Στις 31 Δεκεμβρίου 2019, μια λιτή και φαινομενικά τεχνική ανακοίνωση από τις υγειονομικές αρχές της Γουχάν καταγράφει μια συρροή περιστατικών σοβαρής πνευμονίας άγνωστης αιτιολογίας. Εκτός Κίνας, η είδηση περνά σχεδόν απαρατήρητη. Κανείς τότε δεν μπορούσε να φανταστεί ότι πρόκειται για την απαρχή της μεγαλύτερης υγειονομικής κρίσης του 21ου αιώνα.
Οι ασθενείς εμφάνιζαν υψηλό πυρετό, έντονη δύσπνοια και εκτεταμένες πνευμονικές βλάβες, ενώ οι εξετάσεις απέκλειαν γνωστούς ιούς, όπως τη γρίπη. Κοινό σημείο αναφοράς για αρκετά από τα πρώτα κρούσματα ήταν η αγορά θαλασσινών Χουανάν, η οποία γρήγορα τέθηκε στο επίκεντρο των ερευνών.
Από τοπικό περιστατικό σε διεθνή συναγερμό
Την ίδια ημέρα, η Κίνα ενημερώνει επίσημα τον Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας, ενεργοποιώντας τους διεθνείς μηχανισμούς επιτήρησης. Παρά το άμεσο κλείσιμο και την απολύμανση της αγοράς, ο ιός είχε ήδη αρχίσει να κυκλοφορεί στην κοινότητα.
Λίγες ημέρες αργότερα, επιστήμονες ταυτοποιούν έναν νέο κορονοϊό, συγγενικό με τον SARS του 2003. Ο ιός θα ονομαστεί SARS-CoV-2, ενώ η νόσος που προκαλεί θα γίνει γνωστή παγκοσμίως ως COVID-19. Η γρήγορη δημοσιοποίηση της γενετικής του αλληλουχίας επιτρέπει την ανάπτυξη διαγνωστικών τεστ, όμως η μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο αποδεικνύεται εξαιρετικά αποτελεσματική.
Η πανδημία που σημάδεψε μια εποχή
Μέσα σε λίγους μήνες, η ασθένεια εξαπλώνεται σε κάθε ήπειρο. Στις 11 Μαρτίου 2020, ο ΠΟΥ κηρύσσει επίσημα την COVID-19 πανδημία. Ακολουθούν lockdown, κλειστά σύνορα, πρωτόγνωροι περιορισμοί και μια καθημερινότητα που αλλάζει ριζικά.
Σύμφωνα με τα στοιχεία του ΠΟΥ, παγκοσμίως καταγράφηκαν πάνω από 770 εκατομμύρια κρούσματα και περισσότεροι από 7 εκατομμύρια θάνατοι, αριθμοί που θεωρούνται συντηρητικοί. Την ίδια στιγμή, δισεκατομμύρια δόσεις εμβολίων χορηγήθηκαν σε χρόνο-ρεκόρ, σε μία από τις μεγαλύτερες εκστρατείες δημόσιας υγείας στην ιστορία.
Πέρα από τους αριθμούς, η πανδημία άφησε βαθύ κοινωνικό αποτύπωμα: πίεση στα συστήματα υγείας, οικονομική ύφεση, ψυχική κόπωση, αλλά και μια νέα παγκόσμια συνειδητοποίηση για το πόσο ευάλωτες είναι οι σύγχρονες κοινωνίες απέναντι σε μια υγειονομική απειλή.
Πέντε χρόνια μετά, εκείνη η «άγνωστη πνευμονία» της Γουχάν παραμένει το σημείο μηδέν μιας κρίσης που καθόρισε μια ολόκληρη εποχή.
