
Σήμερα στις 23:50 στο STAR
Η τέταρτη περιπέτεια των Ριγκς και Μέρτο δυσκολεύεται να ανανεώσει ουσιαστικά τη διάσημη αστυνομική σειρά
Το Φονικό Όπλο 4 είναι αμερικανική αστυνομική ταινία δράσης του 1998 σε σκηνοθεσία και παραγωγή του Ρίτσαρντ Ντόνερ. Πρωταγωνιστούν οι Μελ Γκίμπσον, Ντάνι Γκλόβερ, Τζο Πέσι, Ρενέ Ρούσο, Κρις Ροκ και Τζετ Λι, ο οποίος κάνει εδώ το διεθνές κινηματογραφικό του ντεμπούτο. Η ταινία αποτελεί το τέταρτο μέρος της δημοφιλούς κινηματογραφικής σειράς Φονικό Όπλο. Κυκλοφόρησε στους κινηματογράφους στις 10 Ιουλίου 1998 από την εταιρεία Warner Bros. Pictures. Οι κριτικές που έλαβε ήταν μεικτές, ενώ εμπορικά σημείωσε σημαντική επιτυχία, συγκεντρώνοντας περίπου 285 εκατομμύρια δολάρια παγκοσμίως και καταλαμβάνοντας θέση ανάμεσα στις δέκα εμπορικότερες ταινίες εκείνης της χρονιάς.
Η ιστορία συνεχίζει να ακολουθεί το γνωστό δίδυμο αστυνομικών του Λος Άντζελες: τον παρορμητικό Μάρτιν Ριγκς και τον οικογενειάρχη Ρότζερ Μέρτο. Η Λόρνα Κόουλ, σύντροφος του Ριγκς και αστυνομικός, είναι έγκυος στο παιδί του, ενώ οι δυο τους σκέφτονται σοβαρά το ενδεχόμενο του γάμου. Παράλληλα, η κόρη του Μέρτο, Ρίαν, είναι επίσης έγκυος, χωρίς όμως να αποκαλύπτει ποιος είναι ο πατέρας του παιδιού της. Η υπόθεση ξεκινά όταν οι δύο αστυνομικοί, μαζί με τον παλιό γνώριμο Λίο Γκετζ, έρχονται αντιμέτωποι με κύκλωμα διακίνησης παράνομων μεταναστών από την Κίνα, ύστερα από ένα περιστατικό με πλοίο που μεταφέρει λαθραία ανθρώπους στις ακτές της Καλιφόρνιας. Στην πορεία της έρευνας γνωρίζουν την οικογένεια Χονγκ, Κινέζους μετανάστες που προσπαθούν να αποφύγουν την απέλαση. Ο Μέρτο αποφασίζει να τους φιλοξενήσει στο σπίτι του, δημιουργώντας μια απροσδόκητη σχέση αλληλεγγύης ανάμεσα στις δύο οικογένειες.
Η έρευνα οδηγεί τελικά τους αστυνομικούς στον Μπένι Τσαν, αρχηγό εγκληματικής οργάνωσης που δραστηριοποιείται στην περιοχή της Τσάιναταουν. Εκεί γνωρίζουν και τον επικίνδυνο διαπραγματευτή των Τριάδων, Γουά Σινγκ Κου. Ο τελευταίος αποδεικνύεται ιδιαίτερα βίαιος και αδίστακτος, σκοτώνοντας ακόμη και συνεργάτες του για να καλύψει τα ίχνη του. Σύντομα οι εγκληματίες ανακαλύπτουν τη σχέση της οικογένειας Χονγκ με τους αστυνομικούς και επιτίθενται στο σπίτι του Μέρτο, απαγάγοντας τους μετανάστες και βάζοντας φωτιά στο κτίριο. Οι Ριγκς και Μέρτο συνεχίζουν την καταδίωξη, ανακαλύπτοντας ότι πίσω από την υπόθεση κρύβεται ένα μεγάλο σχέδιο παραχάραξης κινεζικού χρήματος, το οποίο χρησιμοποιείται σε παράνομες συναλλαγές με διεφθαρμένους στρατιωτικούς αξιωματούχους. Η τελική σύγκρουση εξελίσσεται σε αποθήκη και στη συνέχεια σε αποβάθρα, όπου οι δύο αστυνομικοί έρχονται αντιμέτωποι με τον Κου σε μια σκληρή μάχη σώμα με σώμα. Μετά από μια βίαιη αναμέτρηση, ο Ριγκς καταφέρνει να τον σκοτώσει, τερματίζοντας την απειλή. Η ιστορία κλείνει με πιο αισιόδοξο τόνο: η Λόρνα οδηγείται στο μαιευτήριο και παντρεύεται τελετουργικά τον Ριγκς λίγο πριν γεννήσει. Την ίδια στιγμή γεννιέται και το παιδί της Ρίαν, ενώ ο Μέρτο αποδέχεται τελικά τον ντετέκτιβ Λι Μπάτερς ως γαμπρό του. Παράλληλα, η οικογένεια Χονγκ λαμβάνει άσυλο στις Ηνωμένες Πολιτείες.
