Ένα από τα πιο σημαντικά αυθεντικά ντοκουμέντα της περιόδου της Ελληνικής Επανάστασης φυλάσσεται στη συλλογή του Μουσείου Τύπου της Ένωσης Συντακτών Ημερησίων Εφημερίδων Πελοποννήσου Ηπείρου Νήσων και φέρνει στο φως τον όρκο που έδιναν αξιωματικοί και πολιτικοί το 1822.
Πρόκειται για ένα χειρόγραφο έγγραφο με ημερομηνία 21 Μαρτίου 1822, το οποίο συντάχθηκε στην Κόρινθο, σε μια κρίσιμη περίοδο για την οργάνωση της Επανάστασης και τη διαμόρφωση της πρώτης μορφής διοίκησης της χώρας.
Ένας όρκος σε μια Ελλάδα που δεν ήταν ακόμη κράτος
Το έγγραφο δημιουργήθηκε λίγες εβδομάδες μετά την Α’ Εθνοσυνέλευση της Επιδαύρου (Δεκέμβριος 1821 – Ιανουάριος 1822), κατά την οποία θεσπίστηκε το πρώτο προσωρινό πολίτευμα της Ελλάδας.
Εκείνη την περίοδο, η χώρα δεν είχε ακόμη συγκροτηθεί ως κράτος, γεγονός που καθιστούσε απαραίτητη τη δημιουργία κοινών κανόνων και δεσμεύσεων για όσους αναλάμβαναν θέσεις ευθύνης.
Ο όρκος απευθυνόταν σε αξιωματικούς, υπουργούς και διοικητικά στελέχη, οι οποίοι καλούνταν να δεσμευτούν επίσημα απέναντι στην πατρίδα και στους νόμους της.
Το περιεχόμενο του όρκου
Το κείμενο αποτυπώνει με σαφήνεια τις αξίες και τις αρχές της εποχής:
«Ορκίζομαι ενώπιον Θεού και ανθρώπων πίστη στην πατρίδα, υποταγή στο νόμο τον οποίο έδωσε στην Επίδαυρο η Εθνική συνέλευση και συντάσσομαι με τις νόμιμες αρχές της Ελλάδας. Αν παραβιάσω αυτά και αν διαφύγω από την αυστηρότητα των νόμων, να έχω τον Θεό εκδικητή».
Ο όρκος δεν είχε μόνο πολιτικό χαρακτήρα, αλλά και έντονο θρησκευτικό στοιχείο, καθώς η επίκληση του Θεού λειτουργούσε ως ύψιστη εγγύηση τήρησης των δεσμεύσεων.
Η σημασία του εγγράφου
Όπως επισημαίνεται από το Μουσείο Τύπου, το συγκεκριμένο ντοκουμέντο αναδεικνύει όχι μόνο την ανάγκη οργάνωσης της διοίκησης, αλλά και τη βαθιά σύνδεση της Επανάστασης με την πίστη.
Η αναφορά στην «εκδίκηση του Θεού» αποτυπώνει το πόσο ιερός θεωρούνταν ο όρκος εκείνη την εποχή, ενισχύοντας το αίσθημα ευθύνης όσων αναλάμβαναν ρόλο στη διαχείριση του Αγώνα.
Οι υπογραφές και η σφραγίδα
Το χειρόγραφο φέρει σημαντικές υπογραφές της εποχής, όπως:
- του Αλέξανδρου Μαυροκορδάτου (πρόεδρος του Εκτελεστικού)
- του Θεόδωρου Νέγρη (υπουργός και αρχιγραμματέας)
Επίσης, συμμετείχαν προσωπικότητες όπως ο Αθανάσιος Κανακάρης, ο Ιωάννης Λογοθέτης, ο Αναγνώστης Δεληγιάννης και ο Ιωάννης Ορλάνδος.
Αξίζει να σημειωθεί ότι το έγγραφο φέρει τη χαρακτηριστική σφραγίδα της εποχής, με την απεικόνιση της θεάς Αθηνάς, στοιχείο που συναντάται σε πολλά επίσημα έγγραφα της περιόδου.
Ένα ντοκουμέντο που «μιλά» μέχρι σήμερα
Το συγκεκριμένο χειρόγραφο αποτελεί μια ζωντανή μαρτυρία της εποχής της Επανάστασης, αποκαλύπτοντας τον τρόπο με τον οποίο οι Έλληνες αγωνιστές αντιλαμβάνονταν την έννοια της ευθύνης, της πίστης και της νομιμότητας.
Ένα έγγραφο που, σχεδόν δύο αιώνες μετά, συνεχίζει να φωτίζει τις βάσεις πάνω στις οποίες χτίστηκε το ελληνικό κράτος.
About The Author
