
Κατά τη διάρκεια του Ελληνοϊταλικού Πολέμου, δυνάμεις της 1ης Μεραρχίας του Ελληνικού Στρατού απέκρουσαν ισχυρή ιταλική επίθεση στην περιοχή της Τρεμπεσίνας, στο ύψωμα 731, καταφέρνοντας να αιχμαλωτίσουν 501 Ιταλούς στρατιώτες, ανάμεσά τους και 23 αξιωματικούς. Η σύγκρουση αυτή αποτέλεσε ένα από τα σημαντικότερα επεισόδια του πολέμου στο αλβανικό μέτωπο και συνδέθηκε με την αποτυχία της μεγάλης ιταλικής εαρινής επίθεσης.
Το ύψωμα 731 βρίσκεται περίπου 20 χιλιόμετρα βόρεια της Κλεισούρας στην Αλβανία και αποτελούσε στρατηγικής σημασίας σημείο για τον έλεγχο του κεντρικού τομέα του μετώπου. Είχε καταληφθεί από τον Ελληνικό Στρατό στις μάχες που διεξήχθησαν από τις 6 έως τις 11 Ιανουαρίου 1941 και θεωρούνταν ένα από τα ισχυρότερα ελληνικά ερείσματα στην περιοχή.
Η αρχή της μεγάλης ιταλικής επίθεσης
Η ιταλική επίθεση εκδηλώθηκε νωρίς το πρωί της 9ης Μαρτίου 1941 με έντονο βομβαρδισμό από πυροβολικό, όλμους και αεροπορία, που στόχευε τις ελληνικές θέσεις στο ύψωμα 731 και στα γύρω υψώματα. Απέναντι από τους Έλληνες βρισκόταν το 8ο Ιταλικό Σώμα Στρατού, το οποίο διέθετε τέσσερις μεραρχίες και δύο τάγματα μελανοχιτώνων.
Στις ελληνικές θέσεις πολέμησαν αρχικά άνδρες του 5ου Συντάγματος της 1ης Μεραρχίας, κυρίως από την Καρδίτσα και τα Τρίκαλα, υπό τη διοίκηση του συνταγματάρχη Δημητρίου Κασλά. Οι δυνάμεις αυτές κράτησαν τις θέσεις τους μέχρι τη νύχτα της 12ης προς 13η Μαρτίου, οπότε, εξαιτίας των σημαντικών απωλειών, αντικαταστάθηκαν από το 19ο Σύνταγμα της 6ης Μεραρχίας Σερρών. Τον τομέα του τάγματος Κασλά ανέλαβε το τάγμα του λοχαγού Κουτρίδη, το οποίο παρέμεινε στην περιοχή έως την ολοκλήρωση των επιχειρήσεων.
Οι συγκρούσεις διήρκεσαν συνολικά δεκαπέντε ημέρες, από τις 9 έως τις 24 Μαρτίου 1941, και κατέληξαν σε επικράτηση των ελληνικών δυνάμεων. Μέχρι το τέλος των μαχών στο ύψωμα 731, ο Ελληνικός Στρατός είχε 125 νεκρούς, 28 αγνοούμενους και 425 τραυματίες, ενώ οι απώλειες των ιταλικών δυνάμεων υπολογίζονται σε περίπου 1.000 νεκρούς και 3.000 τραυματίες.
Η μάχη στο ύψωμα 731 παραμένει μέχρι σήμερα μία από τις πιο χαρακτηριστικές στιγμές της ελληνικής αντίστασης στον Ελληνοϊταλικό Πόλεμο. Τα γεγονότα της ενέπνευσαν και καλλιτεχνικές δημιουργίες, όπως η μουσικοθεατρική παράσταση «Ύψωμα 731» σε σκηνοθεσία του Άρη Μπινιάρη, η οποία παρουσιάστηκε στο θέατρο Πορεία κατά τις θεατρικές περιόδους 2018 έως 2020.



