Στις 22 Ιουλίου 1987 η Ελλάδα βρισκόταν αντιμέτωπη με τον πιο θανατηφόρο καύσωνα της σύγχρονης ιστορίας της. Εκείνη την ημέρα καταγράφηκαν τα πρώτα θύματα ενός ακραίου φαινομένου που θα διαρκούσε μέχρι το τέλος του μήνα και θα εξελισσόταν σε εθνική τραγωδία.
Ο συνδυασμός πολύ υψηλών θερμοκρασιών, αυξημένης υγρασίας, άπνοιας και ατμοσφαιρικής ρύπανσης δημιούργησε αποπνικτικές συνθήκες, ιδιαίτερα στην Αθήνα. Η θερμοκρασία παρέμεινε για ημέρες κοντά ή πάνω από τους 40 βαθμούς Κελσίου, χωρίς να υποχωρεί σημαντικά ούτε κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Οκτώ ημέρες μέσα σε ένα «καμίνι»
Στο κέντρο της Αθήνας, το Εθνικό Αστεροσκοπείο κατέγραψε μέγιστη θερμοκρασία 41,9 βαθμών στις 23 Ιουλίου. Στη Νέα Φιλαδέλφεια, ο υδράργυρος έφτασε τους 43,6 βαθμούς στις 27 Ιουλίου, την υψηλότερη θερμοκρασία που σημειώθηκε εκείνες τις ημέρες στην περιοχή της πρωτεύουσας.
Η παρατεταμένη ζέστη συσσωρευόταν στα κτίρια και στους δρόμους, μετατρέποντας τις μεγάλες πόλεις σε θερμικές παγίδες. Τα πυρωμένα τσιμέντα, το νέφος και η έλλειψη ανέμου δεν επέτρεπαν στις θερμοκρασίες να υποχωρήσουν τις βραδινές ώρες.
Οι συνθήκες έγιναν ακόμη δυσκολότερες από τις διακοπές ρεύματος και νερού. Από τη διαστολή των μετάλλων παραμορφώθηκαν ακόμη και οι σιδηροδρομικές γραμμές, προκαλώντας προβλήματα στα δρομολόγια του ηλεκτρικού σιδηροδρόμου Αθήνας–Πειραιά.
Μια χώρα απροετοίμαστη
Το 1987 τα κλιματιστικά δεν ήταν διαδεδομένα στα ελληνικά σπίτια, ενώ ελλιπής ήταν και η ενημέρωση των πολιτών σχετικά με τους κινδύνους της θερμοπληξίας. Ιδιαίτερα ευάλωτοι αποδείχθηκαν οι ηλικιωμένοι, οι ασθενείς με καρδιοαναπνευστικά προβλήματα και όσοι ζούσαν μόνοι σε πυκνοδομημένες συνοικίες.
Τα νοσοκομεία γέμισαν από περιστατικά θερμοπληξίας, αφυδάτωσης και αναπνευστικών προβλημάτων. Οι νεκροθάλαμοι δεν επαρκούσαν, ενώ το σύστημα υγείας δυσκολευόταν να ανταποκριθεί στον συνεχώς αυξανόμενο αριθμό θυμάτων.
Ο τραγικός απολογισμός
Σύμφωνα με τον επίσημο απολογισμό, περίπου 1.300 άνθρωποι έχασαν τη ζωή τους, από τους οποίους οι 1.115 στην Αττική. Άλλες εκτιμήσεις, οι οποίες συνυπολογίζουν την αυξημένη θνησιμότητα της περιόδου, ανεβάζουν τον πραγματικό αριθμό των θυμάτων ακόμη υψηλότερα.
Ο καύσωνας του 1987 έχει χαρακτηριστεί μία από τις μεγαλύτερες τραγωδίες της Ελλάδας σε καιρό ειρήνης. Η ένταση και η διάρκειά του ανέδειξαν με δραματικό τρόπο τις επιπτώσεις που μπορεί να έχει η παρατεταμένη ζέστη στην ανθρώπινη υγεία, σύμφωνα με στοιχεία που παρουσιάζονται σε σχετική επιστημονική έκδοση του ΕΚΠΑ.
Η παρακαταθήκη του καύσωνα
Η τραγωδία άλλαξε σταδιακά τον τρόπο με τον οποίο η χώρα αντιμετωπίζει τις ακραίες θερμοκρασίες. Τα επόμενα χρόνια ενισχύθηκαν η ενημέρωση των πολιτών, τα προληπτικά μέτρα, η λειτουργία κλιματιζόμενων χώρων και η παρακολούθηση των ευάλωτων πληθυσμιακών ομάδων.
Ο καύσωνας του Ιουλίου του 1987 παραμένει μέχρι σήμερα σημείο αναφοράς για κάθε ακραίο θερμό επεισόδιο στην Ελλάδα και μια οδυνηρή υπενθύμιση ότι η παρατεταμένη ζέστη αποτελεί σοβαρό κίνδυνο για τη δημόσια υγεία.
About The Author
