Στο περιθώριο του Παγκόσμιο Οικονομικό Φόρουμ στο Νταβός, ο Ντόναλντ Τραμπ παρουσίασε επίσημα την πρωτοβουλία του για τη δημιουργία ενός νέου διεθνούς σχήματος, του λεγόμενου «Συμβουλίου Ειρήνης», το οποίο –σύμφωνα με τον ίδιο– θα μπορούσε ακόμη και να αντικαταστήσει τον Οργανισμός Ηνωμένων Εθνών.
Η παρουσίαση συνοδεύτηκε από τελετή υπογραφής, δηλώσεις με υψηλούς τόνους και μια λίστα χωρών που επέλεξαν να στοιχηθούν πίσω από το νέο αυτό εγχείρημα.
Οι χώρες που ανταποκρίθηκαν στο κάλεσμα Τραμπ
Στη σκηνή του Νταβός βρέθηκαν ηγέτες κρατών που αποδέχθηκαν την πρόσκληση συμμετοχής στο Συμβούλιο. Μεταξύ αυτών ήταν οι πρόεδροι της Αργεντινής, του Αζερμπαϊτζάν, της Ινδονησίας, του Καζακστάν και του Κοσσυφοπεδίου, καθώς και ο πρωθυπουργός της Ουγγαρίας Βίκτορ Όρμπαν, ο μοναδικός εκπρόσωπος χώρας της Ευρωπαϊκής Ένωσης.
Παρότι ο Τραμπ υποστήριξε ότι «πολλές ακόμη χώρες θέλουν να συμμετάσχουν», τελικά μόλις 19 κράτη υπέγραψαν τη συμφωνία.
Οι 19 χώρες που υπέγραψαν
Η πρώτη ομάδα κρατών που εντάσσεται στο Συμβούλιο Ειρήνης περιλαμβάνει:
ΗΠΑ, Μπαχρέιν, Μαρόκο, Αργεντινή, Αρμενία, Αζερμπαϊτζάν, Βουλγαρία, Ουγγαρία, Ινδονησία, Ιορδανία, Κοσσυφοπέδιο, Πακιστάν, Παραγουάη, Κατάρ, Σαουδική Αραβία, Τουρκία, Ηνωμένα Αραβικά Εμιράτα, Ουζμπεκιστάν και Μογγολία.
Οι δηλώσεις Τραμπ και το αφήγημα της «παγκόσμιας ειρήνης»
Ο Αμερικανός πρόεδρος χαρακτήρισε τη μέρα «ιστορική», υποστηρίζοντας ότι το Συμβούλιο Ειρήνης θα φέρει αποτελέσματα εκεί όπου ο ΟΗΕ «δεν αξιοποίησε τις δυνατότητές του». Δήλωσε ότι «ο κόσμος σήμερα είναι πιο ασφαλής και πιο ειρηνικός» και ότι η Μέση Ανατολή «βρίσκεται κοντά στο τέλος των συγκρούσεων», με ειδική αναφορά στη Γάζα και στην Ουκρανία.
Παράλληλα, τόνισε πως το νέο όργανο θα συνεργαστεί –τουλάχιστον σε πρώτο στάδιο– με τον ΟΗΕ, ενώ προανήγγειλε την ανακοίνωση «διακεκριμένων μελών» που θα απαρτίζουν τον πυρήνα του Συμβουλίου.
Γιατί προκαλεί ανησυχία το νέο σχήμα
Παρά τη ρητορική περί ειρήνης, το εγχείρημα έχει προκαλέσει έντονη καχυποψία, κυρίως στην Ευρώπη. Σύμφωνα με δημοσιογραφικές πληροφορίες, η μόνιμη συμμετοχή στο Συμβούλιο προϋποθέτει οικονομική συνεισφορά ύψους 1 δισ. δολαρίων, ενώ ο ίδιος ο Τραμπ φέρεται να διατηρεί ρόλο προέδρου εφ’ όρου ζωής.
Η δομή αυτή εγείρει σοβαρά ερωτήματα για τη θεσμική ισορροπία, τη διαφάνεια και τη διεθνή νομιμοποίηση του Συμβουλίου. Ευρωπαϊκές κυβερνήσεις εκφράζουν φόβους ότι πρόκειται για έναν μηχανισμό αμερικανικής επιρροής, που παρακάμπτει τους πολυμερείς θεσμούς και συνδυάζει τη διπλωματία με πολιτική και οικονομική πίεση.
Ένα νέο παγκόσμιο μοντέλο ή εργαλείο ισχύος;
Το «Συμβούλιο Ειρήνης» ξεκινά –θεωρητικά– από τη Γάζα, αλλά φιλοδοξεί να επεκταθεί σε όλα τα μεγάλα διεθνή μέτωπα. Το ερώτημα που μένει ανοιχτό είναι αν πρόκειται για μια εναλλακτική αρχιτεκτονική παγκόσμιας ασφάλειας ή για ένα κλειστό κλαμπ ισχυρών χωρών, με σαφή πολιτικό προσανατολισμό και περιορισμένη διεθνή αποδοχή.
About The Author
