Η 15η Ιουλίου 1974 αποτελεί μία από τις πιο σκοτεινές ημερομηνίες στην ιστορία της Κύπρου και του Ελληνισμού. Εκείνο το πρωινό, η ελληνική στρατιωτική χούντα εκδήλωσε πραξικόπημα με στόχο την ανατροπή του Προέδρου της Κυπριακής Δημοκρατίας, Αρχιεπισκόπου Μακαρίου Γ΄. Πέντε ημέρες αργότερα ακολούθησε η τουρκική εισβολή, σημαδεύοντας ανεξίτηλα το νησί.
Λίγο μετά τις 08:20 το πρωί, μονάδες της Εθνικής Φρουράς, με την υποστήριξη Ελλήνων αξιωματικών και μελών της ΕΟΚΑ Β΄, εξαπέλυσαν επίθεση εναντίον του Προεδρικού Μεγάρου στη Λευκωσία. Παράλληλα, καταλήφθηκαν στρατηγικοί στόχοι, όπως η Αρχιεπισκοπή, το Αρχηγείο της Αστυνομίας, το Ραδιοφωνικό Ίδρυμα Κύπρου και το αεροδρόμιο της Λευκωσίας.
Το Προεδρικό Μέγαρο βομβαρδίστηκε και τυλίχθηκε στις φλόγες, όμως ο Μακάριος κατάφερε να διαφύγει από το πίσω μέρος του κτιρίου. Μέσω της Πάφου και των βρετανικών βάσεων εγκατέλειψε την Κύπρο, ενώ το καθεστώς είχε ήδη ανακοινώσει ψευδώς από το ραδιόφωνο ότι ήταν νεκρός.
Μετά την επικράτηση του πραξικοπήματος, οι πραξικοπηματίες τοποθέτησαν στην προεδρία τον Νίκο Σαμψών, ενώ οι συγκρούσεις άφησαν πίσω τους περίπου 100 νεκρούς, σύμφωνα με τις επίσημες ιστορικές καταγραφές της Κυπριακής Δημοκρατίας.
Η ανατροπή του Μακαρίου ήταν η κορύφωση της σύγκρουσής του με τη δικτατορία των Αθηνών. Λίγες ημέρες πριν από το πραξικόπημα είχε ζητήσει την αποχώρηση των Ελλήνων αξιωματικών από την Εθνική Φρουρά, καταγγέλλοντας τη στήριξη της χούντας προς την ΕΟΚΑ Β΄.
Στις 19 Ιουλίου 1974, ο Μακάριος μίλησε στο Συμβούλιο Ασφαλείας του ΟΗΕ, χαρακτηρίζοντας τα γεγονότα εισβολή της ελληνικής χούντας στην Κύπρο και προειδοποιώντας ότι η κρίση απειλούσε ολόκληρο τον κυπριακό λαό.
Μόλις μία ημέρα αργότερα, στις 20 Ιουλίου 1974, η Τουρκία εξαπέλυσε στρατιωτική εισβολή, επικαλούμενη τη Συνθήκη Εγγυήσεως. Παρά τις εκκλήσεις του ΟΗΕ για άμεση κατάπαυση του πυρός και σεβασμό της κυριαρχίας της Κυπριακής Δημοκρατίας, οι στρατιωτικές επιχειρήσεις συνεχίστηκαν.
Το πραξικόπημα κατέρρευσε στις 23 Ιουλίου, συμπαρασύροντας και τη δικτατορία στην Ελλάδα. Ωστόσο, οι συνέπειες είχαν ήδη διαμορφώσει μια νέα πραγματικότητα: η κατοχή περίπου του 37% της Κύπρου, ο εκτοπισμός εκατοντάδων χιλιάδων ανθρώπων, οι αγνοούμενοι και η διαίρεση του νησιού, που εξακολουθεί να υφίσταται μέχρι σήμερα.
About The Author