Στο καστ της ταινίας εμφανίζονται επίσης οι Στιβ Κάχαν στον ρόλο του αρχηγού Έντ Μέρφι, Κιμ Τσαν ως Μπένι Τσαν, Ντάρλιν Λαβ ως Τρις Μέρτο, Τρέισι Γουλφ ως Ρίαν Μέρτο, Έντι Κο ως Χονγκ, Τζακ Κέλερ ως αξιωματούχος του Στέιτ Ντιπάρτμεντ και Κάλβιν Γιουνγκ ως ντετέκτιβ Νγκ. Σε μικρότερους ρόλους εμφανίζονται επίσης οι Ντέιμον Χάινς και Έμπονι Σμιθ ως τα παιδιά του Μέρτο, καθώς και η Μέρι Έλεν Τρέινορ ως η ψυχολόγος Στέφανι Γουντς.

Η παραγωγή της ταινίας αποδείχθηκε ιδιαίτερα δύσκολη. Το σενάριο πέρασε από πολλά στάδια επανεγγραφών και από τα χέρια αρκετών σεναριογράφων, ανάμεσά τους οι Τζόναθαν Λέμκιν, Τζέφρι Μποάμ, Άλφρεντ Γκοφ, Μάιλς Μίλαρ και Τσάνινγκ Γκίμπσον. Τα γυρίσματα ξεκίνησαν τον Ιανουάριο του 1998 με στόχο καλοκαιρινή κυκλοφορία την ίδια χρονιά, γεγονός που οδήγησε σε έντονη πίεση χρόνου, καθώς το σενάριο συνέχιζε να αλλάζει ακόμη και κατά τη διάρκεια των γυρισμάτων. Η παραγωγή ολοκληρώθηκε μόλις λίγες εβδομάδες πριν από την πρεμιέρα. Το κόστος παραγωγής εκτιμήθηκε μεταξύ 120 και 150 εκατομμυρίων δολαρίων, ενώ περίπου 50 εκατομμύρια δολάρια δαπανήθηκαν για προώθηση και διανομή, καθιστώντας το πιο ακριβό φιλμ της σειράς. Παρά τα υψηλά έξοδα, οι διεθνείς εισπράξεις βοήθησαν την ταινία να καταγράψει σημαντικά κέρδη.
Η κριτική υποδοχή υπήρξε διχασμένη. Στην ιστοσελίδα συγκέντρωσης κριτικών Rotten Tomatoes περίπου το 54% των αξιολογήσεων ήταν θετικές, με μέσο όρο 5,9 στα 10, ενώ στο Metacritic η ταινία έλαβε βαθμολογία 37 στα 100. Ο κριτικός Τζέιμς Μπεραρντινέλι την αξιολόγησε με τρία αστέρια στα τέσσερα, σημειώνοντας ότι αποτελεί ίσως την καλύτερη δυνατή εκδοχή μιας ακόμη συνεργασίας των Ριγκς και Μέρτο, αν και η σειρά είχε ήδη χάσει μέρος της αρχικής της ενέργειας. Ο Ρότζερ Ίμπερτ, αντίθετα, έδωσε δύο αστέρια, θεωρώντας ότι η ταινία διαθέτει τεχνική αρτιότητα αλλά στερείται πειστικότητας και δραματικής έντασης.
Η μουσική της ταινίας γράφτηκε από τους Μάικλ Κέιμεν, Έρικ Κλάπτον και Ντέιβιντ Σάνμπορν, συνεχίζοντας τη μουσική ταυτότητα της σειράς όπου η κιθάρα συμβολίζει τον Ριγκς και το σαξόφωνο τον Μέρτο, ενώ για τον χαρακτήρα του Μπάτερς χρησιμοποιείται αρμόνικα.
Από κριτική σκοπιά, το Φονικό Όπλο 4 μοιάζει να αντιμετωπίζει τον εαυτό του με λιγότερη σοβαρότητα, σχεδόν σαν αυτοπαρωδία. Παρότι στο επίκεντρο παραμένει η χημεία των Μελ Γκίμπσον και Ντάνι Γκλόβερ, το σενάριο είναι μάλλον μονοδιάστατο και περιορίζει τις εντυπωσιακές σκηνές καταδίωξης και σύγκρουσης που χαρακτήριζαν τα προηγούμενα μέρη. Το πρώτο Φονικό Όπλο το 1987 είχε ξεχωρίσει χάρη στην προσεκτική ανάπτυξη δύο χαρακτήρων που, παρά τις τεράστιες διαφορές τους, γίνονταν ιδιαίτερα συμπαθείς στο κοινό. Στο τέταρτο φιλμ, η δυναμική αυτή παραμένει αλλά μοιάζει πλέον στάσιμη, θυμίζοντας περισσότερο ένα ακόμη επεισόδιο μιας μακρόχρονης τηλεοπτικής σειράς.
Η παρουσία του Κρις Ροκ προσθέτει έναν νέο κωμικό (αλλά αχρείαστο) τόνο δίπλα στον Τζο Πέσι, ενώ ο Τζετ Λι, αν και υποαξιοποιημένος από το σενάριο, ξεχωρίζει ως ένας από τους πιο εντυπωσιακούς «κακούς» της σειράς. Για τους φίλους της σειράς η ταινία παραμένει διασκεδαστική χάρη στη γνώριμη χημεία των πρωταγωνιστών και στον συνδυασμό δράσης και χιούμορ. Ωστόσο, είναι δύσκολο να μην αισθανθεί κανείς ότι η φόρμουλα έχει αρχίσει να εξαντλείται, αφήνοντας την αίσθηση ότι το Φονικό Όπλο 4 είναι περισσότερο ένας αποχαιρετισμός σε μια επιτυχημένη κινηματογραφική διαδρομή παρά μια πραγματική ανανέωση της.



