Η 14η Ιουνίου έχει καθιερωθεί ως Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη, με πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας, του Ερυθρού Σταυρού και της Ερυθράς Ημισελήνου, της Παγκόσμιας Ομοσπονδίας Εθελοντών Αιμοδοτών και του Διεθνούς Οργανισμού Μετάγγισης Αίματος. Η ημέρα είναι αφιερωμένη στους εκατομμύρια εθελοντές αιμοδότες σε όλο τον κόσμο, οι οποίοι με την προσφορά τους συμβάλλουν καθημερινά στη διάσωση ανθρώπινων ζωών και στη στήριξη των συστημάτων υγείας.
Η επιλογή της συγκεκριμένης ημερομηνίας δεν είναι τυχαία, καθώς συμπίπτει με την ημερομηνία γέννησης του Αυστριακού ιατρού Καρλ Λαντστάινερ, του επιστήμονα που ανακάλυψε τις ομάδες αίματος και τον παράγοντα Rhesus, προσφέροντας ένα από τα σημαντικότερα επιτεύγματα στην ιστορία της ιατρικής. Για την προσφορά του τιμήθηκε με το Βραβείο Νόμπελ Ιατρικής το 1930.
Η Παγκόσμια Ημέρα Εθελοντή Αιμοδότη αποτελεί ευκαιρία όχι μόνο για να τιμηθεί ο ανώνυμος αιμοδότης και ο αλτρουισμός που επιδεικνύει προς τον πάσχοντα συνάνθρωπο, αλλά και για να ενισχυθεί η ενημέρωση γύρω από την αξία της αιμοδοσίας. Οι διεθνείς οργανισμοί που στηρίζουν τον θεσμό επιδιώκουν να προσελκύσουν νέους εθελοντές αιμοδότες, να ενθαρρύνουν τη μετατροπή της αιμοδοσίας σε μια τακτική συνήθεια κοινωνικής προσφοράς και να μεταδώσουν στη νέα γενιά το μήνυμα της μη αμειβόμενης εθελοντικής αιμοδοσίας.
Παρά την αυξημένη ευαισθητοποίηση των πολιτών, η επάρκεια αίματος εξακολουθεί να αποτελεί ζητούμενο. Για να καλυφθούν οι ανάγκες μιας χώρας απαιτούνται περίπου 60.000 μονάδες αίματος ανά ένα εκατομμύριο κατοίκους. Στην Ελλάδα, με πληθυσμό περίπου δέκα εκατομμυρίων κατοίκων, οι ετήσιες ανάγκες υπολογίζονται σε τουλάχιστον 600.000 μονάδες αίματος, ενώ σύμφωνα με στοιχεία του χώρου σημαντικό ποσοστό εξακολουθεί να μην καλύπτεται από τακτικούς εθελοντές αιμοδότες. Ιδιαίτερα μεγάλες είναι οι ανάγκες για τους πάσχοντες από Μεσογειακή Αναιμία, οι οποίοι χρειάζονται συχνές μεταγγίσεις για να διατηρήσουν την ποιότητα της ζωής τους.
Η αιμοδοσία παραμένει μια από τις σημαντικότερες πράξεις κοινωνικής αλληλεγγύης. Το αίμα δεν μπορεί να παραχθεί τεχνητά ούτε να αντικατασταθεί από κάποιο άλλο σκεύασμα, γεγονός που καθιστά τον εθελοντή αιμοδότη αναντικατάστατο κρίκο στην αλυσίδα της περίθαλψης. Με μία μόνο αιμοδοσία μπορούν να ωφεληθούν έως και τρεις ασθενείς, ενώ ο ίδιος ο δότης αποκτά την ικανοποίηση της προσφοράς και συμμετέχει ενεργά σε μια από τις πιο σημαντικές μορφές εθελοντισμού.
Με αφορμή τη σημερινή ημέρα, διάφοροι κοινωνικοί και συνδικαλιστικοί φορείς επισημαίνουν ότι, παρά τη διάθεση προσφοράς που εκδηλώνεται από την κοινωνία, η επάρκεια αίματος στη χώρα παραμένει προβληματική. Αποδίδουν την κατάσταση στην έλλειψη οργανωμένου κρατικού σχεδιασμού, στην υποστελέχωση των υπηρεσιών αιμοδοσίας και στις ελλείψεις υποδομών που δυσκολεύουν την κάλυψη τόσο των τακτικών όσο και των έκτακτων αναγκών. Παράλληλα, εκφράζουν επιφυλάξεις απέναντι σε κυβερνητικές πρωτοβουλίες που δίνουν έμφαση στην ψηφιακή διασύνδεση των αιμοδοσιών, υποστηρίζοντας ότι τέτοιες παρεμβάσεις δεν αρκούν από μόνες τους για να αντιμετωπίσουν τα ουσιαστικά προβλήματα λειτουργίας των υπηρεσιών.
Στο ίδιο πλαίσιο, διατυπώνεται κριτική και προς τις ευρωπαϊκές πολιτικές στον τομέα της φαρμακοβιομηχανίας και της επεξεργασίας πλάσματος, οι οποίες, σύμφωνα με αυτές τις απόψεις, προσανατολίζονται περισσότερο στην εμπορική αξιοποίηση παρά στην πλήρη κάλυψη των κοινωνικών αναγκών. Αντίθετα, υπογραμμίζεται ότι η εθελοντική αιμοδοσία πρέπει να αντιμετωπίζεται αποκλειστικά ως πράξη κοινωνικής αλληλεγγύης προς όλους τους ανθρώπους, ανεξάρτητα από την καταγωγή, τη θρησκεία ή οποιοδήποτε άλλο χαρακτηριστικό τους.
Η αιμοδοσία πραγματοποιείται σε όλα τα νοσοκομεία του Εθνικού Συστήματος Υγείας που διαθέτουν τμήμα αιμοδοσίας, καθώς και μέσω κινητών μονάδων που οργανώνουν αιμοληψίες σε χώρους εργασίας, εκπαιδευτικά ιδρύματα και τοπικές κοινότητες. Οι υποψήφιοι αιμοδότες θα πρέπει να είναι υγιείς, να έχουν ξεκουραστεί επαρκώς, να έχουν λάβει ελαφρύ γεύμα πριν από την αιμοδοσία και να μην έχουν καταναλώσει αλκοόλ το προηγούμενο εικοσιτετράωρο. Μετά την ολοκλήρωση της διαδικασίας συνιστάται αποφυγή έντονης σωματικής δραστηριότητας και κατανάλωσης αλκοόλ για το υπόλοιπο της ημέρας.
Σε μια εποχή όπου συχνά κυριαρχούν ο ατομισμός και ο ανταγωνισμός, η εθελοντική αιμοδοσία εξακολουθεί να αποτελεί μια από τις πιο αυθεντικές εκφράσεις κοινωνικής προσφοράς. Το μήνυμα της Παγκόσμιας Ημέρας Εθελοντή Αιμοδότη παραμένει διαχρονικό: λίγα λεπτά από τον χρόνο ενός ανθρώπου μπορούν να μετατραπούν σε δώρο ζωής για κάποιον άλλο που το έχει ανάγκη.
About The Author
