Διαθέσιμο από τις 26 Ιανουαρίου στο Amazon Prime Video
Μπλουζ, τρόμος και μνήμη σε μια Αμερική που δεν έμαθε να ξεχνά
Το Sinners (Αμαρτωλοί) του Ράιαν Κούγκλερ δεν είναι απλώς μια καλοφτιαγμένη ταινία τρόμου με υπερφυσικά στοιχεία. Πρόκειται για ένα σοβαρό και αξιόλογο κινηματογραφικό έργο που χρησιμοποιεί το είδος του τρόμου για να μιλήσει βαθιά για τη σύγχρονη Ιστορία, τη συλλογική μνήμη και τις ρωγμές μιας κοινωνίας που συνεχίζει να επαναλαμβάνει τα ίδια μοτίβα βίας, αλλάζοντας κάθε φορά μόνο τα πρόσωπα που τα ενσαρκώνουν. Αντίστοιχο είναι το μοτίβο και στην ενδιαφέρουσα σειρά Lovecraft Country του HBO που παρακολουθήσαμε το καλοκαίρι του 2020 αλλά και στο εξίζου σημαντικό, Them (2021) του Amazon Prime.
Στο Δέλτα του Μισισιπή το 1932, τα δίδυμα αδέρφια Σμόουκ και Στακ Μουρ επιστρέφουν στον τόπο καταγωγής τους με την πρόθεση να στήσουν έναν χώρο μουσικής και συνάντησης για τη μαύρη κοινότητα. Όμως η επιστροφή τους δεν θα είναι χωρίς εμπόδια καθώς, έστω και άθελα τους, φέρνουν στην επιφάνεια όχι μόνο ένα υπερφυσικό κακό, αλλά και ένα απολύτως γήινο, καθημερινό και πολύ πιο επικίνδυνο: τον ρατσισμό, την κοινωνική καταπίεση και τη βία που κρύβεται πίσω από τις δήθεν κανονικότητες και τους θεσμούς.
Ο Κούγκλερ είναι ειλικρινής. Δεν ενδιαφέρεται να τρομάξει τον θεατή με εύκολους ή/και απλοικούς τρόπους. Στην πραγματικότητα, ο τρόμος στην ταινία του – αλλά και μέσα στην κοινωνία – είναι αργός, υπόγειος και βαθιά ριζωμένος στη μνήμη. Τα σκηνικά μοιάζουν φορτωμένα με παρελθόν, ενώ τα χωράφια και οι δρόμοι κουβαλούν ακόμη τους άγραφους νόμους του κοινωνικού, φυλετικού και – γιατί όχι – του ταξικού διαχωρισμού. Το κακό δεν εμφανίζεται εδώ ως κάποιου είδους εξαίρεση, αλλά ως συνέχεια, σαν κάτι που μεταβιβάζεται από γενιά σε γενιά ή/και ως συνέπεια της ίδιας της (αμερικάνικης) κοινωνίας. Η μουσική των μπλουζ δεν λειτουργεί απλώς ως ατμόσφαιρα ή διακόσμηση αλλά, αντίθετα, αποτελεί ακόμα έναν τρόπο αφήγησης και το μέσο με τον οποίο οι χαρακτήρες εκφράζονται όταν οι λέξεις δεν αρκούν. Στο μαγαζί των διδύμων η μουσική μετατρέπεται σε χώρο συλλογικής ανάσας και διαχρονικής μνήμης, σε μια σύντομη αλλά αληθινή στιγμή όπου η κοινότητα υπάρχει πραγματικά, έστω και κάτω από την απειλή.
Στον πυρήνα της ταινίας βρίσκεται η εξαιρετική ερμηνεία του Μάικλ Μπ. Τζόρνταν στον διπλό πρωταγωνιστικό ρόλο. Ο Στακ κοιτάζει μπροστά και πιστεύει ακόμη στην επανεκκίνηση, ενώ ο Σμόουκ είναι πιο βαρύς, πιο εσωστρεφής και στοιχειωμένος από τις δικές του απώλειες. Δεν πρόκειται για δύο αντίθετους χαρακτήρες αλλά για δύο όψεις του ίδιου νομίσματος και της ίδιας κοινωνικής εμπειρίας με τέτοιο τρόπο ώστε η συγκεκριμένη διπλή παρουσία λειτουργεί σαν σχόλιο για τον τρόπο που μια κοινωνία αναγκάζει τους ανθρώπους να ζουν μόνιμα διχασμένοι.
Χωρίς να το διατυμπανίζει, χωρίς να θέλει να κάνει ιστορικό μάθημα το Sinners συνομιλεί ξεκάθαρα και ειλικρινά με πιο πρόσφατα πολιτικά γεγονότα. Τραγική ειρωνεία ή όχι, κυκλοφόρησε την περίοδο της έναρξης της δεύτερης διακυβέρνησης του προέδρου των ΗΠΑ, Ντόναλντ Τραμπ. Έναν χρόνο μετά, όσα συνέβησαν στη Μινεάπολη και μέσα σε ένα κλίμα αυξημένων ελέγχων, επιτήρησης, καταστολής και σκληρής μεταναστευτικής πολιτικής στις ΗΠΑ, η ταινία μοιάζει λιγότερο ταινία σαν εποχής και γίνεται περισσότερο επίκαιρη. Και μας υπενθυμίζει, ότι οι μηχανισμοί φόβου μπορεί να αλλάζουν μορφή, όχι όμως και την ουσιαστική λειτουργία τους.
Όμως, και αυτό αποτελεί ένα από τα πλεονεκτήματα της ταινίας, ο Κούγκλερ δεν κάνει μάθημα ιστορίας, ούτε καταφεύγει σε εύκολα συνθήματα. Αφήνει τις εικόνες, τους ήχους, τις σιωπές και την ένταση που προκύπτει από τις σκηνές δράσης ώστε να μιλήσουν από μόνες τους. Το Sinners είναι ένα φιλμ που χρησιμοποιεί τον τρόμο για να θυμίσει ότι το παρελθόν δεν είναι ποτέ ουδέτερο και ότι η μνήμη παραμένει συχνά η πιο ήσυχη αλλά και η πιο επίμονη μορφή αντίστασης. Αξίζει να την δείτε και μακάρι να κερδίσει όλα τα Όσκαρ για τα οποία είναι υποψήφια φέτος.
About The Author
