Μια ομάδα καλλιτεχνών, επιμελητών και εργαζομένων στη Μπιενάλε της Βενετίας απέστειλε επιστολή στη διοργάνωση ζητώντας τον αποκλεισμό του Ισραήλ από τη φετινή έκθεση. Στην επιστολή, περιεχόμενο της οποίας παραθέτει το Middle East Eye, η συμμαχία Art Not Genocide Alliance (ANGA) αναφέρει ότι στέκεται «σε μια συλλογική άρνηση να επιτρέψει την προβολή του ισραηλινού κράτους την ώρα που διαπράττει γενοκτονία». Το κείμενο φέρει τις υπογραφές 178 συμμετεχόντων από περίπου 25 χώρες που εκπροσωπούνται στη Μπιενάλε 2026 και τονίζει ότι «η συνενοχή της Μπιενάλε της Βενετίας στην απόπειρα καταστροφής της παλαιστινιακής ζωής πρέπει να τερματιστεί».
Η επιστολή επισημαίνει ότι «κανένας καλλιτέχνης ή εργαζόμενος στον πολιτισμό δεν θα πρέπει να καλείται να μοιραστεί τον χώρο με αυτό το γενοκτονικό κράτος. Όσο το Ισραήλ υφίσταται μέσω γενοκτονίας, εθνοκάθαρσης και απαρτχάιντ, δεν πρέπει να εκπροσωπείται στη Μπιενάλε Βενετίας». Μεταξύ των υπογραφόντων είναι ο Χιλιανός καλλιτέχνης Αλφρέντο Τζάαρ, η Μαροκινή Ίτο Μπαράντα και η Αμερικανίδα δημιουργός Κολίν Σμιθ.
Η Μπιενάλε της Βενετίας, μία από τις παλαιότερες και σημαντικότερες εκθέσεις σύγχρονης τέχνης στον κόσμο, φιλοξενεί 29 εθνικά περίπτερα στους Κήπους της Βενετίας, στα οποία καλλιτέχνες που επιλέγονται από τα κράτη τους εκθέτουν το έργο τους. Το περίπτερο του Ισραήλ λειτουργεί στην έκθεση από το 195, ωστόσο η ANGA σημειώνει ότι φέτος η ισραηλινή συμμετοχή δεν θα παρουσιαστεί στο εθνικό περίπτερο, αλλά σε προσωρινό χώρο στο Arsenale της Βενετίας. Η οργάνωση χαρακτήρισε αυτήν την απόφαση «ρητή θεσμική στήριξη σε μια στιγμή κλιμακούμενης βίας».
Η συμμαχία υπογραμμίζει ότι η παρουσία του Ισραήλ δεν είναι ουδέτερη, καθώς «εντάσσεται σε μια συνεχιζόμενη πολιτιστική κανονικοποίηση ενός κράτους που διαπράττει γενοκτονία στη Γάζα και διατηρεί καθεστώς κατοχής, απαρτχάιντ και εκτοπισμού στη Δυτική Όχθη». Το αίτημά τους αφορά την κρατική εκπροσώπηση και όχι τα άτομα, ενώ η επιστολή αναφέρεται στους Παλαιστίνιους καλλιτέχνες που έχουν χάσει τη ζωή τους, όπως ο Ντοργκάμ Καρέκα, η Χέμπα Ζαγκούτ και ο Φρανς αλ-Σαλμί, σε επιθέσεις που παραβίασαν εκεχειρίες ή σε βομβαρδισμούς.
Η ANGA καταγγέλλει ότι η άρνηση της Μπιενάλε να αποκλείσει το Ισραήλ «συμβάλλει στην αναπαραγωγή μιας αφήγησης που το παρουσιάζει πρωτίστως ως θύμα, αποκρύπτοντας τη δομική βία πάνω στην οποία έχει οικοδομηθεί». Η ιστορική έκθεση της Βενετίας, η οποία διοργανώνεται από το 1895 και περιλαμβάνει τμήματα όπως τη Μπιενάλε Αρχιτεκτονικής και το Διεθνές Φεστιβάλ Κινηματογράφου, έχει φιλοξενήσει μερικές από τις πιο σημαντικές στιγμές της σύγχρονης τέχνης, ενώ οι χώροι της εκτείνονται σε διάφορα σημεία της πόλης όπως το Λίντο, το Arsenale και οι Κήποι.
Η κίνηση της ANGA αναδεικνύει την ένταση μεταξύ τέχνης και πολιτικής, τονίζοντας ότι η Μπιενάλε δεν μπορεί να θεωρηθεί ουδέτερη σε περιόδους ένοπλης βίας και γενοκτονίας, ενώ επαναφέρει στο προσκήνιο το διαχρονικό ερώτημα για το ρόλο των μεγάλων διεθνών εκθέσεων στην πολιτική και πολιτιστική κανονικοποίηση κρατών.
(Φωτο: Από τη Μπιενάλε της Βενετίας του 2019)
About The Author
