Η 19η Μαΐου αποτελεί μία από τις πιο φορτισμένες ημερομηνίες στην ιστορία του Ελληνισμού, καθώς έχει καθιερωθεί ως ημέρα μνήμης της Γενοκτονίας των Ποντίων, τιμώντας τη μνήμη εκατοντάδων χιλιάδων θυμάτων του Ποντιακού Ελληνισμού.
Η συγκεκριμένη ημερομηνία συνδέεται με την άφιξη του Μουσταφά Κεμάλ στη Σαμψούντα το 1919, γεγονός που σηματοδότησε την έναρξη του δεύτερου και πιο βίαιου κύματος διώξεων κατά των Ποντίων.
Η μαρτυρία που συγκλονίζει
Μέσα από το Αρχείο της ΕΡΤ και την εκπομπή «Μνήμη μου σε λένε Πόντο», ο Πάνος Ηλιάδης μεταφέρει τη δραματική ιστορία της οικογένειάς του από τους εκτοπισμούς του 1916.
Όπως αφηγείται, στις 15 Νοεμβρίου 1916 ξεκίνησε η μεγάλη δοκιμασία, όταν ο πατέρας του μαζί με τους γονείς και τις αδελφές του εξορίστηκαν προς το εσωτερικό της Μικράς Ασίας, μέσα σε ακραίες συνθήκες χειμώνα, πείνας και εξαθλίωσης.
«Ο σκοπός ήταν η εξόντωσή τους στην εξορία. Ο λεγόμενος λευκός θάνατος», αναφέρει χαρακτηριστικά.
Ο «λευκός θάνατος»
Η οικογένεια οδηγήθηκε σε χωριό κοντά στην ενδοχώρα της Κερασούντας, όπου ξέσπασε επιδημία εξανθηματικού τύφου.
Εξαντλημένοι από τις κακουχίες, την πείνα και τις άθλιες συνθήκες υγιεινής, οι άνθρωποι πέθαιναν μαζικά.
«Πέθαιναν σωρηδόν, σαν τα κοτόπουλα», θυμάται συγκλονισμένος ο αφηγητής.
Ακόμη και οι χωροφύλακες που συνόδευαν τους εξόριστους εγκατέλειψαν την περιοχή, φοβούμενοι την εξάπλωση της ασθένειας.
Μέσα σε αυτή την τραγωδία χάθηκαν ο παππούς του αφηγητή και η 17χρονη αδελφή του πατέρα του, Παρασκευή.
Η μνήμη που παραμένει ζωντανή
Η τελευταία ανάμνηση από τον παππού του αποτυπώνει το μέγεθος της καταστροφής:
«Οι μπαξέδες και τα πλούτη… χάθηκαν όλα».
Η προσωπική αυτή μαρτυρία φωτίζει το ανθρώπινο πρόσωπο της τραγωδίας και υπενθυμίζει τη βαθιά πληγή που άφησαν οι διωγμοί στον Ποντιακό Ελληνισμό.
Η 19η Μαΐου παραμένει μέχρι σήμερα ημέρα ιστορικής μνήμης, τιμής και περισυλλογής, ώστε οι ιστορίες των ανθρώπων που ξεριζώθηκαν να μη σβήσουν ποτέ.
About The Author
