Ο σπουδαίος Βρετανός ηθοποιός εκφράζει δημόσια τις επιφυλάξεις του για την ταινία της Κλόι Ζάο, ανοίγοντας συζήτηση για τα όρια ανάμεσα στη βιογραφία και τη μυθοπλασία
Η σχέση του κινηματογράφου με τον Γουίλιαμ Σαίξπηρ υπήρξε ανέκαθεν γόνιμη αλλά και απαιτητική, καθώς κάθε νέα προσέγγιση στη ζωή ή στο έργο του Βάρδου καλείται να ισορροπήσει ανάμεσα στον σεβασμό και τη δημιουργική ελευθερία. Το «Αμνετ» της Κλόι Ζάο, βασισμένο στο ομώνυμο μυθιστόρημα της Μάγκι Ο’Φάρελ, επιχειρεί να φωτίσει μία από τις πιο σκοτεινές σελίδες της προσωπικής ζωής του δραματουργού: τον θάνατο του 11χρονου γιου του τον 16ο αιώνα. Η ταινία φαντάζεται το συναισθηματικό αποτύπωμα της απώλειας τόσο στον ίδιο όσο και στη σύζυγό του, Αν Χάθαγουεϊ, την οποία υποδύεται η Τζέσι Μπάκλεϊ.
Ωστόσο, η κινηματογραφική αυτή ανάγνωση δεν κατάφερε να πείσει έναν από τους σημαντικότερους εν ζωή ερμηνευτές του σαιξπηρικού έργου, τον Ιαν ΜακΚέλεν. Ο 86χρονος ηθοποιός, μέλος της Ακαδημίας και δύο φορές υποψήφιος για Όσκαρ –μεταξύ άλλων για την ερμηνεία του στην ταινία Gods and Monsters– έχει αφιερώσει δεκαετίες στη μελέτη και την απόδοση του σαιξπηρικού ρεπερτορίου, ενσαρκώνοντας επί σκηνής ρόλους όπως ο Άμλετ, ο Βασιλιάς Ληρ, ο Μάκβεθ και ο Φάλσταφ.
Η δική του ματιά στο «Αμνετ» είναι αυστηρή και σαφώς επηρεασμένη από αυτή τη βαθιά γνώση. Όπως έχει δηλώσει, δυσκολεύτηκε να αποδεχθεί τις επιλογές της ταινίας ως προς τα κίνητρα και τη συμπεριφορά των χαρακτήρων, εκφράζοντας αμφιβολίες για την αληθοφάνεια συγκεκριμένων δραματουργικών αποφάσεων, ιδίως σε σχέση με την απεικόνιση της Αν Χάθαγουεϊ και τη σύνδεσή της με το θέατρο. «Δεν το καταλαβαίνω πλήρως. Δεν με ενδιαφέρει ιδιαίτερα να προσπαθήσω να εξηγήσω από πού προερχόταν η φαντασία του Σαίξπηρ, αλλά σίγουρα δεν προερχόταν απλώς από την οικογενειακή του ζωή […] Ο Σαίξπηρ είναι ίσως το πιο διάσημο πρόσωπο που έζησε ποτέ, οπότε φυσικά υπάρχει ενδιαφέρον για το πώς έμοιαζε, ποια ήταν η σχέση του με την οικογένειά του. Δεν μπορούμε να το γνωρίζουμε με βεβαιότητα, αλλά η ιδέα ότι η Αν Χάθαγουεϊ δεν έχει δει ποτέ μια παράσταση; Είναι απίθανο, αν σκεφτεί κανείς με τι ασχολούνταν ο σύζυγός της. Και δεν φαίνεται καν να γνωρίζει τι είναι ένα θεατρικό έργο! Νομίζω ότι υπάρχουν αρκετές αμφιβολίες ως προς την αληθοφάνεια».
Για έναν καλλιτέχνη που έχει αφιερώσει τη ζωή του στην ερμηνεία και την κατανόηση του έργου του Σαίξπηρ, τέτοιου είδους αφηγηματικές ελευθερίες δεν περνούν απαρατήρητες. Παρ’ όλα αυτά, η κριτική του δεν μοιάζει να προέρχεται από διάθεση απαξίωσης, αλλά από μια βαθιά, σχεδόν προσωπική σχέση με το υλικό, που τον οδηγεί να αντιμετωπίζει κάθε σχετική απόπειρα με τη μέγιστη σοβαρότητα.
Εκεί όπου εντοπίζεται η ουσία της συζήτησης είναι στο ίδιο το ζητούμενο της ταινίας. Το «Αμνετ» δεν φιλοδοξεί να λειτουργήσει ως αυστηρή βιογραφία, αλλά ως στοχασμός πάνω στο πένθος και στη μεταμόρφωση του προσωπικού τραύματος σε τέχνη, χρησιμοποιώντας τον Σαίξπηρ και την οικογένειά του ως δραματουργικό πλαίσιο. Αν κάτι αποκαλύπτει η τοποθέτηση του Σερ Ιαν ΜακΚέλεν, είναι πόσο λεπτή παραμένει η γραμμή ανάμεσα στην ιστορική πιστότητα και τη δημιουργική ανασύσταση – και πόσο έντονες μπορεί να γίνουν οι αντιδράσεις όταν ο μύθος ενός παγκόσμιου δημιουργού συναντά τη φαντασία του σύγχρονου σινεμά.
About The Author
