
Στη Δεύτερη Μάχη του Υπρ, το χλώριο μετατρέπει τα χαρακώματα σε θανάσιμη παγίδα και εγκαινιάζει μια νέα, σκοτεινή εποχή στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο
Σαν σήμερα, στις 22 Απριλίου 1915, κατά τη διάρκεια της Δεύτερης Μάχης του Υπρ στο Βέλγιο, σημειώνεται η πρώτη μεγάλης κλίμακας χρήση χημικών όπλων στην ιστορία του πολέμου. Γερμανικές δυνάμεις απελευθερώνουν περίπου 150–170 τόνους αερίου χλωρίου από κυλίνδρους, δημιουργώντας ένα κιτρινοπράσινο νέφος που κινείται με τον άνεμο προς τις θέσεις των Συμμάχων.
Το αποτέλεσμα είναι καταστροφικό. Το αέριο, βαρύτερο από τον αέρα, εισχωρεί στα χαρακώματα προκαλώντας ασφυξία, εγκαύματα στους πνεύμονες και πανικό. Χιλιάδες στρατιώτες –κυρίως Γάλλοι και Αλγερινοί– χάνουν τη ζωή τους, ενώ η αμυντική γραμμή καταρρέει σε μήκος αρκετών χιλιομέτρων.

Η επίθεση οργανώνεται υπό την επίβλεψη του Γερμανού χημικού Φριτς Χάμπερ, ο οποίος θεωρούσε ότι η χρήση αερίων θα μπορούσε να σπάσει το αδιέξοδο του πολέμου χαρακωμάτων. Παρά την αρχική επιτυχία, η Γερμανία δεν καταφέρνει να εκμεταλλευτεί το ρήγμα στο μέτωπο.
Απροετοίμαστοι απέναντι στη νέα απειλή, οι στρατιώτες των Συμμάχων καταφεύγουν σε αυτοσχέδιες λύσεις, όπως βρεγμένα πανιά –ακόμη και εμποτισμένα με ούρα– για να περιορίσουν την εισπνοή του αερίου. Σύντομα, η ανάγκη προστασίας οδηγεί στην ανάπτυξη των πρώτων αντιασφυξιογόνων μασκών.

Η επίθεση στο Υπρ σηματοδοτεί την έναρξη του χημικού πολέμου στον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο. Στα επόμενα χρόνια, και οι δύο πλευρές κλιμακώνουν τη χρήση δηλητηριωδών ουσιών, όπως το φωσγένιο και το αέριο μουστάρδας. Παρότι τα χημικά όπλα προκάλεσαν σχετικά μικρό ποσοστό των συνολικών θανάτων, η ψυχολογική τους επίδραση και η φρίκη που προκαλούσαν τα κατέστησαν σύμβολο της βαρβαρότητας του σύγχρονου πολέμου.
Η 22α Απριλίου 1915 καταγράφεται έτσι ως η ημέρα που ο πόλεμος πέρασε σε μια νέα, απάνθρωπη διάσταση, ανοίγοντας τον δρόμο για τη συστηματική χρήση όπλων μαζικής καταστροφής στον 20ό αιώνα.
(Πηγή: Βικιπαιδεία – Κεντρική φωτο: Αγγλική βόμβα αερίου)


