Καθοριστική για χιλιάδες δανειολήπτες αλλά και για το χρηματοπιστωτικό σύστημα θεωρείται η απόφαση της Ολομέλειας του Αρείου Πάγου σχετικά με τον τρόπο υπολογισμού των τόκων στα δάνεια που έχουν υπαχθεί στον νόμο Κατσέλη (ν.3869/2010).
Η πλήρης αιτιολόγηση της απόφασης, η οποία αναμένεται με την καθαρογραφή της, θα αποτυπώσει με σαφήνεια το πραγματικό εύρος των συνεπειών, τόσο για τους ίδιους τους δανειολήπτες όσο και για τις τράπεζες, τους servicers και τις κρατικές εγγυήσεις που έχουν δοθεί στο πλαίσιο του προγράμματος «Ηρακλής».
Σημαντική ελάφρυνση για τους δανειολήπτες
Η απόφαση προβλέπει ότι οι τόκοι θα υπολογίζονται επί της μηνιαίας δόσης και όχι επί του συνολικού άληκτου κεφαλαίου. Η αλλαγή αυτή μειώνει ουσιαστικά το συνολικό βάρος αποπληρωμής και διευκολύνει τη συνέχιση της ρύθμισης, ενισχύοντας την προστασία της πρώτης κατοικίας.
Ενδεικτικά, για δάνειο ύψους 100.000 ευρώ με επιτόκιο 3% και διάρκεια 20 ετών, το ετήσιο όφελος για τον δανειολήπτη ξεπερνά τα 1.500 ευρώ, ποσό που αντιστοιχεί περίπου σε τρεις μηνιαίες δόσεις.
Το κρίσιμο ζήτημα της αναδρομικότητας
Ιδιαίτερη σημασία έχει το αν ο νέος τρόπος υπολογισμού θα ισχύσει μόνο από τη δημοσίευση της απόφασης ή αν θα εφαρμοστεί αναδρομικά, από την ημερομηνία υπαγωγής των δανείων στον νόμο Κατσέλη. Η απάντηση στο συγκεκριμένο ερώτημα θα καθορίσει το εύρος των οικονομικών επιπτώσεων.
Οι ανησυχίες του χρηματοπιστωτικού συστήματος
Τράπεζες και servicers εκφράζουν φόβους για τρεις βασικούς κινδύνους:
- Νέο κύμα δικαστικών προσφυγών, από δανειολήπτες που έχουν ρυθμίσει τα δάνειά τους μέσω άλλων μηχανισμών, επικαλούμενοι ίση μεταχείριση.
- Αυστηρότερα κριτήρια και ακριβότερα στεγαστικά δάνεια, καθώς ενδέχεται να αυξηθεί ο φόβος για μελλοντικές δικαστικές παρεμβάσεις.
- Πιέσεις στις τιτλοποιήσεις του «Ηρακλή», καθώς τα επιχειρηματικά σχέδια είχαν βασιστεί στον υπολογισμό τόκων επί του άληκτου κεφαλαίου. Οι εκτιμήσεις κάνουν λόγο για δυνητική επίπτωση έως και 1 δισ. ευρώ, με ενδεχόμενη ενεργοποίηση κρατικών εγγυήσεων.
Η άμεση επίπτωση για τις τράπεζες
Με βάση τα διαθέσιμα στοιχεία του 2024, η άμεση ζημία για τις τράπεζες υπολογίζεται περίπου στα 130 εκατ. ευρώ, με πιο καθαρή εικόνα να αναμένεται με την ανακοίνωση των αποτελεσμάτων του 2025.
Παρέμβαση Κατσέλη: «Δίκαιη και αναγκαία απόφαση»
Η Λούκα Κατσέλη χαρακτήρισε την απόφαση «σημαντική και δίκαιη», τονίζοντας ότι προστατεύει την οικονομική επιβίωση χιλιάδων ευάλωτων δανειοληπτών. Όπως σημείωσε, μια αντίθετη κρίση θα οδηγούσε σε νέο κύμα πλειστηριασμών, αύξηση των ανισοτήτων και περαιτέρω κοινωνική πίεση, ενώ θα επιβάρυνε τελικά και το ίδιο το τραπεζικό σύστημα.
About The Author
