Η 18η Απριλίου έχει καθιερωθεί ως Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Ασθενών, έπειτα από απόφαση του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου το 2007, η οποία ακολούθησε την υιοθέτηση της Ευρωπαϊκής Χάρτας Δικαιωμάτων των Ασθενών. Η ημέρα αυτή λειτουργεί ως θεσμική υπενθύμιση της ανάγκης για κατοχύρωση υψηλού επιπέδου προστασίας της υγείας και για διασφάλιση ισότιμης πρόσβασης όλων των πολιτών σε ποιοτικές υπηρεσίες υγειονομικής περίθαλψης.
Η Χάρτα διαμορφώθηκε το 2002 με πρωτοβουλία του Δικτύου Ενεργών Πολιτών (Active Citizenship Network), σε συνεργασία με δώδεκα ακόμη ευρωπαϊκές οργανώσεις. Βασικός της στόχος ήταν η συγκρότηση ενός συνεκτικού πλαισίου δικαιωμάτων που να ανταποκρίνεται στις ανάγκες των ασθενών, όπως αυτές αναδύονται στα σύγχρονα συστήματα υγείας, σε συμφωνία με το άρθρο 35 του Χάρτη Θεμελιωδών Δικαιωμάτων της Ευρωπαϊκής Ένωσης, που αναγνωρίζει την προστασία της υγείας ως θεμελιώδες κοινωνικό δικαίωμα.
Στον πυρήνα της Χάρτας βρίσκονται δεκατέσσερα θεμελιώδη δικαιώματα, τα οποία καλύπτουν ολόκληρο το φάσμα της υγειονομικής φροντίδας. Το δικαίωμα στην πρόληψη επιβάλλει την παροχή υπηρεσιών που αποτρέπουν την εμφάνιση ασθενειών, ενώ το δικαίωμα πρόσβασης διασφαλίζει ότι όλοι οι πολίτες μπορούν να λαμβάνουν υπηρεσίες υγείας χωρίς διακρίσεις, ανεξαρτήτως οικονομικής κατάστασης, τόπου κατοικίας ή φύσης της ασθένειας.
Ιδιαίτερη σημασία αποδίδεται στο δικαίωμα της πληροφόρησης, που εξασφαλίζει την πλήρη ενημέρωση του ασθενούς για την κατάσταση της υγείας του και τις διαθέσιμες επιλογές, καθώς και στο δικαίωμα της ενημερωμένης συγκατάθεσης, το οποίο καθιστά τον ασθενή ενεργό συμμετέχοντα στις αποφάσεις που τον αφορούν. Παράλληλα, κατοχυρώνεται η ελευθερία επιλογής θεραπείας και ιατρικού προσωπικού, καθώς και η προστασία της ιδιωτικότητας μέσω της εμπιστευτικότητας των προσωπικών δεδομένων.
Η Χάρτα δίνει επίσης έμφαση στον σεβασμό του χρόνου του ασθενούς, απαιτώντας την παροχή θεραπείας εντός εύλογων χρονικών ορίων, και καθορίζει την υποχρέωση τήρησης υψηλών προδιαγραφών ποιότητας και ασφάλειας στις υπηρεσίες υγείας, με στόχο την αποτροπή ιατρικών σφαλμάτων και την ενίσχυση της εμπιστοσύνης των πολιτών.
Εξίσου σημαντικά είναι τα δικαιώματα πρόσβασης στην καινοτομία και αποφυγής του περιττού πόνου και της ταλαιπωρίας, που αναδεικνύουν την ανάγκη για ανθρώπινη και σύγχρονη προσέγγιση στη θεραπεία. Η εξατομικευμένη φροντίδα αποτελεί βασική αρχή, με την προσαρμογή της θεραπείας στις ιδιαίτερες ανάγκες κάθε ασθενούς.
Τέλος, κατοχυρώνονται το δικαίωμα υποβολής παραπόνων και λήψης απάντησης, καθώς και το δικαίωμα αποζημίωσης σε περιπτώσεις βλάβης που προκύπτει από την παροχή υπηρεσιών υγείας, ενισχύοντας τη λογοδοσία και τη διαφάνεια των συστημάτων υγείας.
Η Ευρωπαϊκή Ημέρα για τα Δικαιώματα των Ασθενών δεν αποτελεί απλώς μια επετειακή αναφορά, αλλά μια ουσιαστική υπενθύμιση ότι τα συστήματα υγείας οφείλουν να λειτουργούν με επίκεντρο τον άνθρωπο, διασφαλίζοντας αξιοπρέπεια, ισότητα και ποιότητα στη φροντίδα.
About The Author
