Αναγνωρίζονται βήματα εκσυγχρονισμού σε αξιολόγηση, ρόλο εκπαιδευτικών και ψηφιακές υποδομές – Επίμονες ανισότητες και περιορισμένη σχολική αυτονομία στις βασικές προκλήσεις
Την πρόοδο αλλά και τα διαχρονικά ελλείμματα του ελληνικού εκπαιδευτικού συστήματος αποτυπώνει η νέα αναλυτική μελέτη του Οργανισμού Οικονομικής Συνεργασίας και Ανάπτυξης (ΟΟΣΑ), με τίτλο «Ανασκόπηση της Εκπαιδευτικής Πολιτικής: Βελτίωση των Μαθησιακών Αποτελεσμάτων στην Ελλάδα», η οποία δημοσιεύθηκε την Τετάρτη 28 Ιανουαρίου 2026.
Η έκθεση βασίζεται σε διεθνή συγκριτικά δεδομένα, στατιστικές αναλύσεις και συνεργασία με τις ελληνικές αρχές και επιχειρεί να αποτιμήσει τόσο τον αντίκτυπο των πρόσφατων μεταρρυθμίσεων όσο και τα πεδία στα οποία απαιτούνται στοχευμένες παρεμβάσεις, ώστε οι πολιτικές επιλογές να αποτυπώνονται ουσιαστικά στη σχολική πράξη.
Μεταρρυθμίσεις με θετικό πρόσημο
Σύμφωνα με τον ΟΟΣΑ, τα τελευταία χρόνια η Ελλάδα έχει προχωρήσει σε «σημαντικές μεταρρυθμίσεις» με στόχο τον εκσυγχρονισμό της εκπαίδευσης, παρά τους περιορισμούς που άφησε πίσω της η μακρά οικονομική κρίση. Στα θετικά βήματα καταγράφονται η καθιέρωση εσωτερικής και εξωτερικής αξιολόγησης των σχολικών μονάδων, η αναβάθμιση του ρόλου των εκπαιδευτικών μέσω νέων αρμοδιοτήτων και ηγετικών λειτουργιών, καθώς και οι επενδύσεις στον ψηφιακό μετασχηματισμό.
Ιδιαίτερη μνεία γίνεται στην επικαιροποίηση των αναλυτικών προγραμμάτων σπουδών, με έμφαση στην κριτική σκέψη, την επίλυση προβλημάτων και τις οριζόντιες δεξιότητες, στην υποχρεωτική προσχολική εκπαίδευση από την ηλικία των 4 ετών – που ενισχύει την προσβασιμότητα – καθώς και στην εισαγωγή καινοτόμων δράσεων, όπως τα Εργαστήρια Δεξιοτήτων και η πρώιμη εκμάθηση ξένων γλωσσών.
Μαθησιακά αποτελέσματα και ανισότητες
Παρά τη θετική εικόνα σε επίπεδο πολιτικών, η έκθεση επισημαίνει ότι τα μαθησιακά αποτελέσματα παραμένουν άνισα. Με βάση τα τελευταία διαθέσιμα δεδομένα των εξετάσεων PISA (2022), οι επιδόσεις των Ελλήνων μαθητών παρουσιάζουν διακυμάνσεις, κυρίως στα μαθηματικά και στην κατανόηση κειμένου, ενώ οι κοινωνικοοικονομικές και γεωγραφικές ανισότητες εξακολουθούν να επηρεάζουν τις εκπαιδευτικές ευκαιρίες.
Ο ΟΟΣΑ τονίζει ότι η συγκεντρωτική διακυβέρνηση του συστήματος, αν και διασφαλίζει εθνική συνοχή, περιορίζει την ευελιξία των σχολικών μονάδων να προσαρμόζονται στις τοπικές ανάγκες, με αποτέλεσμα διαφοροποιήσεις στην εφαρμογή των μεταρρυθμίσεων από περιοχή σε περιοχή.
Περιορισμένη παιδαγωγική αξιοποίηση της τεχνολογίας
Αν και έχουν πραγματοποιηθεί σημαντικές επενδύσεις σε ψηφιακές υποδομές και εκπαιδευτικές πλατφόρμες, η μελέτη διαπιστώνει ότι η ενσωμάτωση των ψηφιακών εργαλείων στην καθημερινή διδασκαλία παραμένει περιορισμένη. Όπως επισημαίνεται, η τεχνολογία από μόνη της δεν αρκεί χωρίς συστηματική επιμόρφωση των εκπαιδευτικών, σαφή παιδαγωγικό σχεδιασμό και μηχανισμούς παρακολούθησης και αξιολόγησης των ψηφιακών πολιτικών.
Οι βασικές συστάσεις του ΟΟΣΑ
Η ανασκόπηση καταλήγει σε ένα συνεκτικό πλαίσιο προτάσεων για τη βελτίωση των μαθησιακών αποτελεσμάτων, με βασικούς άξονες τη σταδιακή ενίσχυση της αυτονομίας των σχολικών μονάδων σε συνδυασμό με ισχυρούς μηχανισμούς λογοδοσίας και ισότητας, την ενδυνάμωση της ικανότητας εφαρμογής των μεταρρυθμίσεων σε τοπικό και περιφερειακό επίπεδο και τη σαφή αποσαφήνιση ρόλων μεταξύ των φορέων διακυβέρνησης.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη σύνδεση της αξιολόγησης των εκπαιδευτικών με την επαγγελματική μάθηση και εξέλιξη, στη βελτίωση της πρόσβασης και της ποιότητας της προσχολικής εκπαίδευσης – ειδικά για παιδιά κάτω των 4 ετών – καθώς και στη διασφάλιση της ουσιαστικής ενσωμάτωσης και αξιολόγησης των ψηφιακών πρωτοβουλιών.
Στρατηγικός σχεδιασμός και επόμενα δεδομένα
Η έκθεση συνδέεται άμεσα με το Στρατηγικό Σχέδιο 2025–2027 του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, το οποίο προβλέπει την υλοποίηση των συστάσεων του ΟΟΣΑ με στόχο την ενίσχυση της ποιότητας, της ισότητας και της καινοτομίας στην εκπαίδευση.
Αξίζει να σημειωθεί ότι τα αποτελέσματα των εξετάσεων PISA 2025, που διεξήχθησαν την περασμένη άνοιξη, δεν έχουν ακόμη δημοσιοποιηθεί, ενώ ιδιαίτερο ενδιαφέρον αναμένεται και από τη διεθνή έρευνα TALIS του ΟΟΣΑ, που θα πραγματοποιηθεί στην Ελλάδα εντός του 2026, προσφέροντας μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα για τη διδασκαλία και τη μάθηση στο ελληνικό σχολείο.
About The Author
