Ο μακροβιότερος μέχρι τότε μονάρχης της Ελλάδας, που κυβέρνησε σχεδόν μισό αιώνα και συνδέθηκε με την εδαφική επέκταση και τη διαμόρφωση του νεότερου ελληνικού κράτους
Στις 5 Μαρτίου 1913 δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη ο Γεώργιος Α΄ της Ελλάδας, βασιλιάς των Ελλήνων από τις 18 Οκτωβρίου 1863 και πρώτος μονάρχης της δυναστείας των Γκλίξμπουργκ στον ελληνικό θρόνο. Η δολοφονία του σημειώθηκε λίγο πριν συμπληρωθούν πενήντα χρόνια από την άνοδό του στην εξουσία, κλείνοντας με δραματικό τρόπο μια από τις μακροβιότερες βασιλείες στην ιστορία του ελληνικού κράτους.
Ο Γεώργιος Α΄ γεννήθηκε στις 24 Δεκεμβρίου 1845 στην Κοπεγχάγη της Δανίας. Το πλήρες όνομά του ήταν Χριστιανός Γουλιέλμος Φερδινάνδος Αδόλφος Γεώργιος Σλέσβιχ – Χολστάιν – Σόντερμπουργκ – Γκλίξμπουργκ και ήταν ο δευτερότοκος γιος του βασιλιά της Δανίας Χριστιανού Θ΄. Η άνοδός του στον ελληνικό θρόνο συνδέθηκε με τις πολιτικές εξελίξεις που ακολούθησαν την έξωση του βασιλιά Όθωνα στις 11 Οκτωβρίου 1862. Μετά από διαβουλεύσεις και αναζητήσεις ανάμεσα σε ευρωπαϊκούς βασιλικούς οίκους, η Β΄ Εθνοσυνέλευση, με τη συναίνεση των Προστάτιδων Δυνάμεων, τον εξέλεξε βασιλιά των Ελλήνων στις 18 Μαρτίου 1863.
Σε ηλικία μόλις δεκαοκτώ ετών έφτασε στην Ελλάδα για να αναλάβει τον θρόνο μιας χώρας που αντιμετώπιζε έντονες πολιτικές αντιπαραθέσεις και σοβαρά οικονομικά προβλήματα. Τα πρώτα χρόνια της βασιλείας του σημαδεύτηκαν από σημαντικές εξελίξεις. Το 1864 πραγματοποιήθηκε η Ένωση των Επτανήσων με την Ελλάδα, ενώ την ίδια χρονιά ψηφίστηκε το νέο Σύνταγμα που καθιέρωνε ως πολίτευμα τη βασιλευόμενη δημοκρατία.
Κατά τη διάρκεια των επόμενων δεκαετιών η χώρα βρέθηκε αντιμέτωπη με κρίσιμα γεγονότα. Η Κρητική Επανάσταση των ετών 1866 έως 1869 δεν πέτυχε την ένωση της Κρήτης με την Ελλάδα, ενώ το 1875 ξέσπασε σημαντική πολιτική κρίση έπειτα από τη δημοσίευση του άρθρου «Τις πταίει;» από τον Χαρίλαος Τρικούπης. Η κρίση αυτή οδήγησε στην καθιέρωση της λεγόμενης αρχής της δεδηλωμένης, σύμφωνα με την οποία ο ανώτατος άρχοντας όφειλε να αναθέτει τον σχηματισμό κυβέρνησης στον αρχηγό του κόμματος που διέθετε την κοινοβουλευτική πλειοψηφία.
Στα τέλη του 19ου αιώνα σημειώθηκαν επίσης καθοριστικές εξελίξεις για την ελληνική ιστορία. Το 1881 η Θεσσαλία προσαρτήθηκε στην Ελλάδα, ενώ η Κρητική Επανάσταση των ετών 1896 έως 1897 οδήγησε στην αυτονομία της Κρήτης, με ύπατο αρμοστή τον πρίγκιπα Γεώργιο, δεύτερο γιο του βασιλιά. Την ίδια περίοδο η Ελλάδα βρέθηκε αντιμέτωπη με τον λεγόμενο «ατυχή» ελληνοτουρκικό πόλεμο του 1897, ο οποίος κατέληξε σε στρατιωτική ήττα και στην επιβολή Διεθνούς Οικονομικού Ελέγχου στη χώρα.
