
Ο Γάλλος συγγραφέας που προέβλεψε την εποχή των υποβρυχίων, των αεροπλάνων και των διαστημικών ταξιδιών αφήνει πίσω του ένα από τα πιο πολυδιαβασμένα και πολυμεταφρασμένα έργα στην ιστορία της παγκόσμιας λογοτεχνίας
Στις 24 Μαρτίου 1905 φεύγει από τη ζωή ο Ιούλιος Βερν, ένας από τους σημαντικότερους λογοτέχνες του 19ου αιώνα και από τους πρωτοπόρους της σύγχρονης επιστημονικής φαντασίας. Ο συγγραφέας που καλλιέργησε τη φαντασία εκατομμυρίων αναγνωστών σε όλο τον κόσμο, πέθανε στην πόλη Αμιένη της βόρειας Γαλλίας σε ηλικία 77 ετών, έπειτα από μακρά περίοδο ασθένειας, υποφέροντας από διαβήτη και παράλυση. Με τον θάνατό του άφησε πίσω του ένα τεράστιο και πολυσχιδές έργο που περιλάμβανε μυθιστορήματα, θεατρικά έργα, διηγήματα, ποιήματα, άρθρα, τραγούδια και λιμπρέτα, ενώ η επιρροή του στη λογοτεχνία, την επιστήμη και τη λαϊκή φαντασία αποδείχθηκε διαχρονική.

Ο Ιούλιος Βερν θεωρείται ένας από τους θεμελιωτές του είδους της επιστημονικής φαντασίας, τίτλο που συχνά μοιράζεται με τον Χέρμπερτ Τζορτζ Γουέλς και τον Χιούγκο Γκέρνσμπακ. Τα έργα του, γραμμένα σε μια εποχή όπου η επιστήμη βρισκόταν ακόμη σε πρώιμο στάδιο, προέβλεψαν με εντυπωσιακή διορατικότητα τεχνολογικές εξελίξεις που αργότερα έγιναν πραγματικότητα, όπως το υποβρύχιο, το αεροπλάνο, τα διαστημικά ταξίδια και τα παγκόσμια δίκτυα επικοινωνίας. Για τον λόγο αυτό, ο Βερν συχνά χαρακτηρίζεται όχι μόνο ως συγγραφέας αλλά και ως οραματιστής της τεχνολογικής εποχής.
Γεννήθηκε στις 8 Φεβρουαρίου 1828 στη Ναντ, μια σημαντική παραθαλάσσια πόλη στις εκβολές του ποταμού Λίγηρα. Ήταν το μεγαλύτερο από τα πέντε παιδιά του δικηγόρου Πέτρου Βερν και της Σοφίας Αλλότ ντε λα Φυΐ, που καταγόταν από οικογένεια ευγενών. Τα παιδικά του χρόνια πέρασαν σε ένα περιβάλλον όπου η θάλασσα, τα πλοία και οι αφηγήσεις των ναυτικών για μακρινές χώρες γέννησαν μέσα του την επιθυμία για ταξίδια και περιπέτειες. Σύμφωνα με μια γνωστή οικογενειακή παράδοση, σε ηλικία μόλις έντεκα ετών προσπάθησε να μπαρκάρει κρυφά σε εμπορικό πλοίο με προορισμό τις Δυτικές Ινδίες, αλλά το σχέδιό του αποκαλύφθηκε και εγκαταλείφθηκε. Τότε φέρεται να είπε ότι στο εξής θα ταξιδεύει μόνο με τη φαντασία του, μια φράση που θεωρήθηκε συμβολική για τη μετέπειτα πορεία του. Το 1848 εγκατέλειψε τη γενέτειρά του και εγκαταστάθηκε στο Παρίσι για να σπουδάσει νομικά, ακολουθώντας την επιθυμία του πατέρα του. Αν και αποφοίτησε από τη Νομική Σχολή, δεν έδειξε ποτέ ιδιαίτερο ενδιαφέρον για το επάγγελμα του δικηγόρου. Αντίθετα, αφιέρωνε τον περισσότερο χρόνο του στη συγγραφή και στη θεατρική ζωή της γαλλικής πρωτεύουσας. Για ένα διάστημα εργάστηκε ως χρηματιστής στο Χρηματιστήριο του Παρισιού, εργασία που του εξασφάλιζε τα προς το ζην αλλά δεν τον ικανοποιούσε δημιουργικά.

