
Η σχεδόν πλήρης σκελετική δομή της Alnashetri φωτίζει τη βιοποικιλότητα της «εποχής των νότιων γιγάντων»
Ένα εξαιρετικά καλοδιατηρημένο απολίθωμα ενός από τους μικρότερους γνωστούς δεινόσαυρους παγκοσμίως έφερε στο φως διεθνής ερευνητική ομάδα στην Παταγονία της Αργεντινής. Πρόκειται για τον Alnashetri cerropoliciensis, έναν μικρόσωμο σαρκοφάγο δεινόσαυρο που έζησε πριν από περίπου 95 εκατομμύρια χρόνια, κατά την Κρητιδική Περίοδο.
Την εποχή εκείνη, στην ίδια περιοχή περιπλανιόνταν γιγάντιοι δεινόσαυροι όπως ο τρομερός θηρευτής Giganotosaurus, που έφτανε τους οκτώ τόνους, και ο τεράστιος φυτοφάγος Argentinosaurus, ο οποίος ενδέχεται να ζύγιζε έως και 70 τόνους. Ωστόσο, η νέα ανακάλυψη αποδεικνύει ότι η προϊστορική αυτή «γη των γιγάντων» φιλοξενούσε και πολύ μικρότερα είδη.
Ο σκελετός της Alnashetri, που βρέθηκε σε ψαμμιτικά στρώματα στην περιοχή La Buitrera, στην επαρχία Río Negro Province, είναι σχεδόν πλήρης και διατηρείται με τα οστά στη φυσική τους θέση, όπως ήταν εν ζωή. Το ζώο είχε περίπου το μέγεθος ενός κορακιού, ζύγιζε γύρω στα 700 γραμμάρια – λιγότερο από μια κότα – και έφτανε συνολικά τα 70 εκατοστά σε μήκος, με το μεγαλύτερο μέρος να αποτελείται από την ουρά.
Επικεφαλής της μελέτης, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature, είναι ο παλαιοντολόγος Peter Makovicky από το Πανεπιστήμιο της Μινεσότα. Όπως δήλωσε, η Alnashetri «δεν θα έφτανε καν στο ύψος του γονάτου ενός μέσου ενήλικα ανθρώπου».
Οι ερευνητές εκτιμούν ότι επρόκειτο για θηλυκό άτομο, περίπου τεσσάρων ετών, σχεδόν πλήρως ανεπτυγμένο, που ζούσε σε ερημικό περιβάλλον. Μετά τον θάνατό του, το σώμα του καλύφθηκε γρήγορα από αμμόλοφο, γεγονός που εξηγεί την εντυπωσιακή διατήρηση του εύθραυστου σκελετού και επέτρεψε ακόμη και ιστολογική ανάλυση μικροσκοπικών δομών των οστών.
Η Alnashetri ανήκει στους αλβαρεζσαυρίδες, μια ιδιαίτερη ομάδα μικρόσωμων θηροπόδων με κοντά αλλά ισχυρά μπροστινά άκρα, μακριά και λεπτά πίσω πόδια και ελαφρύ κρανίο. Παρότι εμφάνιζαν ορισμένα χαρακτηριστικά που θυμίζουν πτηνά, ήταν μόνο μακρινά συγγενείς τους. Οι επιστήμονες θεωρούν πιθανό ότι το συγκεκριμένο είδος έφερε φτερά, όπως άλλα μέλη της ίδιας οικογένειας.
Σύμφωνα με τον Αργεντινό παλαιοντολόγο Sebastián Apesteguía, συν-συγγραφέα της μελέτης, η Alnashetri διέθετε πολυάριθμα και αιχμηρά δόντια, παρόμοια με εκείνα ενός μικρού Velociraptor, γεγονός που δείχνει ότι κυνηγούσε μικρά ζώα όπως σαύρες, φίδια, θηλαστικά και ασπόνδυλα. Σε αντίθεση με μεταγενέστερους συγγενείς της που είχαν προσαρμοστεί σε εντομοφάγα διατροφή, η Alnashetri δεν φαίνεται να είχε τέτοια εξειδίκευση, στοιχείο που υποδηλώνει ότι η σμίκρυνση του μεγέθους εξελίχθηκε περισσότερες από μία φορές στην ομάδα αυτή.
Η περιοχή της Παταγονίας θεωρείται ένα από τα σημαντικότερα σημεία παγκοσμίως για την ανακάλυψη απολιθωμάτων δεινοσαύρων. Η τοποθεσία La Buitrera έχει αποδώσει και άλλα σημαντικά ευρήματα μικρών σπονδυλωτών, ενισχύοντας την εικόνα ενός ιδιαίτερα πλούσιου και ποικιλόμορφου οικοσυστήματος.
Όπως επισημαίνουν οι ερευνητές, η εποχή που συχνά αποκαλείται «εποχή των νότιων γιγάντων» δεν χαρακτηριζόταν μόνο από τεράστια προϊστορικά θηρία, αλλά και από αξιοσημείωτη βιοποικιλότητα μικρών και μεσαίων ειδών. Η Alnashetri έρχεται να συμπληρώσει αυτή την εικόνα, υπενθυμίζοντας ότι οι προϊστορικοί κόσμοι δεν ανήκαν αποκλειστικά στους γίγαντες, αλλά σε ένα σύνθετο και πολυσχιδές οικοσύστημα.






