Ένα σύνθετο οργανικό μόριο, γνωστό στη Γη από τα κόκκινα σμέουρα αλλά και τα προϊόντα τεχνητού μαυρίσματος, εντόπισαν για πρώτη φορά αστρονόμοι στο διαστρικό Διάστημα.
Πρόκειται για την ερυθρουλόζη, ένα φυσικό σάκχαρο με τέσσερα άτομα άνθρακα. Η ανακάλυψή της προσφέρει νέα στοιχεία για τον τρόπο με τον οποίο βασικές οργανικές ενώσεις μπορούν να σχηματίζονται πολύ πριν από τη δημιουργία πλανητών και, ενδεχομένως, να μεταφέρονται αργότερα σε κόσμους όπου υπάρχουν οι κατάλληλες συνθήκες για την εμφάνιση ζωής.
Η ανακάλυψη κοντά στο κέντρο του Γαλαξία
Η ερυθρουλόζη εντοπίστηκε στο μοριακό νέφος G+0.693−0.027, μία πλούσια δεξαμενή αερίων και διαστρικής σκόνης που βρίσκεται κοντά στο κέντρο του Γαλαξία μας, σε απόσταση περίπου 26.000 ετών φωτός από τη Γη.
Για την ανίχνευσή της, η διεθνής ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε τα ραδιοτηλεσκόπια Yebes των 40 μέτρων και IRAM των 30 μέτρων. Οι επιστήμονες αναζήτησαν το χαρακτηριστικό φασματικό «αποτύπωμα» του μορίου και εντόπισαν συνολικά 17 επιμέρους μεταπτώσεις που συμφωνούν με εκείνες της ερυθρουλόζης.
Η μελέτη, με επικεφαλής την αστροφυσικό Ιζασκούν Χιμένεθ-Σέρα του ισπανικού Κέντρου Αστροβιολογίας, δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Nature Astronomy. Σύμφωνα με τους ερευνητές, είναι η πρώτη φορά που ανιχνεύεται ένα «πραγματικό» σάκχαρο στο διαστρικό μέσο.
Πώς σχηματίζεται σε ένα παγωμένο περιβάλλον
Το εύρημα προκαλεί ιδιαίτερο ενδιαφέρον επειδή το μοριακό νέφος αποτελεί ένα εξαιρετικά ψυχρό περιβάλλον. Τα επιστημονικά μοντέλα δείχνουν ότι η ερυθρουλόζη μπορεί να δημιουργείται πάνω στην παγωμένη επιφάνεια μικροσκοπικών κόκκων διαστρικής σκόνης, σε θερμοκρασίες περίπου 20 έως 30 βαθμών πάνω από το απόλυτο μηδέν — κοντά στους −250 βαθμούς Κελσίου.
Η διαδικασία φαίνεται να ξεκινά από απλούστερες ενώσεις, όπως η γλυκολαλδεΰδη και η αιθυλενογλυκόλη. Μέσω μιας ακολουθίας χημικών αντιδράσεων και της δράσης ενεργών ριζών, τα μικρότερα αυτά μόρια μπορούν να συνδυαστούν και να σχηματίσουν την πιο σύνθετη ερυθρουλόζη.
Μάλιστα, οι παρατηρήσεις έδειξαν ότι το τετρανθρακικό σάκχαρο είναι τουλάχιστον οκτώ φορές πιο άφθονο από αντίστοιχα σάκχαρα με τρία άτομα άνθρακα, τα οποία δεν κατέστη δυνατό να ανιχνευθούν στο συγκεκριμένο νέφος.
Η σύνδεση με τα πρώτα βήματα της ζωής
Η ερυθρουλόζη δεν αποτελεί από μόνη της ένδειξη ζωής. Έχει, ωστόσο, ιδιαίτερη σημασία για την προβιοτική χημεία, επειδή σε περιβάλλον με νερό μπορεί να μετατραπεί σε άλλες μορφές σακχάρων.
Τα σάκχαρα διαδραματίζουν κεντρικό ρόλο στους ζωντανούς οργανισμούς, καθώς συμμετέχουν στον μεταβολισμό και αποτελούν βασικά τμήματα των νουκλεϊκών οξέων. Η ριβόζη, για παράδειγμα, είναι απαραίτητο συστατικό του RNA, το οποίο αρκετοί επιστήμονες θεωρούν ότι προηγήθηκε του DNA στα πρώτα στάδια της ζωής στη Γη.
Η νέα ανακάλυψη ενισχύει, επομένως, την υπόθεση ότι ένα μέρος των οργανικών πρώτων υλών που χρειάστηκε η αρχέγονη Γη μπορεί να είχε σχηματιστεί στο Διάστημα. Εγκλωβισμένες σε κόκκους σκόνης, τέτοιες ενώσεις θα μπορούσαν να ενσωματωθούν σε αστεροειδείς και κομήτες και στη συνέχεια να μεταφερθούν σε νεογέννητους πλανήτες.
Όχι απόδειξη εξωγήινης ζωής
Η παρουσία της ερυθρουλόζης δεν αποδεικνύει ότι υπάρχει ζωή έξω από τη Γη. Δείχνει, όμως, ότι η σύνθετη οργανική χημεία μπορεί να εξελίσσεται φυσικά ακόμη και στα ψυχρά νέφη ανάμεσα στα άστρα.
Η διαπίστωση αυτή προσθέτει ένα σημαντικό κομμάτι στο παζλ της αστροβιολογίας: οι πρώτες ύλες που συνδέονται με την εμφάνιση της ζωής ίσως δεν αποτελούν σπάνιο προνόμιο του πλανήτη μας, αλλά να βρίσκονται διάσπαρτες σε ολόκληρο τον Γαλαξία.
About The Author