Η καθοριστική καμπή στην καριέρα του ήρθε το 1862, όταν γνώρισε τον εκδότη Πιερ-Ζιλ Ετζέλ, έναν από τους σημαντικότερους εκδοτικούς παράγοντες της εποχής. Ο Ετζέλ διέκρινε αμέσως το ταλέντο του νεαρού συγγραφέα και του πρότεινε να γράψει μια σειρά μυθιστορημάτων που θα εκδίδονταν υπό τον γενικό τίτλο «Παράξενα ταξίδια». Το πρώτο έργο αυτής της σειράς, το βιβλίο Πέντε εβδομάδες με αερόστατο, γνώρισε τεράστια επιτυχία και καθιέρωσε τον Βερν ως συγγραφέα. Ακολούθησε μια εντυπωσιακή σειρά μυθιστορημάτων που κατέκτησαν το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό. Ανάμεσά τους ξεχωρίζουν το Ταξίδι στο κέντρο της Γης, το Από τη Γη στη Σελήνη, το 20.000 λεύγες κάτω από τη θάλασσα, το Ο γύρος του κόσμου σε 80 ημέρες και η Μυστηριώδης νήσος. Οι ήρωες των βιβλίων του, όπως ο Φιλέας Φογκ και ο Κάπτεν Νέμο, έγιναν σύμβολα περιπέτειας, τόλμης και επιστημονικής φαντασίας, εμπνέοντας γενιές αναγνωστών. Η τεχνολογική και επιστημονική πρόοδος του δεύτερου μισού του 19ου αιώνα αποτέλεσε βασική πηγή έμπνευσης για τον Βερν. Στα έργα του περιέγραψε μηχανές και εφευρέσεις που δεν υπήρχαν ακόμη στην πραγματικότητα, αλλά βασίζονταν σε επιστημονικές γνώσεις της εποχής. Με αυτόν τον τρόπο συνέβαλε στην εξοικείωση του κοινού με την ιδέα της τεχνολογικής προόδου και καλλιέργησε την πίστη στις δυνατότητες της επιστήμης. Πολλοί επιστήμονες και εφευρέτες έχουν αναφέρει ότι επηρεάστηκαν από τα βιβλία του, τα οποία τους ενέπνευσαν να ασχοληθούν με την επιστημονική έρευνα.

Τα τελευταία τριάντα χρόνια της ζωής του ο Ιούλιος Βερν τα πέρασε στην πόλη Αμιένη, γενέτειρα της συζύγου του Ονορέν. Εκεί εξελέγη δημοτικός σύμβουλος και παρέμεινε ενεργός στα κοινά για δεκαπέντε χρόνια. Το 1886 βίωσε ένα σοβαρό προσωπικό δράμα, όταν ο ανιψιός του, Γκαστόν, τον πυροβόλησε τραυματίζοντάς τον στο πόδι, γεγονός που του άφησε μόνιμη αναπηρία. Την ίδια χρονιά πέθανε ο εκδότης και στενός συνεργάτης του, γεγονός που επηρέασε βαθιά τη ζωή και το έργο του. Παρά τις δυσκολίες της υγείας του και την εξασθένηση της όρασής του λόγω καταρράκτη, ο Βερν συνέχισε να γράφει μέχρι τα τελευταία χρόνια της ζωής του. Μετά τον θάνατό του, ο γιος του, Μισέλ Βερν, ανέλαβε την επιμέλεια και την έκδοση των ημιτελών χειρογράφων του πατέρα του, συμβάλλοντας στη διατήρηση και διάδοση του έργου του. Ανάμεσα στα έργα που εκδόθηκαν μεταθανάτια περιλαμβάνονται το Η εισβολή της θάλασσας και το Ο φάρος στην άκρη του κόσμου.
Σήμερα, περισσότερο από έναν αιώνα μετά τον θάνατό του, ο Ιούλιος Βερν παραμένει ένας από τους πιο πολυμεταφρασμένους συγγραφείς στον κόσμο, αμέσως μετά την Αγκάθα Κρίστι. Τα βιβλία του συνεχίζουν να εκδίδονται, να διασκευάζονται για τον κινηματογράφο και την τηλεόραση και να διαβάζονται από μικρούς και μεγάλους, αποδεικνύοντας ότι η φαντασία, η επιστήμη και η περιπέτεια που συνέθεσε στις σελίδες του εξακολουθούν να συγκινούν το παγκόσμιο αναγνωστικό κοινό.



