
Τριακόσιες πενήντα χιλιάδες δανειολήπτες αναμένουν τη διάσκεψη της Πέμπτης 5 Φεβρουαρίου – Στο επίκεντρο αν ο τόκος θα υπολογίζεται στη μηνιαία δόση ή στο σύνολο του κεφαλαίου
Ώρα αποφάσεων για τα «κόκκινα» δάνεια που έχουν ρυθμιστεί με τον νόμο Κατσέλη, καθώς αύριο, Πέμπτη 5 Φεβρουαρίου, συνεδριάζει η Ολομέλεια του Αρείου Πάγου για να κρίνει τον τρόπο υπολογισμού των οφειλόμενων τόκων. Η απόφαση αφορά άμεσα περίπου 350.000 δανειολήπτες και έμμεσα το σύνολο της αγοράς διαχείρισης μη εξυπηρετούμενων δανείων.
Το βασικό ερώτημα που τίθεται ενώπιον του Ανώτατου Δικαστηρίου είναι εάν ο τόκος πρέπει να υπολογίζεται επί της μηνιαίας καταβαλλόμενης δόσης –όπως υποστηρίζουν οι δανειολήπτες– ή επί του συνολικού κεφαλαίου της οφειλής, θέση που προκρίνουν οι τράπεζες και οι εταιρείες διαχείρισης απαιτήσεων.
Η εισαγγελική θέση και η εισήγηση
Κατά την εκδίκαση της υπόθεσης πριν από έναν χρόνο, η εισαγγελέας του Αρείου Πάγου Γεωργία Αδειλίνη είχε ταχθεί υπέρ των δανειοληπτών. Στην αγόρευσή της είχε επισημάνει ότι κεντρικό κριτήριο αποτελεί η διασφάλιση της αξιοπρεπούς διαβίωσης του οφειλέτη και της οικογένειάς του, σε συνδυασμό με τη μεγαλύτερη δυνατή ικανοποίηση των πιστωτών χωρίς να θίγεται η ανθρώπινη αξιοπρέπεια και ένα στοιχειώδες επίπεδο διαβίωσης.
Σύμφωνα με έγκυρες πληροφορίες, στην ίδια κατεύθυνση αναμένεται να κινηθεί και η εισήγηση του αρεοπαγίτη εισηγητή, ο οποίος φέρεται να προτείνει ο υπολογισμός των τόκων να γίνεται στη μηνιαία δόση και όχι στο σύνολο της οφειλής. Η τελική κρίση, ωστόσο, ανήκει αποκλειστικά στην Ολομέλεια.
Η σύνθεση και η διαδικασία
Η Ολομέλεια που θα αποφασίσει θα είναι πλήρης, με τη συμμετοχή όλων των ανώτατων δικαστικών λειτουργών. Τη διάσκεψη δεν θα προεδρεύσει η πρόεδρος του Αρείου Πάγου Αναστασία Παπαδοπούλου, καθώς δεν είχε συμμετάσχει στην αρχική εκδίκαση της υπόθεσης. Καθήκοντα προέδρου θα ασκήσει η αρχαιότερη αντιπρόεδρος, Αγάπη Τζουλιαδάκη.
Παραμένει ανοιχτό το ενδεχόμενο η απόφαση να μη ληφθεί εντός της αυριανής συνεδρίασης, εφόσον κριθεί ότι η πολυπλοκότητα του ζητήματος απαιτεί νέα διάσκεψη.
Οι συνέπειες της απόφασης
Σε περίπτωση που υιοθετηθεί η θέση υπέρ των δανειοληπτών και ο τόκος υπολογίζεται στη μηνιαία δόση, τα ρυθμισμένα δάνεια θα επιβαρύνονται με εξαιρετικά χαμηλό κόστος, γεγονός που στην πράξη τα καθιστά σχεδόν άτοκα. Η απόφαση αυτή θα έχει αναδρομικές και ευρύτερες επιπτώσεις στον τρόπο διαχείρισης χιλιάδων υποθέσεων του νόμου Κατσέλη.
Η υπόθεση έφτασε στον Άρειο Πάγο μετά από δικαστική διαδρομή που ξεκίνησε στο Ειρηνοδικείο Ιωαννίνων, με αφορμή διεκδικήσεις επανυπολογισμού δόσεων από τράπεζες, servicers και funds. Οι αξιώσεις αυτές προκάλεσαν προσφυγές δανειοληπτών, οι οποίοι, παρά τη συνεπή καταβολή των δόσεων, κλήθηκαν να αντιμετωπίσουν αναδρομικές αυξήσεις.
Το κοινωνικό και οικονομικό πλαίσιο
Ο νόμος Κατσέλη αποτέλεσε τη βασική θεσμική παρέμβαση προστασίας της πρώτης κατοικίας σε μια περίοδο γενικευμένης οικονομικής κρίσης. Πάνω από 150.000 δανειολήπτες, με συνολικές οφειλές που ξεπερνούν τα 17 δισ. ευρώ, υπέβαλαν αιτήσεις υπαγωγής, ενώ περισσότεροι από 80.000 κατάφεραν να ενταχθούν και να διασώσουν τις κατοικίες τους.
Η αυριανή κρίση του Αρείου Πάγου θεωρείται κομβική όχι μόνο για τους άμεσα ενδιαφερόμενους, αλλά και για την αποκατάσταση της ασφάλειας δικαίου στον ευαίσθητο τομέα των μη εξυπηρετούμενων δανείων. Το αποτέλεσμα της διάσκεψης αναμένεται να καθορίσει τις ισορροπίες ανάμεσα στην κοινωνική προστασία των οικονομικά αδύναμων και τη λειτουργία της χρηματοπιστωτικής αγοράς για τα επόμενα χρόνια.



