Οριακή ψηφοφορία υπέρ της νομικής εξέτασης της εμπορικής συμφωνίας – Αναστέλλεται η διαδικασία επικύρωσης, αντιδρά η Κομισιόν
Σε προσωρινή αναστολή οδηγείται η εμπορική συμφωνία Ε.Ε.–Mercosur, καθώς το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο αποφάσισε να προσφύγει στο Δικαστήριο της Ευρωπαϊκής Ένωσης ζητώντας έλεγχο της συμβατότητάς της με τις ευρωπαϊκές συνθήκες. Η απόφαση ελήφθη λίγες μόλις ημέρες μετά την υπογραφή της συμφωνίας στην Παραγουάη και συνιστά σοβαρό πολιτικό και θεσμικό πλήγμα για μια από τις πλέον φιλόδοξες εμπορικές συμφωνίες της Ένωσης.
Με 334 ψήφους υπέρ, 324 κατά και 11 αποχές, οι ευρωβουλευτές ενέκριναν ψήφισμα που κατέθεσε διακομματική συμμαχία με πρωτοβουλία Πρασίνων και Αριστεράς και τη στήριξη Φιλελευθέρων, αλλά και μεμονωμένων μελών από το Ευρωπαϊκό Λαϊκό Κόμμα και τους Σοσιαλιστές και Δημοκράτες, παρά την επίσημη γραμμή των πολιτικών τους ομάδων. Υπέρ της προσφυγής τάχθηκε επίσης η ακροδεξιά ευρωομάδα «Πατριώτες για την Ευρώπη».
Η ψηφοφορία πραγματοποιήθηκε σε κλίμα έντασης, με κινητοποιήσεις αγροτών έξω από το Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο στο Στρασβούργο, οι οποίοι εκφράζουν έντονες ανησυχίες για τις επιπτώσεις της συμφωνίας στον πρωτογενή τομέα.
Το Δικαστήριο της Ε.Ε. καλείται να εξετάσει, μεταξύ άλλων, εάν ήταν νόμιμη η απόφαση της Ευρωπαϊκής Επιτροπής να διαχωρίσει τη συμφωνία σε δύο κείμενα –την ευρύτερη Συμφωνία Εταιρικής Σχέσης και την Ενδιάμεση Εμπορική Συμφωνία– διαδικασία που επιτρέπει την έγκρισή της χωρίς τη συμμετοχή των εθνικών κοινοβουλίων. Οι επικριτές θεωρούν ότι πρόκειται για θεσμικό ελιγμό που περιορίζει τον δημοκρατικό έλεγχο.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται και στον λεγόμενο «μηχανισμό επανεξισορρόπησης», ο οποίος θα μπορούσε να επιτρέψει στις χώρες της Mercosur να λαμβάνουν αντίμετρα σε περίπτωση που μελλοντική ευρωπαϊκή νομοθεσία επηρεάσει αρνητικά τις εξαγωγές τους προς την Ε.Ε. Ευρωβουλευτές εκφράζουν φόβους ότι ο μηχανισμός αυτός μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την αμφισβήτηση περιβαλλοντικών και υγειονομικών προτύπων της Ένωσης, καθώς και της αρχής της προφύλαξης που κατοχυρώνεται στις Συνθήκες.
Με την προσφυγή στο Δικαστήριο, η διαδικασία επικύρωσης στο Ευρωπαϊκό Κοινοβούλιο «παγώνει» μέχρι την έκδοση της απόφασης, η οποία εκτιμάται ότι μπορεί να απαιτήσει αρκετούς μήνες ή ακόμη και έως δύο χρόνια. Θεωρητικά, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή διατηρεί τη δυνατότητα προσωρινής εφαρμογής της συμφωνίας, ωστόσο μια τέτοια κίνηση θα μπορούσε να προκαλέσει σοβαρή θεσμική σύγκρουση.
Η πρόεδρος της Κομισιόν, Ούρσουλα φον ντερ Λάιεν, υπερασπίστηκε τη συμφωνία, τονίζοντας ότι θα δημιουργήσει σημαντικές ευκαιρίες για τις ευρωπαϊκές επιχειρήσεις, νέες θέσεις εργασίας και μεγαλύτερη ασφάλεια εφοδιασμού, ιδίως σε μια περίοδο αυξημένων εμπορικών εντάσεων και απειλών νέων δασμών από τις ΗΠΑ. Όπως ανέφερε, η συμφωνία με τη Mercosur αναμένεται να αποφέρει σημαντικά οφέλη σε κλάδους όπως τα γαλακτοκομικά, το κρασί, τα οινοπνευματώδη και το ελαιόλαδο.
Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή
Από την πλευρά της, η Ευρωπαϊκή Επιτροπή εξέφρασε τη «βαθιά λύπη» της για την απόφαση του Ευρωκοινοβουλίου, χαρακτηρίζοντας την προσφυγή αδικαιολόγητη και επισημαίνοντας ότι η συμφωνία διαπραγματεύτηκε και υπογράφηκε σύμφωνα με όλες τις προβλεπόμενες διαδικασίες των Συνθηκών. Παράλληλα, δήλωσε έτοιμη να συνεχίσει τον διάλογο με το Κοινοβούλιο και το Συμβούλιο της Ε.Ε., υπογραμμίζοντας ότι η Ένωση χρειάζεται επειγόντως πρόσβαση σε νέες αγορές και να παραμείνει αξιόπιστος εμπορικός εταίρος σε παγκόσμιο επίπεδο.
Στον αντίποδα, Πράσινοι και Αριστερά χαιρέτισαν την εξέλιξη ως νίκη του κράτους δικαίου και της δημοκρατικής λογοδοσίας, τονίζοντας ότι καμία τόσο εκτεταμένη εμπορική συμφωνία δεν μπορεί να προχωρήσει χωρίς πλήρη νομικό και θεσμικό έλεγχο.
About The Author
