Πού κατευθύνεται το δημόσιο χρήμα; Πόσα πληρώνει ένας δήμος για έργα και υπηρεσίες, ποιες εταιρείες κερδίζουν δημόσιες συμβάσεις και πόσο κοστίζουν οι προμήθειες υπουργείων ή νοσοκομείων; Οι απαντήσεις υπάρχουν στη «Διαύγεια», όμως ο τεράστιος όγκος των αναρτήσεων κάνει την αναζήτηση δύσκολη για τον μέσο πολίτη.
Στην προσπάθεια να γίνει η δημόσια πληροφορία πιο εύχρηστη και κατανοητή, ο 25χρονος Έλληνας προγραμματιστής Κωνσταντίνος-Ηλίας Ντούνης δημιούργησε την πλατφόρμα diafaneia.ai. Το διαδικτυακό εργαλείο αξιοποιεί την τεχνητή νοημοσύνη για να αναλύει περίπου 72 εκατομμύρια έγγραφα της «Διαύγειας» και να παρουσιάζει συγκεντρωμένες απαντήσεις σε απλή, καθημερινή γλώσσα.
Ο χρήστης μπορεί να υποβάλει μια ερώτηση όπως «πόσα χρήματα δαπάνησε ο δήμος για ένα συγκεκριμένο έργο;» ή «ποιες εταιρείες ανέλαβαν συμβάσεις ενός φορέα;». Η πλατφόρμα αναζητά τις σχετικές διοικητικές αποφάσεις και οργανώνει τα διαθέσιμα στοιχεία, ώστε η έρευνα να γίνεται πιο γρήγορα και αποτελεσματικά.
Κρίσιμο στοιχείο της diafaneia.ai είναι ότι δεν περιορίζεται στην παρουσίαση μιας απάντησης. Η εφαρμογή παραπέμπει στα έγγραφα και στις διοικητικές αποφάσεις από τις οποίες προέρχονται οι πληροφορίες. Με αυτόν τον τρόπο, κάθε πολίτης μπορεί να ελέγξει την πηγή των δεδομένων και να διασταυρώσει τα συμπεράσματα.
Η «Διαύγεια» αποτελεί την επίσημη ηλεκτρονική πλατφόρμα όπου αναρτώνται υποχρεωτικά αποφάσεις της δημόσιας διοίκησης. Ωστόσο, η χρήση διοικητικής ορολογίας, ο μεγάλος αριθμός εγγράφων και οι περιορισμένες δυνατότητες αναζήτησης συχνά λειτουργούν αποτρεπτικά για όσους θέλουν να παρακολουθήσουν τις δημόσιες δαπάνες.
Η αξιοποίηση της τεχνητής νοημοσύνης από το diafaneia.ai επιχειρεί να μειώσει αυτό το εμπόδιο, μετατρέποντας σύνθετα και διάσπαρτα δημόσια δεδομένα σε πληροφορία που μπορεί να αναζητηθεί με φυσικό τρόπο. Η πρωτοβουλία του Κωνσταντίνου-Ηλία Ντούνη ενισχύει, παράλληλα, τη δυνατότητα των πολιτών να ενημερώνονται για τις αποφάσεις των δημόσιων φορέων και να ελέγχουν πώς αξιοποιούνται οι πόροι του Δημοσίου.
Η τεχνολογία δεν αντικαθιστά τον έλεγχο των πρωτογενών εγγράφων, αλλά μπορεί να κάνει την πρόσβαση σε αυτά απλούστερη. Για ζητήματα που αφορούν δημόσιες συμβάσεις, προμήθειες και οικονομικές αποφάσεις, η τελική επιβεβαίωση παραμένει απαραίτητο να γίνεται μέσα από τις επίσημες αναρτήσεις της «Διαύγειας».
