Σαν σήμερα, στις 24 Απριλίου 1821, πεθαίνει ο Αθανάσιος Διάκος, μία από τις εμβληματικότερες μορφές της Ελληνικής Επανάστασης, ο οποίος εκτελέστηκε με ανασκολοπισμό από τις οθωμανικές δυνάμεις στη Λαμία.
Ο Διάκος υπήρξε από τους πρωτεργάτες του ξεσηκωμού στη Στερεά Ελλάδα και διακρίθηκε ιδιαίτερα στη μάχη της Αλαμάνας, όπου, παρά την αριθμητική υπεροχή των αντιπάλων, αρνήθηκε να υποχωρήσει, επιλέγοντας να πολεμήσει μέχρι τέλους. Η στάση του τον κατέστησε σύμβολο αυτοθυσίας και αντίστασης.
Γεννημένος –κατά επικρατέστερη εκδοχή– το 1788 στην Άνω Μουσουνίτσα Φωκίδας (σημερινός οικισμός που φέρει το όνομά του), ή σύμφωνα με άλλες πηγές στην Αρτοτίνα, ονομαζόταν αρχικά Αθανάσιος Γραμματικός. Σε νεαρή ηλικία οδηγήθηκε στο μοναστήρι του Αγίου Ιωάννη Προδρόμου, όπου εκάρη μοναχός και αργότερα χειροτονήθηκε διάκονος, απ’ όπου προέκυψε και το προσωνύμιο «Διάκος». Η πορεία του άλλαξε ριζικά όταν εγκατέλειψε τη μοναχική ζωή και εντάχθηκε στα σώματα των κλεφτών και αρματολών, υπηρετώντας αρχικά ως πρωτοπαλίκαρο στο σώμα του οπλαρχηγού Γούλα Σκαλτσά. Από εκεί και έπειτα ανέπτυξε έντονη δράση κατά των Οθωμανών, συνεχίζοντας την οικογενειακή παράδοση της ένοπλης αντίστασης.
Η σύλληψή του μετά τη μάχη της Αλαμάνας και η άρνησή του να αλλαξοπιστήσει, παρά τα βασανιστήρια, οδήγησαν στον μαρτυρικό του θάνατο. Η θυσία του χαράχτηκε βαθιά στη συλλογική μνήμη και παραμένει έως σήμερα σημείο αναφοράς για τον αγώνα της ανεξαρτησίας.
