κείμενο» και δεν μπορεί να αλλοιωθεί ή να εκλαϊκευτεί.
🔥 Οι φοιτητικές ταραχές και η κρίση στην πρωτεύουσα
Στις 6 Νοεμβρίου, χιλιάδες φοιτητές του Πανεπιστημίου Αθηνών συγκεντρώθηκαν στο κέντρο της πόλης, φωνάζοντας συνθήματα όπως
«Κάτω τα Ευαγγέλια στη δημοτική!»
«Ζήτω η Ορθοδοξία!»
Η ένταση ξέφυγε γρήγορα. Οι διαδηλωτές πυρπόλησαν τα γραφεία της εφημερίδας «Ακρόπολις», επιτέθηκαν σε δημοσιογράφους και συγκρούστηκαν με τις αστυνομικές δυνάμεις. Οι ταραχές κράτησαν μέρες και κατέληξαν σε νεκρούς και δεκάδες τραυματίες.
Η κυβέρνηση Θεοτόκη, βλέποντας τη βία να κλιμακώνεται, αναγκάστηκε να παραιτηθεί, ενώ το Πανεπιστήμιο Αθηνών έκλεισε επ’ αόριστον.
⚖️ Οι συνέπειες των «Ευαγγελικών»
Το γεγονός ανέδειξε το βαθύ κοινωνικό χάσμα ανάμεσα στους υπερασπιστές της καθαρεύουσας και τους υποστηρικτές της δημοτικής.
Η Εκκλησία, που είχε ταχθεί κατά της μετάφρασης, βγήκε ενισχυμένη, ενώ η συζήτηση για τη γλώσσα συνέχισε να διχάζει την Ελλάδα για δεκαετίες.
Η «Ευαγγελική κρίση» έγινε ορόσημο του γλωσσικού ζητήματος, αλλά και καθρέφτης μιας εποχής όπου η κοινωνία πάλευε να ισορροπήσει ανάμεσα στην παράδοση και τον εκσυγχρονισμό.
✍️ Ένα γεγονός που δίδαξε…
Περισσότερο από έναν αιώνα αργότερα, τα «Ευαγγελικά» θυμίζουν πως η γλώσσα και η πίστη υπήρξαν — και ίσως παραμένουν — πεδία βαθιάς σύγκρουσης στην ελληνική ταυτότητα.
Ήταν μια σύγκρουση όχι απλώς για τις λέξεις, αλλά για το ποιος έχει το δικαίωμα να τις αλλάξει.
