
Ελληνική νίκη στον Πειραιά απέναντι στις δυνάμεις του Κιουταχή, σε μια κρίσιμη φάση της Επανάστασης
Στις 30 Ιανουαρίου 1827 σημειώθηκε η Μάχη της Καστέλας, μία από τις σημαντικότερες συγκρούσεις της Ελληνικής Επανάστασης στην Αττική. Η πολεμική αναμέτρηση έλαβε χώρα στον λόφο της Καστέλας, στον Πειραιά, και κατέληξε σε νίκη των ελληνικών δυνάμεων απέναντι στα στρατεύματα του Οθωμανού στρατηγού Μεχμέτ Ρεσίτ Πασά, γνωστού ως Κιουταχή.
Η μάχη διεξήχθη σε μια ιδιαίτερα δυσμενή συγκυρία για τον Αγώνα στη Στερεά Ελλάδα. Ο Κιουταχής είχε ήδη καταλάβει την Αθήνα και πολιορκούσε στενά την Ακρόπολη, ενώ οι ελληνικές δυνάμεις είχαν υποστεί σοβαρό πλήγμα στη μάχη του Καματερού, στις 27 Ιανουαρίου 1827. Την ίδια ημέρα, ο Οθωμανός στρατηγός απέστειλε τελεσίγραφο στους πολιορκημένους της Ακρόπολης, καλώντας τους να παραδοθούν. Η άρνησή τους τον οδήγησε στην απόφαση να εξασφαλίσει τα νώτα του από θαλάσσης, στρεφόμενος εναντίον του ελληνικού στρατοπέδου στην Καστέλα.

Στις 29 Ιανουαρίου, ο Κιουταχής κατευθύνθηκε προς τον Πειραιά με δύναμη περίπου 1.500 ανδρών, υποστηριζόμενων από ιππικό και έξι πυροβόλα. Το ελληνικό στρατόπεδο, υπό τη γενική εποπτεία του φιλέλληνα Θωμά Γόρδονα, είχε προβλέψει την επίθεση και προετοιμάστηκε αμυντικά. Στη διάταξη συμμετείχαν, μεταξύ άλλων, ο Ιωάννης Μακρυγιάννης, ο Δημήτριος Καλλέργης και ο Ιωάννης Νοταράς, ενώ καθοριστική ήταν και η υποστήριξη από τα πυροβόλα των ελληνικών πλοίων.
Παρά το κλονισμένο ηθικό μετά το Καματερό και τις λιποταξίες που είχαν προηγηθεί, οι ελληνικές δυνάμεις κράτησαν τις θέσεις τους. Το πρωί της 30ής Ιανουαρίου οι οθωμανικές δυνάμεις εξαπέλυσαν επανειλημμένες επιθέσεις επί περίπου πέντε ώρες, οι οποίες αποκρούστηκαν. Η αντεπίθεση των Ελλήνων, με πρωταγωνιστικό ρόλο των ανδρών του Μακρυγιάννη, προκάλεσε βαριές απώλειες στον αντίπαλο και ανάγκασε τον Κιουταχή σε υποχώρηση.
Οι απώλειες των Οθωμανών ξεπέρασαν τους 300 νεκρούς και τραυματίες, ενώ από ελληνικής πλευράς καταγράφηκαν περίπου 60 νεκροί. Καθοριστική υπήρξε και η συμβολή του ατμοκίνητου πλοίου Καρτερία, με κυβερνήτη τον Άγγλο φιλέλληνα Φραγκίσκο Άστιγγα, το οποίο παρείχε ισχυρή πυροβολική υποστήριξη από τη θάλασσα.
Παρά τη νίκη στην Καστέλα, η συνολική πορεία της Επανάστασης στη Στερεά Ελλάδα δεν ανατράπηκε. Ο Κιουταχής συνέχισε την πολιορκία της Ακρόπολης, η οποία έπεσε τελικά στις 25 Μαΐου 1827, μετά και την καταστροφική ήττα των Ελλήνων στον Ανάλατο και τον θάνατο του Γεωργίου Καραϊσκάκη. Ωστόσο, η Μάχη της Καστέλας παραμένει μια από τις σημαντικότερες στιγμές αντίστασης και στρατιωτικής επιτυχίας των ελληνικών δυνάμεων στην τελική φάση του Αγώνα.



