Η 8η Ιανουαρίου 1991 χαράχτηκε ανεξίτηλα στη σύγχρονη ελληνική ιστορία. Εκείνο το βράδυ, στην Πάτρα, ο Νίκος Τεμπονέρας, καθηγητής μαθηματικών, θα χάσει τη ζωή του ύστερα από επίθεση κατά τη διάρκεια επεισοδίων που συνδέονταν με τις μαθητικές καταλήψεις.
Η χώρα βρισκόταν ήδη σε κατάσταση έντονης κοινωνικής και πολιτικής πόλωσης. Το εκπαιδευτικό νομοσχέδιο είχε πυροδοτήσει μαζικές κινητοποιήσεις, με σχολεία υπό κατάληψη και τις αντιπαραθέσεις να ξεφεύγουν συχνά από τα όρια της πολιτικής διαφωνίας. Σε αυτό το κλίμα, η σύγκρουση μεταφέρθηκε από τις αίθουσες και τους δρόμους, μέχρι την είσοδο ενός σχολείου.
Ο Νίκος Τεμπονέρας βρέθηκε στο σχολικό συγκρότημα του 3ου και 7ου Γυμνασίου–Λυκείου της Πάτρας, επιχειρώντας να αποτρέψει την κλιμάκωση και να προστατεύσει τους μαθητές. Εκεί δέχθηκε θανάσιμο χτύπημα στο κεφάλι. Μεταφέρθηκε στο νοσοκομείο, όμως λίγες ώρες αργότερα υπέκυψε στα τραύματά του.
Η είδηση του θανάτου του λειτούργησε σαν πυροκροτητής. Μαζικές διαδηλώσεις ξέσπασαν σε όλη τη χώρα, με την κοινωνική ένταση να κορυφώνεται τις επόμενες ημέρες. Ο Ιανουάριος του 1991 εξελίχθηκε σε έναν από τους πιο σκοτεινούς μήνες της μεταπολίτευσης, με αποκορύφωμα τα τραγικά γεγονότα στο κατάστημα «Κ. Μαρούσης» στην Αθήνα και τα εκτεταμένα επεισόδια που ακολούθησαν.
Η υπόθεση Τεμπονέρα οδηγήθηκε στη Δικαιοσύνη και κατέληξε σε καταδίκες, όμως το βάρος της δεν έμεινε μόνο στις δικαστικές αίθουσες. Το όνομα του έγινε σύμβολο: ενός εκπαιδευτικού που στάθηκε δίπλα στους μαθητές του και μιας κοινωνίας που είδε πόσο εύκολα η πολιτική σύγκρουση μπορεί να μετατραπεί σε θανατηφόρα βία.
Τριάντα και πλέον χρόνια μετά, η αναφορά στον Νίκο Τεμπονέρα δεν λειτουργεί απλώς ως ιστορική υπενθύμιση, αλλά ως διαρκές ερώτημα για τα όρια της αντιπαράθεσης και την ευθύνη όλων απέναντι στον δημόσιο χώρο και τη νέα γενιά.
