Ο νεαρός Μακεδόνας στρατηλάτης συγκρούεται για πρώτη φορά με την Περσική Αυτοκρατορία, εγκαινιάζοντας την εκστρατεία που θα αλλάξει την ιστορία του αρχαίου κόσμου
Στις 22 Μαΐου 334 π.Χ. διεξάγεται η μάχη του Γρανικού, η πρώτη μεγάλη νίκη του Μέγα Αλέξανδρου εναντίον της Περσικής Αυτοκρατορίας, η οποία και εδραίωσε τη φήμη του ως ικανού και αποφασιστικού στρατηλάτη στην αρχή της εκστρατείας του στην Ασία. Η σύγκρουση έλαβε χώρα κοντά στον ποταμό Γρανικό (σημερινό Μπιγκάτσαϊ), στη βορειοδυτική Μικρά Ασία, σε περιοχή πλησίον της Τροίας. Απέναντι στον μακεδονικό στρατό βρίσκονταν οι περσικές δυνάμεις υπό τους σατράπες Μιθριδάτη και Σπιθριδάτη, οι οποίοι είχαν παραταχθεί στην όχθη του ποταμού με ισχυρό ιππικό και πεζικό, καθώς και ελληνικό μισθοφορικό σώμα υπό τον Μέμνονα τον Ρόδιο. Ο Αλέξανδρος διέθετε περίπου 30.000 πεζούς και 5.000 ιππείς, έχοντας ήδη μεταφέρει τον στρατό του μέσω του Ελλησπόντου στη Μικρά Ασία, με υποστήριξη στόλου και έμπειρων στρατηγών όπως ο Παρμενίων, ο Κρατερός, ο Κλείτος και ο Ηφαιστίων.
Πριν τη μάχη, ο Μακεδόνας βασιλιάς προχώρησε σε συμβολικές τελετουργίες σε ιερούς τόπους της Τρωάδας, στο Ίλιον και στην περιοχή της Ελεούντας, ενισχύοντας το ιδεολογικό και πολιτικό πλαίσιο της εκστρατείας του. Στη συνέχεια, πληροφορούμενος την παράταξη των Περσών στον Γρανικό, αποφάσισε άμεση επίθεση, παρά τις δυσκολίες του εδάφους και τη δυνατή θέση του αντιπάλου. Η μάχη κρίθηκε με την αιφνιδιαστική διάβαση του ποταμού και την επιθετική δράση της μακεδονικής ιπποδύναμης, με τον Αλέξανδρο να ηγείται προσωπικά της δεξιάς πτέρυγας. Σε κρίσιμη στιγμή της σύγκρουσης, σώθηκε από τον Κλείτο τον Μαύρο, ο οποίος απέτρεψε θανάσιμο πλήγμα από τον Σπιθριδάτη. Η περσική παράταξη κατέρρευσε, με αποτέλεσμα τη γενική υποχώρηση των δυνάμεων και την αιχμαλωσία χιλιάδων Ελλήνων μισθοφόρων που πολεμούσαν στο πλευρό των Περσών.
Οι απώλειες των Περσών υπήρξαν ιδιαίτερα βαριές, ενώ οι μακεδονικές δυνάμεις κατέγραψαν συγκριτικά περιορισμένες απώλειες. Μετά τη νίκη, ο Αλέξανδρος διέταξε την ταφή των νεκρών του και απέστειλε αφιερώματα στην Ελλάδα, μεταξύ των οποίων και περσικές ασπίδες στον Παρθενώνα, ως σύμβολο της νίκης των Ελλήνων της εκστρατείας.
Η μάχη του Γρανικού σηματοδότησε την έναρξη μιας αλυσίδας επιτυχιών που οδήγησαν στη σταδιακή κατάρρευση της περσικής ισχύος στη Μικρά Ασία και στην εδραίωση της μακεδονικής παρουσίας στην Ανατολή.
(Πίνακας: Το πέρασμα του Γρανικού, του Σαρλ Λε Μπρεν)
