Τη Δευτέρα 9 Μαρτίου, στο πλαίσιο του αφιερώματος του 28ου Φεστιβάλ Ντοκιμαντέρ Θεσσαλονίκης με τίτλο «Όλη η μνήμη του κόσμου», πραγματοποιήθηκε στο Ολύμπιον ανοιχτή συζήτηση με τίτλο «Γενεαλογία του μέλλοντος: Αρχείο και Κινηματογράφος». Στο πάνελ συμμετείχαν οι Ελίζαμπεθ Κλινκ, παραγωγός και ερευνήτρια ειδική σε αδειοδότηση αρχειακού υλικού, η Αμαλία Παππά, Αναπληρώτρια Γενική Διευθύντρια στα Γενικά Αρχεία του Κράτους, ο Ερίκ Καμπρόν, Licensing Executive της British Pathé, και ο Τάκης Ζωντήρος, γνωστός ως Greek Visions, instagrammer και αποθησαυριστής του ελληνικού πολιτισμού. Τον συντονισμό ανέλαβε η δημοσιογράφος και σκηνοθέτρια Μαριάννα Κακαουνάκη, ενώ πριν την έναρξη προβλήθηκε η μικρού μήκους ταινία Πραγματαγνωσία του Αριστοτέλη Μαραγκού, μέρος του τρίπτυχου προγράμματος Rewind που προβάλλεται δωρεάν στην αίθουσα Τάκης Κανελλόπουλος καθ’ όλη τη διάρκεια του φεστιβάλ.
Η συζήτηση ανέδειξε τις πολλαπλές χρήσεις του αρχειακού υλικού, από φορέα ιστορικής μνήμης μέχρι καλλιτεχνικό εργαλείο και πρώτη ύλη για νέες μορφές αφήγησης. Το αρχείο παρουσιάστηκε ως ζωντανός οργανισμός που συνομιλεί με το παρόν και εμπνέει το μέλλον. Ο Καλλιτεχνικός Διευθυντής του Φεστιβάλ Ορέστης Ανδρεαδάκης προλόγισε τη συζήτηση τονίζοντας ότι το αφιέρωμα επιχειρεί να προσεγγίσει πολύπλευρα την έννοια του αρχείου και τη διαδικασία της μνήμης. Αναφέρθηκε επίσης στις φωτογραφίες από την εκτέλεση των 200 της Καισαριανής, που αναδύθηκαν κατά τη διάρκεια της οργάνωσης του αφιερώματος και αποτελούν ένα από τα πιο συγκλονιστικά αρχεία της σύγχρονης ελληνικής ιστορίας.
Η Μαριάννα Κακαουνάκη υπογράμμισε ότι η προβολή των φωτογραφιών έδωσε αφορμή για διάλογο γύρω από την αυθεντικότητα και την ιδιοκτησία των αρχείων και επισήμανε τον ρόλο τους στη διαμόρφωση της συλλογικής μνήμης. Η Ελίζαμπεθ Κλινκ μοιράστηκε εμπειρίες από την εύρεση αρχειακού υλικού που καθόρισε την πορεία ντοκιμαντέρ, τονίζοντας πώς ένα απρόσμενο εύρημα μπορεί να προσδώσει νέα οπτική στο έργο. Ο Ερίκ Καμπρόν αναφέρθηκε στη συλλογή της British Pathé με περίπου 85.000 φιλμ, εξηγώντας τις δυσκολίες και την μεθοδολογία της έρευνας ανάλογα με κάθε πρότζεκτ. Ο Τάκης Ζωντήρος περιέγραψε πώς η προσωπική του συλλογή εξελίχθηκε σε μια διαδικτυακή κοινότητα που αναδεικνύει εναλλακτικές εικόνες της Ελλάδας από διαφορετικές δεκαετίες.
Η Αμαλία Παππά τόνισε τη σημασία των Γενικών Αρχείων του Κράτους και των αφανών ηρώων που τα διαχειρίζονται, υπογραμμίζοντας τη θεραπευτική δύναμη των αρχείων για όσους αναζητούν την ταυτότητά τους. Ανέφερε ότι το αρχείο αποτελεί φορέα επικοινωνίας και μέσο πρόσβασης στην εμπειρία του Άλλου, αποδεικνύοντας πως δεν είναι απλώς ένας αποθηκευτικός χώρος, αλλά ζωντανό εργαλείο κατανόησης και μνήμης.
About The Author
