Η 12η Φεβρουαρίου 1944 γράφτηκε με τον πιο σκοτεινό τρόπο στην ιστορία της Μεσογείου. Λίγα μίλια από το Σούνιο, το φορτηγό ατμόπλοιο «Όρια» προσκρούει στα βράχια της νησίδας Πάτροκλος, μέσα σε σφοδρή κακοκαιρία, παρασύροντας στον βυθό χιλιάδες ζωές.
Το πλοίο, νορβηγικής κατασκευής και εμπορικής χρήσης, είχε επιταχθεί στα χρόνια του πολέμου. Εκείνο το ταξίδι ξεκίνησε από τη Ρόδο με προορισμό τον Πειραιά, μεταφέροντας περισσότερους από 4.000 Ιταλούς αιχμαλώτους πολέμου, μαζί με Γερμανούς στρατιώτες και μικτό πλήρωμα.
Ένα πλοίο γεμάτο αιχμαλώτους
Οι Ιταλοί στρατιωτικοί, μετά τη συνθηκολόγηση της χώρας τους, είχαν μετατραπεί σε αιχμαλώτους και μετακινούνταν υπό εξαιρετικά δύσκολες συνθήκες. Στοιβαγμένοι στα αμπάρια ενός πλοίου που δεν είχε σχεδιαστεί για τέτοιο αριθμό επιβατών, βρέθηκαν αντιμέτωποι όχι μόνο με τον πόλεμο, αλλά και με τα στοιχεία της φύσης.
Η μοιραία πρόσκρουση
Το βράδυ της 12ης Φεβρουαρίου, η θαλασσοταραχή στον Σαρωνικό ήταν ακραία. Το «Όρια», παλεύοντας με τα κύματα, χάνει τον έλεγχο και χτυπά στα βράχια της Πάτροκλου. Η βύθιση ήταν ταχύτατη. Για τους περισσότερους από όσους βρίσκονταν στα αμπάρια, δεν υπήρξε καμία ρεαλιστική δυνατότητα διαφυγής.
Ο απολογισμός ήταν τραγικός: περισσότεροι από 4.000 νεκροί, στη συντριπτική τους πλειονότητα Ιταλοί αιχμάλωτοι. Το ναυάγιο καταγράφεται ως η μεγαλύτερη ναυτική τραγωδία στη Μεσόγειο από βύθιση ενός και μόνο πλοίου.
Ελάχιστοι επιζώντες
Οι διασωθέντες ήταν μετρημένοι. Διαφορετικές πηγές καταγράφουν διαφορετικούς αριθμούς, όμως όλες συμφωνούν σε ένα: μπροστά στον όγκο της καταστροφής, όσοι σώθηκαν ήταν ελάχιστοι.
Η τραγωδία που έμεινε στη σιωπή
Παρά το τεράστιο μέγεθος της απώλειας, το γεγονός δεν έλαβε τότε τη δημοσιότητα που θα περίμενε κανείς. Η περίοδος της Κατοχής, η λογοκρισία και οι συνθήκες του πολέμου κράτησαν το ναυάγιο σχεδόν άγνωστο για δεκαετίες.
Στα παράλια της νοτιοανατολικής Αττικής ξεβράστηκαν σοροί, ενώ πολλοί από τους νεκρούς παρέμειναν για πάντα στον βυθό.
Η μνήμη που επέστρεψε
Η ιστορία του «Όρια» άρχισε να αναδύεται ξανά στα τέλη του 20ού αιώνα, όταν το ναυάγιο εντοπίστηκε και ταυτοποιήθηκε, φωτίζοντας ένα από τα πιο πολύνεκρα ναυτικά δυστυχήματα της Ιστορίας.
Σήμερα, μνημείο στην περιοχή του Χάρακα θυμίζει ότι κάτω από τα νερά του Σαρωνικού βρίσκεται ένα από τα μεγαλύτερα «θαλάσσια νεκροταφεία» του Β΄ Παγκοσμίου Πολέμου.
Το «Όρια» μπορεί να μην έγινε ποτέ παγκόσμιος θρύλος, όμως παραμένει μια βαθιά ανθρώπινη τραγωδία που δεν πρέπει να ξεχαστεί.
About The Author
