J. Robert Oppenheimer working out physics equations on the blackboard in his office.
Μία από τις πιο εμβληματικές και αμφιλεγόμενες προσωπικότητες του 20ού αιώνα έφυγε από τη ζωή σαν σήμερα, στις 18 Φεβρουαρίου 1967. Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ, αμερικανός θεωρητικός φυσικός, διαδραμάτισε καθοριστικό ρόλο στην έρευνα και την ανάπτυξη της πρώτης ατομικής βόμβας, ως επιστημονικός διευθυντής του εργαστηρίου στο Λος Άλαμος, στο πλαίσιο του αμερικανικού πυρηνικού προγράμματος.

Η συμβολή του στο λεγόμενο «Σχέδιο Μανχάταν» τον κατέστησε κεντρική μορφή της επιστημονικής κοινότητας, αλλά και σύμβολο της νέας, πυρηνικής εποχής που διαμορφώθηκε μετά τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Το όνομά του συνδέθηκε άρρηκτα με την ατομική βόμβα και τις δραματικές συνέπειες της χρήσης της στην Ιαπωνία.
Ωστόσο, η πορεία του δεν υπήρξε ανέφελη. Η σύνδεσή του με πρόσωπα που ανήκαν ή πρόσκειντο στο Κομμουνιστικό Κόμμα, μεταξύ των οποίων και η ερωμένη του, Τζιν Τάτλοκ, αποτέλεσε βασικό σημείο αμφισβήτησης κατά τη διάρκεια του Ψυχρού Πολέμου. Στο κλίμα καχυποψίας και αντικομμουνιστικής υστερίας της εποχής, οι σχέσεις αυτές επηρέασαν καθοριστικά την καριέρα και τη φήμη του, οδηγώντας ακόμη και στην αφαίρεση της άδειας ασφαλείας του το 1954.
Ο Ρόμπερτ Οπενχάιμερ παραμένει μέχρι σήμερα μια σύνθετη μορφή: ιδιοφυής επιστήμονας, διανοούμενος με φιλοσοφικές ανησυχίες, αλλά και άνθρωπος που βρέθηκε στο επίκεντρο των ηθικών διλημμάτων της σύγχρονης επιστήμης.