Στις αρχές του 20ού αιώνα η πολιτική αστάθεια κορυφώθηκε με την ίδρυση του Στρατιωτικού Συνδέσμου και την Επανάσταση στο Γουδή το 1909. Η κρίση που δημιουργήθηκε αντιμετωπίστηκε με την ανάδειξη του Ελευθέριος Βενιζέλος σε κεντρική πολιτική φυσιογνωμία, γεγονός που συνέβαλε στην αποτροπή της εκθρόνισης του βασιλιά. Λίγα χρόνια αργότερα ξέσπασε ο Α΄ Βαλκανικός Πόλεμος. Παρά τους αρχικούς του δισταγμούς για τη συμμετοχή της Ελλάδας, ο Γεώργιος τελικά ακολούθησε την πολιτική του Βενιζέλου. Στις 24 Νοεμβρίου 1912 εισήλθε θριαμβευτικά στη Θεσσαλονίκη, η οποία μόλις είχε απελευθερωθεί από τον ελληνικό στρατό.
Λίγους μήνες αργότερα, στις 5 Μαρτίου 1913, ο βασιλιάς δολοφονήθηκε στη Θεσσαλονίκη από τον Αλέξανδρος Σχινάς. Οι ακριβείς συνθήκες και τα κίνητρα της πράξης του δεν διευκρινίστηκαν ποτέ πλήρως. Κατά καιρούς διατυπώθηκαν διαφορετικές εκδοχές για το αν επρόκειτο για μεμονωμένη ενέργεια ενός ψυχικά διαταραγμένου ανθρώπου ή για πράξη με πολιτικές προεκτάσεις, με ορισμένους να υποστηρίζουν ότι πίσω από τη δολοφονία ενδέχεται να υπήρχαν ξένες επιρροές που επιθυμούσαν την άνοδο στον θρόνο του διαδόχου Κωνσταντίνος Α΄ της Ελλάδας.
Η βασιλεία του Γεωργίου Α΄ διήρκεσε σχεδόν πέντε δεκαετίες και θεωρείται καθοριστική για την πορεία του νεότερου ελληνικού κράτους. Κατά την περίοδο αυτή η Ελλάδα υπερδιπλασιάστηκε εδαφικά και οργανώθηκε διοικητικά και πολιτικά. Ο ίδιος χαρακτηριζόταν από μετριοπάθεια και ψυχραιμία στις πολιτικές συγκρούσεις, ενώ είχε τη φήμη ηγεμόνα που προσπαθούσε να γνωρίζει ο ίδιος την πραγματική κατάσταση στη χώρα, χωρίς να βασίζεται αποκλειστικά στους αυλικούς του.
Σημαντικό ρόλο στη ζωή του έπαιξε και η οικογένειά του. Το 1867, κατά τη διάρκεια ταξιδιού του στη Ρωσία, γνώρισε και παντρεύτηκε στην Αγία Πετρούπολη τη δεκαεξάχρονη ρωσίδα δούκισσα Όλγα Κωνσταντίνοβνα. Το ζευγάρι απέκτησε οκτώ παιδιά. Πρωτότοκος ήταν ο Κωνσταντίνος, που αργότερα διαδέχθηκε τον πατέρα του στον θρόνο. Ακολούθησαν ο πρίγκιπας Γεώργιος, που διετέλεσε ύπατος αρμοστής της Κρήτης, η πριγκίπισσα Αλεξάνδρα, προς τιμήν της οποίας ονομάστηκε η λεωφόρος Αλεξάνδρας στην Αθήνα, καθώς και οι Νικόλαος, Μαρία, Όλγα, Ανδρέας και Χριστόφορος. Ο πρίγκιπας Ανδρέας υπήρξε πατέρας του πρίγκιπα Φιλίππου, μετέπειτα συζύγου της βασίλισσας της Μεγάλης Βρετανίας Ελισάβετ Β΄.
Η δολοφονία του Γεωργίου Α΄ σήμανε το τέλος μιας εποχής για την Ελλάδα, ενώ άνοιξε τον δρόμο για τη βασιλεία του Κωνσταντίνου Α΄ σε μια περίοδο που η Ευρώπη και τα Βαλκάνια οδηγούνταν σταδιακά προς τις μεγάλες συγκρούσεις του εικοστού αιώνα.
About The Author
