
Μια σημαντική ανακάλυψη που θα μπορούσε να αλλάξει τον τρόπο αντιμετώπισης των χρόνιων πληγών έκαναν επιστήμονες από το Nanyang Technological University (NTU Singapore). Η διεθνής ερευνητική ομάδα αποκάλυψε γιατί ορισμένες πληγές παραμένουν ανοιχτές για μεγάλο χρονικό διάστημα και πώς μια στοχευμένη παρέμβαση μπορεί να βοηθήσει στην ταχύτερη επούλωσή τους.
Τα ευρήματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances, σε συνεργασία με το Πανεπιστήμιο της Γενεύης, και ρίχνουν φως στον ρόλο ενός κοινού βακτηρίου που συναντάται συχνά σε χρόνιες λοιμώξεις.
Το «κρυφό όπλο» του βακτηρίου
Στο επίκεντρο της μελέτης βρίσκεται το βακτήριο Enterococcus faecalis (E. faecalis), το οποίο εντοπίζεται συχνά σε διαβητικά έλκη και άλλες δύσκολες λοιμώξεις. Αντί να βασίζεται αποκλειστικά σε τοξίνες, το βακτήριο παράγει δραστικές μορφές οξυγόνου (ROS), κυρίως υπεροξείδιο του υδρογόνου, μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται εξωκυττάρια μεταφορά ηλεκτρονίων (EET).
Το αποτέλεσμα; Προκαλεί έντονο οξειδωτικό στρες στα κύτταρα του δέρματος (κερατινοκύτταρα), ενεργοποιώντας έναν μηχανισμό «άμυνας» που τελικά τα παραλύει. Έτσι, τα κύτταρα αδυνατούν να μετακινηθούν προς την περιοχή της πληγής για να την κλείσουν – μια κρίσιμη διαδικασία που ονομάζεται κυτταρική μετανάστευση.
Γιατί αφορά εκατομμύρια ασθενείς
Οι χρόνιες πληγές αποτελούν παγκόσμιο πρόβλημα υγείας. Κάθε χρόνο περίπου 18,6 εκατομμύρια άνθρωποι αναπτύσσουν διαβητικά έλκη στα πόδια, ενώ έως και ένας στους τρεις διαβητικούς κινδυνεύει να εμφανίσει τέτοια βλάβη στη διάρκεια της ζωής του.
Οι επίμονες λοιμώξεις και η αυξανόμενη αντοχή στα αντιβιοτικά καθιστούν την αντιμετώπιση ακόμη πιο δύσκολη, αυξάνοντας τον κίνδυνο ακρωτηριασμών.
Η λύση ίσως δεν είναι τα αντιβιοτικά
Οι ερευνητές δοκίμασαν μια διαφορετική στρατηγική: αντί να στοχεύσουν στην εξόντωση του βακτηρίου, επικεντρώθηκαν στην εξουδετέρωση του υπεροξειδίου του υδρογόνου που αυτό παράγει.
Όταν τα κύτταρα του δέρματος αντιμετωπίστηκαν με καταλάση – ένα φυσικό αντιοξειδωτικό ένζυμο που διασπά το υπεροξείδιο του υδρογόνου – το οξειδωτικό στρες μειώθηκε και η ικανότητα επούλωσης αποκαταστάθηκε.
Η προσέγγιση αυτή ανοίγει τον δρόμο για επιθέματα πληγών εμπλουτισμένα με αντιοξειδωτικά, τα οποία θα μπορούσαν να βοηθήσουν στην ταχύτερη επούλωση χωρίς να επιβαρύνουν το πρόβλημα της αντοχής στα αντιβιοτικά.
Όπως δήλωσε ο καθηγητής Guillaume Thibault, αντί να στοχεύουμε το ίδιο το βακτήριο, μπορούμε να μπλοκάρουμε τα επιβλαβή προϊόντα του και να επιτρέψουμε στον οργανισμό να επουλωθεί φυσικά.
Το επόμενο βήμα
Η ομάδα σχεδιάζει πλέον κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους, αφού πρώτα ολοκληρωθούν μελέτες σε ζωικά μοντέλα. Δεδομένου ότι η καταλάση και άλλα αντιοξειδωτικά χρησιμοποιούνται ήδη ευρέως, η μετάβαση από το εργαστήριο στην κλινική πράξη ενδέχεται να είναι ταχύτερη σε σχέση με την ανάπτυξη ενός νέου φαρμάκου.
Η μελέτη αυτή δίνει ελπίδα σε εκατομμύρια ανθρώπους με χρόνιες πληγές, προσφέροντας μια νέα, πιο στοχευμένη και ενδεχομένως ασφαλέστερη θεραπευτική προσέγγιση.



