Σαν σήμερα 3 Φεβρουαρίου 1830: Η ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου

Με τα Πρωτόκολλα του Λονδίνου, Αγγλία, Γαλλία και Ρωσία διακηρύσσουν την πολιτική ανεξαρτησία της Ελλάδας και καθορίζουν τα όρια και το καθεστώς του νέου κράτους

Spetses flag 1821 — Σαν σήμερα 3 Φεβρουαρίου 1830: Η ίδρυση του ανεξάρτητου ελληνικού κράτους με το Πρωτόκολλο του Λονδίνου

Στις 3 Φεβρουαρίου 1830, υπογράφονται στο Λονδίνο τα Πρωτόκολλα που σηματοδοτούν την ίδρυση του νεοελληνικού κράτους. Οι πληρεξούσιοι των τριών Μεγάλων Δυνάμεων – Αγγλίας, Γαλλίας και Ρωσίας – συμφώνησαν στη δημιουργία ενός ανεξάρτητου ελληνικού κράτους, καθορίζοντας σαφώς τα όριά του: προς Δυσμάς ορίζεται ο Αχελώος ποταμός και προς Βορρά το όρος Οίτη. Το καθεστώς του νέου κράτους θα ήταν κληρονομική μοναρχία, ενώ το Στέμμα προτάθηκε αρχικά στον πρίγκιπα Λεοπόλδο του Σαξ-Κόμπουργκ, ο οποίος όμως αρνήθηκε να αναλάβει τον ελληνικό θρόνο.

Τα Πρωτόκολλα προβλέπουν επίσης την ελευθερία άσκησης της Καθολικής θρησκείας και εξασφαλίζουν την αρχιερατική εξουσία των Καθολικών στις υπάρχουσες Αρχιεπισκοπές και Επισκοπές. Η διεθνής αναγνώριση της Ελλάδας ως ανεξάρτητου κράτους σημαίνει ότι η χώρα αποκτά πλήρη πολιτική, διοικητική και εμπορική κυριαρχία.

Η ίδρυση του νέου κράτους ήταν αποτέλεσμα μακράς διπλωματικής και στρατιωτικής διαδικασίας. Αρχικά, οι Μεγάλες Δυνάμεις πρότειναν την ίδρυση αυτόνομου ελληνικού κράτους, ενώ η Οθωμανική Αυτοκρατορία αρνιόταν οποιαδήποτε μορφή ανεξαρτησίας. Η ναυμαχία του Ναβαρίνου το 1827, καθώς και οι προηγούμενες συμφωνίες, όπως το Πρωτόκολλο της Πετρούπολης (1826) και το πρωτόκολλο του Μαρτίου 1829, οδήγησαν σταδιακά στη διάσκεψη του Λονδίνου και στην οριστική αναγνώριση της ανεξαρτησίας της Ελλάδας.

Η διπλωματική παρέμβαση του Κυβερνήτη Ιωάννη Καποδίστρια υπήρξε καθοριστική, καθώς πίεζε τις Μεγάλες Δυνάμεις να αποδεχθούν την πολιτική ανεξαρτησία της χώρας, παρά τις αρχικές τους επιφυλάξεις και την αντίθεση της Υψηλής Πύλης. Με την υπογραφή των Πρωτοκόλλων, η Ελλάδα καθίσταται επίσημα ανεξάρτητο κράτος, με σύνορα νότια της γραμμής Αχελώου–Σπερχειού, πλήρη κυριαρχία και δικαιώματα. Παράλληλα, διασφαλίζεται και η θέση των θρησκευτικών μειονοτήτων, σηματοδοτώντας την πρώτη επίσημη μειονοτική δέσμευση του νεοσύστατου κράτους.