Εκατομμύρια παιδιά εξακολουθούν να στερούνται την παιδική τους ηλικία, εργαζόμενα σε επικίνδυνες συνθήκες αντί να βρίσκονται στα σχολεία – Μια σύγχρονη κοινωνική πληγή με βαθιές οικονομικές και πολιτικές ρίζες
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας τιμάται κάθε χρόνο στις 12 Ιουνίου, ύστερα από πρωτοβουλία της Διεθνούς Οργάνωση Εργασίας, με σκοπό την ανάδειξη και την καταπολέμηση ενός από τα πιο σοβαρά κοινωνικά προβλήματα του σύγχρονου κόσμου. Η ημέρα είναι αφιερωμένη στον αγώνα ενάντια στην εκμετάλλευση των παιδιών, στην παράνομη διακίνησή τους και στις μορφές εργασίας που στερούν από εκατομμύρια ανηλίκους το δικαίωμα στην εκπαίδευση, την υγεία και μια αξιοπρεπή παιδική ηλικία.
Σύμφωνα με διεθνείς εκτιμήσεις, περίπου 1,2 εκατομμύρια παιδιά πέφτουν κάθε χρόνο θύματα οργανωμένων κυκλωμάτων εκμετάλλευσης και διακίνησης, τα οποία μεταφέρουν ανήλικους από φτωχές και αναπτυσσόμενες χώρες προς τις βιομηχανικά ανεπτυγμένες οικονομίες, όπου χρησιμοποιούνται ως φθηνό και ευάλωτο εργατικό δυναμικό.
Η 12η Ιουνίου αποτελεί επίσης ημέρα αφιερωμένη στα παιδιά της αφρικανικής ηπείρου, όπου εκατομμύρια ανήλικοι αναγκάζονται να εργάζονται από πολύ μικρή ηλικία, συχνά κάτω από εξαιρετικά δύσκολες και επικίνδυνες συνθήκες. Για πολλά από αυτά τα παιδιά, η εργασία δεν αποτελεί επιλογή αλλά όρο επιβίωσης.
Το 1999, τα κράτη-μέλη της Διεθνούς Οργάνωσης Εργασίας υιοθέτησαν διεθνή συμφωνία για την εξάλειψη των χειρότερων μορφών παιδικής εργασίας, δεσμευόμενα να λάβουν μέτρα για τον περιορισμό του φαινομένου. Παρά τις σχετικές πρωτοβουλίες, η παιδική εργασία εξακολουθεί να αποτελεί πραγματικότητα για εκατοντάδες εκατομμύρια παιδιά σε ολόκληρο τον κόσμο.
Σύμφωνα με στοιχεία διεθνών οργανισμών, ένα στα έξι παιδιά παγκοσμίως εργάζεται σε περιβάλλον που βλάπτει τη σωματική ή ψυχική του υγεία. Περίπου 73 εκατομμύρια εργαζόμενα παιδιά είναι ηλικίας μικρότερης των δέκα ετών, ενώ χιλιάδες ανήλικοι χάνουν κάθε χρόνο τη ζωή τους σε εργατικά ατυχήματα.
Ιδιαίτερα ανησυχητικά είναι τα στοιχεία της UNICEF, σύμφωνα με τα οποία περίπου 171 εκατομμύρια παιδιά εργάζονται σε ορυχεία, λατομεία και άλλους χώρους υψηλής επικινδυνότητας ή έρχονται καθημερινά σε επαφή με χημικές ουσίες, φυτοφάρμακα και βαρύ μηχανολογικό εξοπλισμό. Τα παιδιά αυτά αποτελούν μέρος των περίπου 246 εκατομμυρίων ανηλίκων που εργάζονται παγκοσμίως, αντί να βρίσκονται στις σχολικές αίθουσες και να έχουν πρόσβαση στη μόρφωση.
Σε πολλές περιοχές της Αφρικής, της Ασίας και της Νότιας Αμερικής, παιδιά ακόμη και πέντε ετών απασχολούνται σε εξορύξεις χρυσού, διαμαντιών και άλλων πολύτιμων μεταλλευμάτων, δουλεύοντας εξαντλητικά ωράρια και εκθέτοντας καθημερινά τη ζωή τους σε σοβαρούς κινδύνους. Η φτώχεια, οι πολεμικές συγκρούσεις, η έλλειψη κοινωνικής προστασίας και η οικονομική ανισότητα αποτελούν βασικούς παράγοντες που τροφοδοτούν το φαινόμενο.
Στην Ελλάδα, εκτιμάται ότι δεκάδες χιλιάδες ανήλικοι εργάζονται σε καταστήματα, βιοτεχνίες, εργοστάσια και αγροτικές εργασίες, ενώ κάθε χρόνο χιλιάδες παιδιά εγκαταλείπουν πρόωρα την υποχρεωτική εκπαίδευση. Παράλληλα, οργανώσεις για τα δικαιώματα του παιδιού επισημαίνουν την ανάγκη για συστηματική καταγραφή του φαινομένου και για τη λειτουργία αποτελεσματικών μηχανισμών παρακολούθησης και προστασίας.
Η Παγκόσμια Ημέρα κατά της Παιδικής Εργασίας δεν αποτελεί απλώς μια υπενθύμιση ενός ανθρωπιστικού προβλήματος. Αναδεικνύει τις βαθιές κοινωνικές και οικονομικές αντιθέσεις που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν τον σύγχρονο κόσμο. Όσο η φτώχεια, η ανισότητα, η εκμετάλλευση και η εμπορευματοποίηση των ανθρώπινων αναγκών παραμένουν κυρίαρχα χαρακτηριστικά του διεθνούς οικονομικού συστήματος, εκατομμύρια παιδιά θα συνεχίσουν να στερούνται βασικά δικαιώματα για να συμβάλλουν στην παραγωγή πλούτου που δεν θα απολαύσουν ποτέ.
Η πραγματική κατάργηση της παιδικής εργασίας δεν μπορεί να περιοριστεί σε διακηρύξεις και επετειακές αναφορές. Προϋποθέτει δημόσια και δωρεάν παιδεία για όλα τα παιδιά, ισχυρά συστήματα κοινωνικής προστασίας, αξιοπρεπείς μισθούς για τις εργατικές οικογένειες και έναν κόσμο όπου οι ανάγκες των ανθρώπων θα βρίσκονται πάνω από το κέρδος. Γιατί η θέση κάθε παιδιού είναι στο σχολείο, στο παιχνίδι και στη γνώση – όχι στα εργοστάσια, στα χωράφια, στα ορυχεία και στους χώρους εκμετάλλευσης της εργασίας.
